Ia ta·raken dingtangenggipa aro neng·nikanian gapgipa somoirango – jensalo pangkamgipa ku·rachakanirang aro naljokaniko man·na amjahaon; jensalo ka·dongchakna man·gipa gisikni gita dilgiparang tol·giparangsan ong·a ine sakkiko man·on; jensalo tol·e sason ka·anirangkosan name nikaiahaon; jensalo nang·o ka·dongchakgiparang nang·ko saknaatrongon – nang·na maioba ka·dongchakna man·ani dongkuengama? Oe! Na·a chu·gimikan Sastroo ka·dongna man·a! Maina? Hai an·ching sakki on·aniko niate nina…

  1. Sastro an·tangni gimin maiko aganaha?

Sastro agana, “Pilak Sastro Isolni dongimin ong·a” (2 Timothy 3:16). “Maina katchinikani agana mandeni skachi pangnaba re·baja; indiba Gisik Rongtalgipani dilako man·gipa manderang Isoloniko agana” (2 Pitor 1:21). “Sastrorangko bingbangatna man·ja” (Johan 10:35).

Aganchakani: Sastro Isolni dongimin ong·a, Gisik Rongtalgipachi dilako man·giparangni jakchi seaha. Uno segipa kattarangko bingbangatna man·ja ba kakket ong·ja ine sakki on·na man·ja.

  1. Maikai Jisu An·tangni Sastroo ka·donganiko aro bebera·aniko mesokaha?

Jisu aganaha, “Sea gnang, Mande pitaarichi tangjawa’…Aroba sea gnang, ‘Na·a an·tang Isol Gitelko dakmajonabe’… ‘Maina sea gnang, Na·a an·tang Isol Gitelko olakkibo, aro Ukosan manibo” (Mati 4:4,7,10). “Bebeo uamangko rongtalatbo; nang·ni kattan bebe ong·a” (Johan 17:17).

Aganchakani: Jensalo Jisu Satanchi dakmajoaniko man·on Sastrooniko ra·e aganaha. Ua Sastroan bebe ong·a ineba aganaha (Johan 17:17). Jisu pilak An·tangni bil gnange skianiko Sastrooniko ra·e skianiko dakaha.

  1. Maikai Sastroni katchinike agananirangko Isoloni ong·a inemesoka?

Sastro agana, Agan Jihova…. Anga gitalrangko aganpraka; uarang nikujaon uarangni gimin anga nasimangna agana.” (Isaia 2:8, 9). Anga Isol … a·bachengaonin bon·kamako aro da·oba dakkugijagiparango skang chasongrangoni intaltal aganprakgipa.” (Isaia 46:9, 10).

Aganchakani: Sastro mikkangchini obostarangni gimin agansoa jechin Sastroara Isolni dongimin ong·a ine chong·mot ong·aniko mesoka. Ka·mao on·sogminrang Sastroni katchinike sesoanirango chu·sokaha ine adita mesokanirangko dakaha:

  1. A·gilsakni songnok dambri ong·katgen: Babylon, Medo- Persia, Greece, aro Rom (Daniel 2:7,8).
  2. Kairus dakgrikrakgipa ong·e Babylonko chegipa ong·gen (Isaia 45:1-3).
  3. Babylonko nisiatani ja·mano, uano mande songdongtaijawaha (Isaia 13:19, 20; Jeremia 51:37).
  4. Jatrangni gisepo Egypt mamungdakeba bilaktaijawa (Ezekiel 29:14;15; 30:12,13).
  5. A·ao jatrangni duk aro gisikni bildingbildang ong·ani barirorogen (Luk 21:25,26).
  6. Bon·kamani salrango cholonni gita ong·siani aro gisikni gita tol·napani donggen (2 Timothy 3:1-5)
  1. A·gilsakni gimin Sastroni agananirangko scienceba chong·mot ong·a ine sakki on·ahama?

Aganchakani: Oe, Gisik Rongtalgipa, jean Sastro segiparangko dilahachim, pangnan bebeko agana. Iano adita Sastroni agananirangni gimin scienceni bebe ong·aniko sakki on·aha:

  1. “Ua mamungba grio a∙gilsakko kadea” (Job 26:7). Ia scienceni gita chong·mot ong·aniko, Sastroni gitchambatsranggipa Jobni ki·tapo janapaha.
  2. A·ani duulni kosako asonggipa Uan ong·a (Isaia 40:22). Gisik a·ningbitgiparangni bebe ong·a ine sakkiko on·na skangan Sastro a·gilsako ronggimik ong·a ine aganaha.
  3. Ua balwako toaniko dakon” (Job 28:25). Scienceni sandirikite nina skangan, Sastro balwako jrimani donga ine aganaha.
  4. Isol maikai an·chingko chu·sokna nanga aro da·oroni neng·nikanirangni jatchio maikai katchaaniko man·gen ukosan aganaijaha, indiba Ua uko dakna man·na aiao inmangipa bilkoba an·chingna on·aha (1Korinthirangna 15:57; Philipirangna 4:13; Romrangna 1:16). Sastroni ansengbaljokani niamrang daalonaba apsankuaienga aro nangchongmotkkuenga. (An·sengbaljokani gimin bang·bate u·ina, Poraina Re·dilgipa 13ko nibo).
  1. An·sengbaljokani gimin Sastroni agananirangara da·alni a·gilsakni gita apsan ong·kuengama?

Sastro agana, “Ka·sara nang·ni janggini namroroa gitan, na·a pilakni gimin namrorochina aro an·sengchina anga bi·a.” (3 Johan 1:2).

Aganchakani: Isol An·tangni ong·atgiminrangko kusi ong·aniko aro an·senbaljoke donganiko nangnika. Sastroni an·sengbaljokani niamrangni gimin adita dakmesokanirangko kamao nikna man·gen jean Isolni Gisik dila ine saki on·a.

  1. Na·a an·pile nang·oni ong·katgipako dapna nanga (Deuteronomy 23:12,13).

Mose ge·etaniko dakaha je be·enoni ong·katgipako Israelni a·tipni a·palo dapna nanga jean bilsi hajalsa somoina skangan ong·aha. Jensalo mandeni a·pal re·aniko namedake dape galjaode, sabisi jokenggipa chi gita ta·raken gipangna man·a. Sastroni ku·pattiani chasongjolnan million manderangni janggirangko jokataha.

  1. “Aro an·ching til·ekjana” (1 Korinthirangna 10:8).

Til·ekaniara kragija bewalo me·asa me·chikni nangrimani ong·a (Levirangna 18 ko nibo).

Ia Sastroni ku·pattianiko ja·rikanichi, manderang bi·sa oko keanirangna ba me·asa me·chikni kragija nangrimanichi sabisirangko man·na, jedake Syphillis aro AIDSna kenani aro jajrengani a·selrangko ong·ata.

  1. Churing chupekaniko watgalbo (Toe Skiani. 23:29-32).

Sakantian ia Sastroni ku·pattianiko ja·rikode, million churing chupekgipa manderang gisik rakgipa, dakchakgipa songdongpagiparang ong·genchim; million be·gimin nokdangrang namgrimpilataniko man·gnokchim; hajal churinge gariko chalaigiparangni janggi jokatako man·gnokchim; aro sorkario kam ka·giparang aro badingchiwalgiparang namedake rongtale chanchianirangko dake kam ka·na man·gnokchim.

U·ie Ra·bo: Isol maikai an·chingko chu·sokna nanga aro da·oroni neng·nikanirangni jatchio maikai katchaaniko man·gen ukosan aganaijaha, indiba Ua uko dakna man·na aiao inmangipa bilkoba an·chingna on·aha (1Korinthirangna 15:57; Philipirangna 4:13; Romrangna 1:16). Sastroni ansengbaljokani niamrang daalonaba apsankuaienga aro nangchongmotkkuenga. (An·sengbaljokani gimin bang·bate u·ina, Poraina Re·dilgipa 13ko nibo).

  1. Sastroni serikanirangara tiktak ong·ama? Sastro agana, “Anga, Jihova, kakket ong·aniko agana, kakket ong·anirangko anga aganpraka.” (Isaia 45:19).

AGANCHAKANI: Oe. Basakobarangde Sastroni itihaso badiaba kange ra·anirangna sakkirangko man·janaba donga, indiba Sastroni chong·mot bebe ong·ani sakkiko agantaitaianiko daka. Iarangni gimin u·ie ra·bo:

  1. Bang·a bilisirangna Sastoara pangchakna man·gijagipa ong·a ine bebera·gijagiparang aganaha maina uano Hit asong (Deuteronomy 7:1), aro songjinmarang jedake Nineveh (Jona 1:1,2) aro Sodom (Aba. 19:1) ni gimin janapaniko dakaha, jerangkon uamang dongja ine jegalaniko dakaha. Indioba da·ororoni cho·e am·e sandigiparang ia a·song damgittaman donga ine chong·mot ong·aniko sakki on·aha.
  2. Jerikkitgiparang Belsahazzar (Daniel 5:1) aro Sargon (Isaia 20:1) ingipa manderang mamungsaloba dongja ine jegalahaoba, uamangni donganiko kakket ong·a ine changsatai mesokaha.
  3. Sastroo Moseni gimin serikanirangko pangchakna man·ja ine ka·dongchakgijagiparang aganaha maina uano seaniko (Re·o. 24:4) aro rotrangni chakarangko janapaha, jekon uni somoio uarang dongkuja ine uamang aganaha. Da·alo uarang dongaha ine an·ching uina man·aha.
  4. Changsa somoiode sak 39 Israel aro Judani rajarangko Sastroni serikaoniko u·ina man·ahachim indiba jerikgitgiparang uamangni donganiko ka·dongchakna man·jaha. Jensalo cho·e am·e sandigiparang chengoni serikanirangko am·e man·ahaon bang·a  rajarangni gimin janapaniko dakaha, Sastroo serikaniko tik takan ong·a ine  changsatai sakkiko on·aha.

Sastroni manderang, biaprang, aro ong·a obostarang chong·mot ong·a ine gitalgipa am·e nikanirangko nikon Sastroko jerikgitgiparangni agananiara ong·ja ine changni changan sakkiko on·aha.

  1. Maia gipin Sastroni kattani bebe ong·anirangko Isolsa donaha ine sakkiko on·aha?

Sastro agana, “Pilak Sastro Isolni dongimin ong·a” (2 Timothy 3:16).

Aganchakani:  Sastroni dal·batsranggipa aiao inmananirangoni mingsara ku·cholsan nangrimani donganian ong·a. Ia aiao inmangipa chong·mot ong·anirangni gimin chanchie nibo.

Sastroni king 66 ki·taprangko indake seaha:

  1. Sastroko rokom gittam dake seaha
  2. Rokom gittam ku·sikrango seaha
  3. Sak 40 dingtang dingtang manderangchi (jedake rajarang, mes nirikgiparang, gisik a·ningbitgiparang, ukilrang, sipai pamong, na·tok rim·giparang, kamalrang, aro oja) seaha.
  4. 1500 bilsirangna bate seaha.
  5. Ia jegrikaniko ong·atgipa katta mingsa ong·a.
  6. Bang·bata obostrangon manderang saksa sakgipin baksa gronggrikja

Ki·tapko segiparangni poraia skianirang aro janggi tanganirang namen dingtanggrikaha.

    Jensalo ua kingbri Nama Kattarango, uarangko seanirango basakoba apsankon dingtanggrike seahachim, kingsa kinggipin baksa miligijani pal nangrimgrikanisa donga.

    Iani gimin chu·gimik chanchisokna man·jaoba, king 66 ki·taprang kingsa kinggipin baksa meliani aro nangrimani donga. Aro jensalo gitalgipa chanchianirang maiaba miksongani aro chanchianiko dakon, gipin Sastroko segiparangni apsangipa chanchianiko gamchatgija dake raja ba chonnikja.

                Ian bebera·na amsokpilgijani ong·a! Apsan ong·a obosta ong·ani gimin agananiko gipin manderangni nikaniko sing·bo, na·a uamangni golporangoniko aditana dingtanggrikaniko nikgen. Sastroko sak 40 segiparangchi bilsi 1500 batpile segenchimoba, gisiksan ong·e seani gita poraina man·aha. Ian ong·chongmota, “Gisik Rongtalgipani dilako man·gipa manderang Isoloniko agana. Gisik Rongtalgipa uamang pilakkon jakkalaha; Uan Sastroko chong·mot segipa ong·a.

    1. Maidakgipa Sastroni gimin gisik nangatani sakkiko manderangni janggi tanganirango nikna man·aha?

    Sastro agana, “Uni gimin, saoba Kristoo dongode, ua gital dakgimin onga; gitchamrang gimaaha, nibo uarang gital ongaha” (2 Kor. 5:17).

    Aganchakani: Jisuko ja·rigiparangni aro Sastroko manigiparangni janggi tanganio dingtanganirangan Sastroko Isolni dongimin ong·a ine bebera·na man·gipa sakkirang ong·a. Chu ringgipa mande mikrake dongaha; cholono ong·sigipa mande rongtalgipa ong·aha; pekgipa mande jakgitelgipa ong·aha; Isolko kal·stapako mandera·aha; kengokgipa mande ka·donggipa ong·aha; aro ka·namgijagipa mande ka·sachakgipa ong·aha.

    1. Jensalo an·ching Messiani re·baani gimin Niam Gitchamo katchinike seanirangko Niam Gitalo Jisuni janggi tanganio obostarangko tosusagrike nion Sastroara Isolni dongimin ong·a ine maia sakkiko nikna man·a?

    Aganchakani: Niam Gitchamo Messiani gimin agansoniara inditan dingtangmchagipa aro namen rongtalbea aro Nazarethni Jisuchi chu·sokataha je Jisu aro Apollos sakgnian Jisuko Messia chong·mot ong·a ine ia katchinike agananirangko jakkalaha. Uano ia katchnike seanirang ming 125 na baten donga.Hai an·ching uarangni ming 12 ko nipilate nina:

    Katchinike Aganani Niam Gitchamo Agansoani Niam Gitalo Chu·sokani
    1. Bethlehemo Atchia Mika 5:2 Mati 2:1
    2. Me·traoni Atchia Isaia 7:14 Mati 1:18-23
    3. Daudni Ma·chong Jeremia 23:5 Parape·a 22:16
    4. So·otna Miksongani Jeremia 31:15 Mati 2:16-18
    5. Ripentangchi pale cha·a Gitrang 41:9 Johan 13:18, 19, 26
    6. Rupa tong 30na pale cha·a Zekaria 11:12 Mati 26:14-16
    7. Chisolo datkapa Zekaria 12:10 Johan 19:16-18, 37
    8. Uni gandingrangna chitti kal·a Gitrang 22:18 Mati 27:35
    9. Greng dotsaba be·jaha Gitrang 34:20 Johan 19:31-36
    10. Man·e chagipani rong·kolo gopaha Isaia 53:9 Mati 27:57-60
    11. Uni siani bilsi, sal aro konta Daniel 9:26, 27; Reo 12:6 Mati 27:45-50
    12. Salgittamni jamano chakatpila Hosea 6:2 Watatarang 10:38-40

                Maidakgipa ong·ronggijanirangko Jisu mingchigni katchinikanirangchi maibadake chu·sokatna man·genchim? Dr. Peter Stoner, Californiao donggipa Pasadena Collegeni Mathematics, astronomy aro engineerni skango ong·gipa Chairman, ia sing·anina ong·susu dake nikgipa niamko jakkale niaha. Ua mande saksachi 1,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000,000 somoio matchotataniko hisap ka·e niaha. Messiani gimin 125 katchinike agansoanirang badiarang meligijanirang ong·genchim jean maibadakesan chu·sokaiaha? Ian altubea maina mamungba maibadakede ong·gakna man·ja!

    1. Isolni dongimin kattarang ine Sastroko ra·chakgipa mandena maia namgniko man·ani donga?

    Sastro agana: “Tangbanggiparangna bate anga ma·sibata. Maina nang·ni ge·ete donanirangko anga rakkiaha.” (Gitrang 119:100). Nang·ni ge·etanirang angko u·ibatata.” (Gitrang 119:98). Maina a∙ana bate salgirang chubata gita, … na∙simangni chanchianirangna bate Angni chanchianirang chubata.” (Isaia 55:9).

     

    Aganchakani: Je mandean Isolni kattako ra·chaka bang·a ning·tuanirangna aganchakanirangko nikna man·gen. Toatna gita, janggi griaoni janggi ong·na man·ja; janggiko a·bachengatnade bilakbatsranggipa Isolni bilko nanga ine Sastro agana. Gisik a·ningbitgiparangba da·o u·ina gita man·aha je da·alo pilak mandeni janggian me·chikoni re·bara; iani giminan Abachenga ki·tapo Sastro skianiko daka.

    Na·a u·ina gitaba man·a je Isol a·gilsakko saldoko ong·ataha, chong·motan, konta 24ni salrango; a·gilsakni chi dubianio sagalni janggi gnanggipa aro ringo donggipana agrede pilak janggian nisiataniko man·aha; Babel nokko rikani ja·manosa dingtang rokom ku·sikrangko aganna a·bachengaha.

                Isol, jean pangnan dongkama aro pilakkona u·igipa ong·a, ia bebe ong·anirangko Sastroo an·chingna suale on·aha, jekon ang·tangaride an·ching mamungdakeba uarangko u·iatna man·jawa. Isolni u·ianiko, “Sandina amgijani ong·a.” (Romrangna 11:33). Sastroko bebera·bo, aro unode na·a pangnan mandesan ong·aigenchimoba u·ianio skanggipa ong·gen.

    1. Maidakgipa ru·utgijasan ong·gipa obostarang Sastroni bil aro mol·molaniko rongtale nikaniona ra·baaha?

    Aganchakani: Sastrochi agansogipa ong·telaigipa nisiatanirangni batroroanirang aro a·gilsak gimikchin bobil dake chakatanirangan chinrang ong·a, jean bon·kamani somoini gimin indake aganaha, “Aro aiao jatrangni duk, aro sagalni aro chi pokpekani gimin gisik bilding bildang ong·gen.” (Luk 21:25). December 24, 2004 ni tsunamian, mingsa mesokani ong·aha. Sak 250,000 manderang baten siaha ba gimaaha ine u·iataniko dakaha jean da·ororoni itihaso, mingsa kenbatsranggipa ong·telaigipa nisiatani ong·aha. Bilsisan ja·mano, Katrina minggipa balmanduri New Orleans songjimakko bak dakataha, jean Jisuni katchinike agansogipa kattarangara “chi pokpekani ga·mani gita ong·ahachim.”

    Sastroo agansamsoanikoba dakaha je “Maina jat sara jat sana chakatgen.” (Mati 24:7). World Trade Center chugipa nokko September 11, 2001 bilsio nisiataniko dakani ja·mano, darang a·songba chong·mot ong·ede naljokani dongjaha ine manderang u·ina man·aha. Middle East o nangtinggrikani ong·engon aro bobil dakani batroroengon Sastrosan bilakani aro ka·dongani ja·pang ong·a ine manderang nikna man·aha.

                Mitam manderang Sastroni gimin sing·aniko dakaha maina a·gilsakara “maiobani ong·bara” ine aganani pal uko ong·ataha ine agana. Jisu sing·aha, “Indioba mande Depanteni re·bao a·gilsako bebera·aniko man·egenma?” (Luk 18:8). Maiobani ong·bara ine skianiko da·ode bang·en ra·chakna man·jajok. Mesokatna gita, Molecular biology mesokaniko on·a je ge·sangipa cellara janggi tangani a·bachenganiko ong·jasusu dake nikatanisan ong·aija, indiba ian ong·na amgijani ong·a.

    Uni giminsa bang·an skango Isol donga bebera·gijagiparang Fred Hoyle and changsao denggugipa Isol donga ine bebera·gijagipa Antony Flew baksana agilsakko ongataha ine dao bebera·skaha, jean indake aganaha, “Isol donga gisiko nangatgipa agananirangara scienceni gita am·e sandie nikanirangan ong·a.

                Maiobani ong·bara ine skianiko daka je mandeni jatrang aro makkrerangara apsan atchu ambioni ong·bara, uamang mandeko Isol ong·ataha aro nang·o chong·motgipa miksongani donga: aro Isol baksa jringjrotna dongna man·ani gimin jegalaniko daka. A·gilsakko maiobani ong·bara ine am·e sandianio chu·sokgijani baksa Sastroni katchinike agananio chu·sokanian, nang·ni bebera·aniko Isolni Kattao mangrakatna dakchakgen.

    1. Maina Sastroara baikamgipa kusi ong·aniko aro tom·tomaniko nang·na on·na nambatsranggipa chol ong·a?

    Sastro agana, “Nang·ni katta angni ja·arangna chaki. (Gitrang 119:11). “Angni katchaa maikai na·simangon ong·gen, aro na·simangni katchaa maikai chu·sokgen…” (Johan 15:11). “Aro Isol an·tangni jagring gita mandeko ong·ataha…” (Aba. 1:27). “Uandake manderangni mikkango na∙simangni senga teng∙suchina, maikai uamang na∙simangni nama kamko nike na∙simangni salgio donggipa Paako rasong chaatna man∙gen.” (Mati 5:16). Anga re·ange na·simangna biapko daksoode, indide re·bapile na·simangko An·tangona rimanggen; maikai Anga jeo donga, na·simangba uanon dongna man·gen.” (Johan 14:3).

    Aganchakani: Maina ian janggi tanganio jajaani aro neng·nikanian gapgipa sing·anirangna aganchaka.

    1. Angara banoni re·bara? Isol an·chingko Uni bimango ong·ataha; an·ching miksonga gri ong·gakbaia ong·ja. Anchingara Isolni dedrang ong∙a (Galatirangna 3:26). Uni dedrang ong∙e, nambate, Una gamchatgiparang ong∙a aro Ua an·chingko An·tang baksa jringjrotna ong·china nangnikenga.
    2. Maina angara iano dongenga? Sastro agana an·chingni da·alo janggi tanganio miksonganirangara Isolni chu·sokani gimin am·sandie nianian ong·na nanga, jean janggi tanganio neng·nikanina kragipa aganchakani ong·a aro paponi janggi jokna Jisuni indin on·aniko ra·chakna, aro salantion Ugita ong·batrorona man·gen (Rom. 8:29).
    3. Maia angna mikkangchi ka·dongani donga? Na·a chanchichipsona nangja! Na·a da·alo tom·tomani aro katchaaniko bang·bate man·aiasan ong·aijawa, indiba ru·utgijan Jisu An·tangni manderangko salgio Uni biap tarisoenggipa aiao inmangipa nokona rimna re·bapilgen ine Sastro agana (Johan 14:1-3). Chong·motgipa katchaani aro kusi ong·anide, na·a pangnan Isolni mikkango dongna man·gnok (Parape·a 21:3, 4).
    1. Na·a Isolko janggi tanganio jajabatsranggipa sing·anirangna ka·sae aganchakanirangna mitelama?

    Nang·ni Aganchakani: ______________________________________________________________________________________________________


    Nang·ni Sing·anirangna Aganchakaha


     

    1. Maina Sastoara manderangni papni gimin aiao inmanpile talataniko dakaha?

    Aganchakani: Papara Isolna namen misilgnigipa ong·a, aro Ua an·chingko An·tang gitan papni kosako bobil dakpilaniko nangnika. Nama aro namgijani gimin indakgipa golporangko man·chapataniara Sastrona namgipa de·mitelanikoba ra·baani ong·a. Sastroara ka·dongchakna man·gipa ong·a ine ian manderangna ka·donganiko on·a; ian mamungkoba donmitapa grigipa ong·a. Manderang namen papibegipa ong·a aro Isol uamangko mamungdakeba jokatna man·jawa ine ian Satanni manderangko bebera·atna miksongani ong·achim. Indakgipa obostao ga·akgipa manderangko Isol paponiko jokatna ama ine Sastrooniko mesokon katchaani uamangni kosakona re·baskara (Romrangna 15:4).

    1. Sastro chu·gimikan Isolni dongimin ong·ama – ba unoni mitam bakrangsan ong·a?

    Aganchakani: “Pilak Sastro Isolni dongimin ong·a, aro skiana, manengana, ga·akgiminrangko chakatatana, toromo skiana namgni ong·a” (2 Timothy 3:16). Sastro Isolni kattarangsan dongaija – Ian Isolni Katta ong·a. Sastroan mandeni janggi tanganina u·iatgipa aro chalaigipa ong·a. Uko galchipanio na·a nangai nangjae neng·nikanirangko chagronggen.

    1. Gitcham kitapo pangchakna naljokgijani dongama jekon an·chingni saloniko chel·ataha?

    Aganchakani: Ong·ja. Sastroni chasongan Isolsa donaha ine sakkirangoni mingsa ong·aha. Indake agan, “Indiba Gitelni katta jringjrotna dongkama” (1 Pitor 1:25). Sastroara rong·brak gita kimkim chadenga; iako gimaatna man·ja. Manderang aro a·songrang gimikan wa·alchi so·aha, champenganiko dakaha, aro Sastroko gamchatnikjana kamko ka·aha, indiba uamang an·tangtangsa nisiataniko man·skaaha. Uamangni re·angani aditani ru·utani ja·mano, Sastroan nambatgipa aro palna man·batgipa ki·tap ong·aha jekon man·na sikkame dongaha. Uni kattarang Isolni on·gipa kattarang ong·a jean da·alonaba cholikkua. Uko na·a poraina skang, Isolo bi·chengbo jedakode na·a poraion Isol nang·ni ka·tongko oprake on·gen.

    1. A·gilsako bang·a gisik seng·gipa manderang darangba Sastroko ma·sina gita man·ja ine babera·a. Ian chong·motgipa Isolni ki·tap ong·ode, darangba uko ma·sina amgijani ong·ama?

    Aganchakani: Gisik seng·gipa manderang jerangan pilakkon u·ina man·oba Sastroko poraiode bakan jajaanio ong·rongatako man·aha.  A·selde gisiknirangko “gisikchi am·e niani ong·a” (1 Korinthirangna 2: 13,14). Je gita sengoba Kattani ning·tuanirangko a·gilsakni gisikchi mamungdakeba u·ina amsokgja. Mande Isolko kakket bebeo am·jaskalde, ua Isolnirangko u·ina man·ja. Gisik Rongtalgipasa, Sastroko talatna dakchaka (Johan 16:13; 14:26), jekon a·gilsakni gisikchi u·ina amsokgijani ong·a. Minggipin gita agangenchimode, je mandean skia man·jaoba, an·tangko onate, Sastroko poraia, aiao inmangipa u·ianiko Gisik Rongtalgipaoniko man·gen (Mati 11:25; 1 Kor. 2:9,10).

    1. Sastroara gualanirangan gapaia ine mitamrang agana. Maikai ian Isolni kattarang ong·a ine je mandeba bebera·na man·gen?

    Aganchakani: Sastroo bang·en gualanirang donga ine agananiara jerikitgiparangni ong·gija dake bichal ka·anirangko ba ma·sisokgijanirangkosan mesokaha.  Uarang gualanirang ong·ja, indiba bebeko ma·sisretanisan ong·aia. Sastro Isolni katta onga:

    1. Uan nang·na pangnan bebeko agangen
    2. Uan nang·ko mamungdakeba dilsretjawa
    3. Chu·gimikan ka·dongchakna man·gen
    4. Ian gisikni, itihasni, aro scienceni gita pangchakna man·gipa aro bil gnanggipa ong·a.

    Ian bebe ong·a, maina badiabarangode, segatmitingo iano aro uano dake chonchona kattako ba onggoko ong·gija dake segataha, indiba indakgipa chanchipaniara ba matnanganiara Isolni Kattani chong·mot ong·aniko bilgriatjaha. Bebera·aniko Sastroni kattao rikjaha, indiba chu·gimik Isolni on·gipa mongsonggipa kattaosa rikaha. Beben, Sastroni mitam kattarangko nangrimatna neng·beani ong·a. Uano pangnan ka·dongchakna man·gijani biap dongronga. Jeba ong·bo, gualanirangko chu·gimik talataniko dakkuja ine matnangani dongoba bon·chotaode batanggimin somoio gitan nampilataniko dakgen. Manderang baditana Sastroko gimaatna rake kamko ka·a, inditan uni teng·aniara teng·subatrorogen.

    See Rakkianirang: _______________________________________________________________________________________________________

    Nipiltaianiko Dakani


    1. Sastroara Isolni kattarang ong·a ine badia katchinike agananirango chu·sokaha ine chong·mot ong·aniko mesoka? (4)

    _____  Kyrus Babylonko rim·gittanggen.

    _____  George Washington United Statesni President ong·gen.

    _____  Egypt a·song mamungdakeba bilakgipa, dilgipa a·song ong·taijawaha.

    _____  Bon·kamani salrango torom aro cholonni gita ong·siroroanggen.

    _____  Germany bilsi 20na sal rakchanggen.

    _____  Nisiatgimin, Babylono, manderang dongtaijawaha.

    1. Jisu An·tangni Sastroo bebera·aniko iachi mesokaha (1)

    _____  Mongsonggipa skianiko gam·e agana

    _____  Ua skiaha gita unoniko ra·e aganaha

    _____  Bebera·na man·gijagiparangni kosako wa·alko ga·akdapchina okamaha.

    _____  Torom nokni jang·kirangoni u·iataniko dakaha.

    1. Iarangoni badiako Sastroo janapa ine scienceba bebe ong·aniko janapaha? (2)

    _____   A·gilsak romgimik ong·a

    _____   Balwao jriani donga

    _____   Chini formulara H O onga

    _____   Sagalni chiara kari nanga.

    1. An·sengbaljokani niamrangoniko badiako Sastroo nikna man·a? (2)

    _____   Salantio chi gallon briko ringbo.

    _____   Pekatgipa chu ringaniko watbo.

    _____   Salantian pring attam katbo.

    _____   Til·ek an·chaa bewaloniko an·tangko rakkibo.

    1. Ka·mao janapgipa agananirang Sastroko bebe onga ine mesoka: (3)

    _____   Sak 40 ni gita manderang Sastroko sena dakchakaha.

    _____   Sastroko 10,000 bilsirangna baten seaha.

    _____   Sastroni mitam bakrangsan Isolni kattarang ong·aha.

    _____   Chong·motgipa Sastroko segipa Gisik Rongtalgipa ong·a.

    _____   Sastroan nambatsranggipa palna man·gipa ong·a.

    1. Ka·mao on·sogiminrangoni badia Messaiani janggi tangani gimin Sastro agansoa?

    _____   Nazaretho atchigen.

    _____   Salgichina bilangronggen.

    _____   Rupa dot 30 na palgen.

    _____   Uko so·otna Herod jotton ka·gen.

    _____   Chisolo datkapako man·gen.

    _____   Sni bilsirangni ja·mano janggiona tangchaatpilgen.

    1. Sastroni badia niamko ja·rikode AIDS sabisiko man·jawa? (1)

    _____   Til·eknabe.

    _____   Kitgimin bimangrangko olakkinabe

    _____   Salantio cha·aniko cha·jringbo.

    1. Ka·mao on·sogipa agananirangoni badiarang a·gilsakko maiobanisa ong·bara ine agana? (2)

    _____   Ian sakki gri skiani onga.

    _____   Ian Kristian beberaaniko bilgriata.

    _____   Manderang aro makkrerangara apsangipa atchu ambirangoni ong·a ine ian sakkiko on·a.

    1. Ka·mao badiagipa agananirang Sastroko Isolni kattarang ong·a ine sakkiko on·na dakchaka? (5)

    _____   Mandeni janggi tanganirangko seanirang nama namgijagipaba donga.

    _____    Ian ja·rikgiparangni janggi tanganirangko  dingtangata.

    _____   Niam Gitchamni Messiani gimin katchinike agansoanirangko Jisuchi chu·sokataha.

    _____   Ian dambri songnokrangni chakataniko agansoaha.

    _____   Iano aiao inmangipa ku·cholsan ong·ani donga.

    _____   Ian Jisuni gnigipa re·bapilani sal aro kontako agana.

    1. Sastro gitade Isol a·gilsakko, konta 24, saldokni salrango dakaha. (1)

    _____   Bebe

    _____   Tol·a.

    1. Noahni salo, a·gilsak gimiko chi dubiani somoio, sagalo janggi gnanggipa aro ringo donggipana agrede pilak janggi gnanggiparang nisiataniko man·aha. (1)

    _____   Bebe.

    _____   Tol·a.

    1. A·gilsakni dingtang dingtang ku·sikrang Babel Nokko rikaonisa a·bachengaha. (1)

    _____    Bebe

    _____  Tol·a

    1. Janggi tanganio jajaani ong·gipa sing·anirangna chong·motgipa aganchakanirangko on·ahanina anga Isolko mitela.

    _____ Bebe

    _____ Tol·a.