MUNDIL SAPHAE

Johan 2:13-17

KẠHNI...

Jisu do rarak’tuluc’ mundil reak’ raca teye boloyena ar dhan dhaser akaneye ńelkeda. Unido jotoak’ ti do janwar dãṛẽlet’ko kolomte perec’e ńel keda ar ạkhriń hoṛko do dordam tuluc’ halayet’koe ańjom ket’ koa ạḍi dam selet’te onḍeko hijuk’kan tahẽna. Parwa koak’ rak’, bheḍa koak’ mãyãm joro, gadha koak’ rak’ noako joto te do mit’ṭen ạḍi bạric’ mohole hõe ocokeda.

Noa bhiṛ bhaṛ hõe ocoe do Isorak’ ponthage baṅ tahẽk’ kana. Tinre Solomon pạhil mundil Jerusalem re benaoleda, onḍe do Isor baba upạrte nonkan man manot’ tahẽlena je Isorak’ mundilre do kuṭạsi reak’ aṛaṅ hõ baṅ ańjomok’kan tahẽna ona benao somoere. Joto dhiri ar kaṭko do laharege eṭak’ jagareko get’ leda ar mundil teko ạgu leda ar hapean geko lagao leda (1 Rajko 6:7).
Jisu do hisạb saõha tar koe ńamleda okate do onko bhiḍikoko tolkak’ ko tahẽn mit’ṭen konare. Khange Isoren hopondoe hohokeda pepeṛet’ saḍe reak’ aṛaṅ lekage; “Noako men nonḍe khon idipe; Ạpuńak’ oṛak’do bek’par oṛak’ alope benao!” Johan 2:16. “Olakana” “Olakana, Ińak’ oṛak’ do koejoṅ oṛak’ bikạuk’a, menkhan ape do onape ḍạku dandeṛet’a.” Mathae 21:13. Mimit’ ṭhại kore calao katec’ unkuren janwarkoe aṛak’ket’ koae ar sanam mạcikoe bhindạṛkat takoa.

Bujhạu keda ko je onko do sanam daṛeạnic’ samaṅre menak’ koa, onko bepariko do mundil reak’ raca khonko dạṛ keda begor tayomsec’ koyok’ tege. Jisu doe khoj kan tahẽna je sanam khon bạṛti kaete manwako do jemon pusṭạute ko bujhạu je ac’ren serma babawak’ dulạṛ ar sonot’tet’ bisoete. Ona iạtege ac’ak’ monedo duk’ len taea mundil do bajarok’ ṭhại hũe akana mente.
Ḍher serma lahare nạbi Daniel doe lại laha leda je mit’ṭen somoere mundil do bhonḍok’a mente, Isorak’ sạriak’ do bạṛijok’a mente, ar ac’ren hoṛ do ko henosta ocok’a. Ar mit’dom Probhu doe hijuk’a ac’ak’ mundil saphae lạgit’te.

PAṚHAO

Mimit’ Bạibel kạli ko paṛhao tayom khạli ṭhại ko perejpe.

1. Daniel do mit’ṭen hahaṛa lekanak’ kuk’mui ńelkeda okare do uni mit’ṭen barea derińan bheḍae ńel kedea (Daniel 8:1-4) Nui bheḍa do okoye sodore kana?

Daniel 8:20 Unim ńelkede barea dereńan bheḍa do ______ ar ______rajkinge.

2. Ona tayom Daniel do mit’ṭen merom ac’ak’ met’kin talare maraṅ dereń ạnic’e ńel kedea. Noa reak’ mane do cet’ kana?

Daniel 8:21, 22 Ar uni hodgo boda do ______ raj kanae; ar uniak’ mẽt’ kin tala reak’ maraṅ dereń do ______ raj kanae. Ar ona rạput’en dereń ar ona bodolte eṭak’ ponea janamen, ona reak’; man do noa kana: Ona jạt khon do ______ rajosṭi janamok’a, menkhan uniak’ lekanak’ daṛeate do baṅ.

Dhean: Bheḍa do junạni disomme sodoreda ar maraṅ dereń do pạhil calaoic’ reak’ cinhạe, Alexander the great. Ponea dereńko do ponea rajosṭiko kana okoe do disom ko calao keda tinre Alexander re goc’ena.

3. Khan mit́ṭen kạtic’ dereń do ona ponea dereń ko khon oḍokena. Noa kạ ṭic’ dereń do cet’ dãrẽ sodoreda?

Apostal Kamiko 18:2 Klạudiuse hukumakat’ tahẽkana, sanam Jihudiko ______ khonko oḍok calak’a mente.

Dhean: Ona “kạṭic’ dereń” okoe do Isor ren hoṛkoe santao ket’ koa, sonot’ jinis koe lonḍ bhonḍ keda, ar Jisu birodteye teńgoyena ona do Rome sodoreda-banar pegan ar papal. Romge mit’ṭen daṛe do tahẽlena oka do junạni tayom ar ạḍi maraṅ utạric’e hũiena.

4. Daniel doe men ocolena je nui kạṭic’ dereń do mundile bhonḍa. Tinạk’ hạbic’ ạuri sapha hạbic’?

Daniel 8:14 ______ hajar ar PE sae ạyup ar setak’ hạbic’ge; khan sonot ṭhạ̃i do nijak’ dhorom dosate ruạṛok’a.

Dhean: Noa 2300 din reak’ nạbi katha do Bạibel re sanam khon jeling nạbi katha kana, menkhan etohop somoe do baṅ emakana dosar odhae ạuri seṭerok’ hạbic’-Daniel 9:25.

5. Daniel do cet’ lekae roṛ ruạṛ keda tinre kạṭic’ dereń ak’ daṛe ńelkeda oka do Isor ren hoṛ koe santaok’wet’ ko kan tahẽna ar sạriak’e bạric’ek’ kan tahẽna?

Daniel 8:27 Menkhan iń Daniel doń jhinjhinạuena ar tin uḍi din coṅ ______ kạhilgeń tahẽyena; … menkhan dorsonte ńelak’te doń thabasaok’kan tahẽkana, ar ona do ______ ______ bako bujhạuleda.

Dhean: Daniel do ạḍi ãṭe duk lena ona ńelte oka do Isorren hoṛko ṭhen hec’ paṛaoako kan tahẽna je uni bhindạṛ are ruạ utạrena thoṛa somoe lạgit’. Menkhan Daniel se ac’ren gateko okoe hõ noa 2300 din reak’ kuk’mu do bako bujhạu daṛeada.

6. Dosar odhaere, serma guḍit’ do ona nạbi katha reak’ maraṅ biborone lạieda. Tinạk’ jeliń gea ona somoe do oka do lahawak’ kuk’mure baṅ sodorakana?

Daniel 9:24 ______ ______haptage niṭakana amren hoṛko ar amak’ sonot nagraha reaṅ, … dorson ar nạbiak’ banarge chap emak’ lạgit’.

Dhean: Koyek’ serma tayom Danielak’ 2300 din reak’ kukmu ko babote mit’ṭen serma dut’te saṭ menteye uḍạu hec’ena ac’sec’ ona kukmu bujhạure goṛo lạgit’. Uni dut’ hõ ona kukmui bạṛti keda  70 sapta reak’ nạbi katha joṛao lạgit’ oka do Jihudi ko lạgit’ ar Jerusalem lạgit’ em-ocolena. Isor do ac’ren bachao hoṛko lạgit’ ar hõ mit́ṭen ok’teye emak’ ko tahẽna 490 serma din mit́ṭen opsor dhạrti renko samaṅre babańcaoic’ reak’ mane purạu lạgit’ (Daniel 9:23, 24).

7. 2300 din ar 70 hapta nạbi katha reak’ etohop ok’te do okaṭak’ tahẽ kana?

Daniel 9:25 Onate baḍaeme ar bujhạume, baṅma,______ teṅgoe ar ______ ______ reaṅ hukum oḍokok’ khon mit́ṭen ojok’ic’, metak’me, cak’laoic’e hijuk’ hạbic’ do eae haptage hoyok’a. Khan turui gel bar hapta ona do benao aroakan tahena do bạṭiạ pogar gaḍawante, menkhan muskil oktekorege.

Dhean: Dut’do Daniele metak’ de tahẽna je 2300 din ar 70 hapta reak’ nạbi kathako do Jerusalem benao arok’ reak’ hukum din hilok’ khon jemon hisạbe ehobok’. Isor ren hoṛko do noa oktere Paras raj ṭhen golam ko tahek’ kana. Artaksasto 7 ak’ sermare hukum em lena, okoe do 464 BC re disom calaoe ehop lena (Esra 7:7) Artaksastoak’ hukum 457 BC re em oco lena je bises kaete Jerusalem benao arok’ mente.

8. Serma guḍit’e men keda je judi 69 hapta 457 BC khonem lekhae khan am do rajkumar mesaia ṭhenem seṭerok’a. Cet’ noa huina?

Apostal Kamiko 10:37, 38 Ape do ona kathape baḍaea, … Johan porcarket’ bạptisma tayom; Nasaretren Jisu reaṅge cet’ leka Isor do Sonot Jiute ar daṛete uniye ______.

Dhean: He, ona huina. Nonḍe ạḍi mońjak’ mit́ṭen hahaṛa kạmi. Jisu Mạsiak’ sonot’ Jiu hotete ojok’ bahal sae sermako lahare, ghoṭna do nạbi katha re lại lahalena! “Mesaia” do Ibri kathate “Ojok’ bahal.” “Mạsi” junạni kathate do bara bạri kana. Luke 3:21, 22 meneda noa bises sonot’ Jiu te ojok’ bahal kạmi do bạptismak’ somoe re huilena. Nitok’do noa kana kaṭhi. Bạibel nạbi katha re do, mit́din do mit’ bochor barabar kana (Numeri 14:34; Jeheskel 4:6; Luke 13:32). 69 hapta se 483 nạbiakak’ dinko joṛao lekhan (6x7=483), khon 457 BC hạbic’ aboe seṭerek’ bona 27 AD.

483 serma
+457 etohop tạrik’ do


AD 26
+1 serma do 1 BC-AD 1 (Onḍe do zero serma do baṅ tahẽkana)


AD 27

Jisu do ac’ak’ kạmi Messaia lekate do ac’ak’ bạptisma AD 27 hui tayome ehopkeda. 457 BC re hukum em tayom 483 re. Ona iạtege Jisu do ac’ak’ porcar bạptismak’ tayome ehopkeda, Jemon “Somoe purạuk’ma, ar Isorak’ raj do hijuk’ma.” Marke 1:15. Uni do Daniel 9:25 reak’ somoe babot’re nạbi kathakoe menet’kan tahẽna.

9. Nạbi katha re ona tayom do cet’ huikok’a?

Daniel 9:26, 27 Ar turui gel bar hapta paromkate ojok’ic’ doe ______, ar cet’ hõ baṅ tahẽntaea; … Ar uni do aemako tuluc’ mit’ṭec’ keṭec’ bondobos mit’ hapta lạgit’e bandha; ar ______ hapta hạbic’ uni do teṅgenok’ak’ ar jomak’ samaṅok’ ak’e caba ocoea.

Dhean: Nạbi kathare dosarte do ol lena Jisu doe kurus ocok’a, 70 hapta reak’ barabạri haptare mente nạbi lena. Ac’ak’ ojok’ bahal AD 27 khon pe serma adha khon hisạp lekhan AD 31 hạbic’e seṭerbona menlet’ leka tinre Jisu doe kurus ocolena. Ona somoere uni doe goc’ena, ar mundil reak’ orwal do coṭ khon latar hạbic’ orec’ena (Mathae 27:50, 51), Noa sodoret’ kana je daṛe samaṅ niạm doe caba keda ac’ak’ gujuk’ hotete Isoren bheḍa hopon men katek’. Latar re em akan somoe rekhako ńel tabonpe.

10. Jisu do ac’ren nạbiko pạhilte okoe hoṛko ṭhen porcare metak’ koa?

Mathae 10:5, 6 Boṅgan hoṛko senak’ horte alope mohnḍak’a … bickom ______ gharońjren at’ bhiḍiko ṭhen calak’pe.

Dhean: Jisu do muruk’teye metak’koa je pạhilte do Jihudi koṭhenge jemonko porcar, cedak’je onkoṭhen pe serma adha somoe tahek’ kan gea 490 serma reak’ Messaia aṅgoc’ ar porcare lạgit’ opsor tahẽk’kana. Daniel 9:27 nạbi katha re meneda je Jisu do bańcao reak’ gopok’ katha doe purạua, nạbiakat’ katha lekate mit’ hapta rege (7 khaṭi lekate 7 serma rege). Menkhan Jisu do barabạri hapta regeye kurus ocolena oka do ac’ren bachao jạt’ko ṭhen sodor lena, khan cet’ lekate uni doe ona gok’ak’ kathae purạu daṛe kea ac’ak’ gujuk’ tayom do? Ibriko reak’ 2:3 re jobab do ńamok’ kana “Enḍe khan on maraṅ bańcaobon bebạsut’le khan, cekatebon paskaok’a? ona do pạhilre Probhu hotete roṛ lena ar ańjom ket’koak’ mocate abo lạgit’ diṛhoena” Jisu ren celako do pe serma adha Jihudiko ṭhen ko porcar keda tin hạbic’ jihudi jạt renko do bhage sombad paskaoleda AD 34 tinre Stephan mit́ṭen dhorom hoṛ sodor samaṅre ko teń goc’ kedea. (Ona bisoete baḍai lạgit’ ńelpe “mit́ṭen capek’ hapta.”)

11. Jisu do cet’ cehaona ac’ren bachao hoṛ koe em akat’ koa?

Mathae 21:43 Isorak’ raj do ape ṭhen khon ______, ar mit́ṭen ______ ṭhen emogok’a okoe noa reak’ joko ạguia.

Dhean: Jisu doe pusṭạu utạr akada je Jihudi jạt’ren koak’ bises tet’ doe ocok’takoa judi hoṛko Messaia do jaogeko baṅea.

12. Mathae 21:43 Jisu do okoeṭak’ eṭak’ jạt’ ac’ren bachao hoṛko huyuk’a menteye meneda?

Galatiko 3:29 Ar ______ kan khanpe enḍekhan Abrahamren bõs kanape, gok’ak’ lekate ạk’ ạidạrikoge.
Romiko 2:28, 29 Ente bahre sec’tenic’ do Jihudi doe baṅ kana, … menkhan ______ sec’tenic’ge ______ do.
Dhean: AD 34 lekate do Stephen teńe hotete (Apostal Kamiko 7:58, 59), on somoe hạbic’ do jihudiko do Isor ren ac’ren nij bachao hoṛko do bạko hui lena. Cedak’je onko do Isorak’ pontha jaoge ko baṅ ada, Mucạt’ din reak’ nạbi kathare do Israel jạt’ do mul bạko ṭarhao lena. Nitok’do jahae ge Jisuko apnarea onkoge uniren bachao hoṛko do ar okoeṭak’ gopok’ katha Israel ko lạgit’ em lena nit’ ona do Jiu sek’ren Israel ko lạgit’ kana (Romiko 9:6-8).

13. Dut’ak’ katha lekate do Daniel saote okoe gal marao keda, 2300 serma reak’ mucạt’re do cet’ ko huyuk’a?

Daniel 8:14 Ar uni doe roṛ ruạṛkeda, bar hajar ar pe sae ạyup ar setak’ hạbic’ge; khan ______ ______ do nijak’ ______ ______ ruạṛok’a.

Dhean: 34 AD re, 2300 din reak’ nạbi kathare do 1810 serma bạkige tahẽk’ kana (latar re em akan naksare somoe ar tạrik’ko re dheanak’ tabonpe). 34 AD re 1810 serma joṛaoak’ khan 1844 re ạgu seṭerek’bonae. Mit́ṭen dut’e menkeda je ona ok’tere, serma reak’ mundil do saphak’a. (Laharenak’ mundil do nosṭoena 70 AD re.) Jisu aboren maraṅ naeke mundilre (Ibriko 4:14-16; 8:1-5), kạiko reak’ hisạb meṭaoe ehopna serma reak’ mundilre (Johan Then Sodorak 20:12; Apostal Kamiko 3:19-21) 1844 re, noa pạhil bicạr reak’ pahaṭa do dosar hijuk’ laha reak’ bicạr ko metak’ kana cedak’je noa do Jisuak’ dosar hijuk’ lahare huyuk’ kana.

14. Okoe koak’ bicạr do huyuk’ kana ona uni hijuk’ laha reak’ bicạr re?

1 Patras 4:17 Ente nit kange coṅ oktetet’ ______ ______ṭhen bicạr ehobok’ reak’ do.

Dhean: Noa pạhil bicạr oktere do onkoak’ bicạr huyuk’ kana okoeko do Isor ren gidrạko men teko ńumuk’gok’ kana.

15. Cet’ koko biḍao koa noa pạhil bicạr redo?

A. Johan Then Sodorak 20:12 Ar goc’ko do onako ______ olakanak’ koteko bicạr ocoyena akoak’ kạmiko lekage.
B. Poporcarie 12:14 Ente Isor do mit́ ke mit’ ______ bicạrreye ạguia, mimit’ ______ hõ.
C. Jacob 2:12 Okoe ______ reak’ ______ bicạr ocok’ kokan.
Dhean: Noa bicạrre goha do serma reak’ kitạp ko khon hijuk’a, okare do mit’hoṛak’ jion reak’ jotoak’ onare menak’a. (Sereńko 56:8 hõ ńelpe). Gel hukum ko, Isorak’ ạn, ge uniak’ bicạr reak’ dhara do (Johan Then Sodorak 22:14)

16. Cet’ Isorge iń dodosic’ do ona bicạr re?

Johan Then Sodorak 12:9, 10 Uni mare bińge, one okoe Diạbol ar ______ ńumogok’kan, … uni di dhạrtiteye giḍi ńũrhạ ocoyena … enteye giḍi ńũrha ocoyena aboren boehako ______ , one onoe aboren Isor samaṅre siṅge siń sińge ńindạ onkoe daraoakokan.

Dhean: Baṅ! Soetan motoge amren dodosic’ do. Adom khristan ko hudisa Jisu do baba ṭhen khon ona bicạr re bańcao bon lạgit’ kurumuṭuedae, menkhan Jisui men akada, “Baba ac’geye dulạṛet’pea.” Johan 16:27

17. Cet’ in motoge tiṅgok’ huyuk’ tińạ ona pạhil bicạr re?

A. Jisuge aboren sok’hotic’ (1 Johan 2:1).
B. Jisuge aboren bicạric’ (Johan 5:22).
C. Jisuge aboren pạtiạr ar sạri goha do (Johan Then Sodor 3:14).

Dhean: sarhaoe tuluc’, baṅ. Ona bicạr re, Jisuge mit́ṭen bicạric’ ar goha do kristan ko lạgit’. Judi Jisu lạgit’em jiwet’dok’a am do bam adok’a (Romiko 8:1; Kolossiko 1:12-14)!

Amak’ Roṛ Ruạr

Judi Jisuge amren sok’pohok’ic’ ona bicạr re, uni gopok’ak’e emamakana je jitạubona, cet’ amak’ jion teheń uni sec’em pheraok’a?

Jobab:____________

Bodolte

Noa paṛhao do lahaseak’ paṛhao ko lạgit’ baḍae emok’ kana.
Capek’ akan hapta
Ado Bạibel pạṭhaoko sodor gea je mucạt’ hapta (se 7 sạriak’ serma) kana 490 serma reak’ nạbi kathare okaṭak’do Daniel re em akan ar ona do Mạsi birodhi koak’ kạmi kana mucạt’ din korek’ ar 7 serma reak’ ghoṭnako. Menkhan noa ghoṭna reak’ babodre jahan Bạibel kathako do bạnuk’a.
Delabon disạ ruạṛa adom adom sạriak’ko:
A. 490 serma reak’ nạbi katha do mit’ṭen jaoge calak’ akan somoe okte kana, 70 serma Isor ren hoṛko gobolen lekage oka do Daniel 9:2 re ol akana.
B. Mucạt’ 7 serma reak’ nạbi kathako reak’ etohop do Jisu Mạsiak’ bạptisma somoere tahẽk’ kana (27 AD). Ona iạtege uni do porcare ehopna, “Somoe do purạuena.” (Marke 1:15)
C. 31 AD tinre Jisu Mạsiak’ kurus re gujuk’ oktere, Jisu aṛaṅ teye men keda, “noa do purạuena.”
Nonḍe do babańcaoic’ pusṭạute meneda oka do Daniel 9 re uniak’ gujuk’ babodre lại laha lena.
Onako do latar re em akan leka:
1. “Messaia” marak’a ar cet’ho “baṅ tahena” se kurus ocok’a (kạli 26)
2. Uni do dãṛẽ ar samaṅok’ reak’ kạmi do mucạt’ kedae Isor ren bheḍa hopon hui katek’ goc’ente (Kạli 27; 1 Korinthiko 5:7; 15:3).
3. Uni do ghạṭ gunạko ńutumte puruchun lạgit’ (kạli 24)
Messaia mente uniak’ hijuk’do lại lahalena, khạṭi somoe rege, 490 ar 2300 serma reak’ nạbi katha kore ńamok’ kan sanam tạrik’ko do onkage ar purạge huiyena.

Panorama of Prophecy | Santhali, Lesson 11 ©2022 Amazing Facts International All Rights Reserved