MIT’ṬEN GOGO AR AC’REN KUṚIAK’ PONTHA

Marke 6:17-29

KẠHNI...

Herod rajren bạhu, Bạptis emokic’ Johan kurudaekan tahẽna. Hahaṅkare tahẽnkan nạbi do uniak’ loṭghuṭiye cekalet’ onae sodoradea okoe do ac’ren jawae Philip bạgikatec’ uniren boeha Herod saote baplak’ lạgit’e khojkan tahẽn. Netok’ do dusṭạmi rạni doe hudiskeda je Herod raje bulạue jemon uni lạgit’ Johan ńam daṛeae. Pạhilre, uni do Johan Jehelre ader lạgit’e jormoṭkedea. Khan ona tayom uni do Johan goje khojkan tahẽna, menkhan Herod doe baṅkeda. Uni doe baḍayet’kan tahẽna je Johan do sạri nạbi kanae mente ar rajnitik’ hoṛkoe botorakokan tahẽna.

Mucạt’re, Herodren bạhu do Johanak’ birudre eṛe bogdiye ńamkeda. Uni do Herod rajak’ janam din reak’ bhoje emkeda ar uni do ac’ren sanam gatekoe neotaket’koa ar kisaṛkoho, khan uni do ac’ren kuṛi Salome do mone bulạuk’ lekan enec’ lạgit’e sapṛaokedea. Herodren bạhu doe hudiskeda je Herod do bar bạṭigan hạnḍi ńũ tayom, Uni do Salomeye kuliyea cet’ jạruṛama amak’ enec’ reak’ bodolte.

Uniak’ bạric’ pontha do kạmiket’taea. Salomeak’ enec’ tayom, Herod do ạḍi maraṅ gok’ak’e emadea: “Jahanak’gem koeyen in emama, ińak’ adha raj hạbic’.” Marke 6:23. Cet’leka ac’ren neota peṛako do ńũ bulakanko tahẽkanre sarhaokedea, Kuṛi do ac’ak’ roṛ ruạṛ selek’te teṅgoyena. Sanam hoṛkoe hahaṛa ocoket’koa Bạptis emok’ic johanak’ bohok’ thạrire koeket’te! Herod do ona nehor ańjomket’teye thirena, menkhan sanam uniren gateko do unak’ roṛ ruạṛko taṅgiakak’ tahẽna. Noae botorok’kan tahẽna je judi baṅ lekhan uni doe nijorok’a, Baḍạiyok’ic raj do baḍae tuluic’ hukume emkeda. Ona hilok’ge maraṅ nạbi Johan do Jehelre ko hese kedea. Noa do pạhil dom baṅ tahẽkana okare do uni gogo ar kuṛi do Isoren hoṛko santaoko lạgit’kin ponthaleda.

PAṚHAO

Mimit Bạibel kạliko paṛhao tayom khạli ṭhạiko perejpe.

1. Mare niamre ar eṭak’ okoeṭak’ gogo ar kuṛi dol do Isoren hoṛkoko santhaolet’koa?

1 Rajko 18:13 _____ do Probhuren nạbikoe goc’et’ko.

2 Rajko 11:1 _____ do ac’ren hopon goc’ena ńelket’ khan uni do chuṭạuente sanam raj bõskoe maraoket’koa.

Dhean: Mare niạmre, Isebel ar ac’ren kuṛi Athalia do ạḍi bạric’kin tahẽkana ar unkin do purub ar dạkhin reak’ Jihuda ar Israel rajkokin sambaṛaoet’kan tahẽna, ar Isoren hoṛko ṭhen boṅga sewa kokin ạguyet’kan tahẽna.

2. Johan Then Sodorak 14 re dosar serma guḍitak’ sombat’ do cet’ kana?

Johan Then Sodorak 14:8 Ar inạ tayom mit’ṭen eṭak’ic’ metak’me, dosaric’ dute hec’ena, are menkeda, lạnduṛena,_____ maraṅ _____ do, one ona ac’ak’ loṭghuṭi reak’ edre darkha rasa joto jạtrenkoe ńũ ocoakat’ko.

Dhean: Johan Then Sodorak 14 re do pea ạḍi bises jạruṛan sombat menak’a oka do Jisuak’ dosar hijuk’ lahare porcarok’ jạruṛa. Noa paṭhre abo do ona sombat’ reak’ dosar hạṭińbon ńela. Isorak’ kurud do Babel upạrte emena cedak’ je uni do sanam jạtrenkoe ńũ bul ocoket’koa ona bubulak’te. Noa paṭh do ạḍi sidhạ, ar hoe daṛeak’a noate do proṭesṭan ar katholiko doko ạṛisok’a. Disại tabonpe dosar dutak’ sombat’ do Jisu ṭhen khon kana, okoe abobon dulạṛekana. Uniak’ sạriak’ lạgit’ apeak’ mone jhijtape, Uni do eken am bhoram ar bańcao lạgit’e menjoṅkana.

3. Johan Then Sodorak 17 re Isor do cet’leka Babele sodoreda?

Johan Then Sodorak 17:18 Arem ńelkede _____ doe ona maraṅ nagraha kana, one ona reak’ do raj ektiạri menak’ dhạrtirten rapajko cetanre.

Dhean: Bạibel reak’ nạbi kahtare, maejiu do mit’ṭen manḍere sodorec’kana. Mit’ṭen niphuṭ maejiu do Isorak’ sạri manḍere sodoreda cet’leka Johan Then Sodorak 12 re sodorakana. Ar bin pạtiạuk’ioc maejiu do mit’ṭen manḍere sodore kana okoe do sạriak’ khone ghańjẽṛakana. Abobon baḍae daṛeak’a nũi maejiu do okoe kanae mente, cedak’ je Johan Then Sodorak 17:18 re meneda uni do gobolet’kan tahẽna tinre Johan sodor do ollena. Itihasre metabonkana je uni do boṅga sewaic Romrajge tahẽkana (Luke 2:1) oka do ac’ak’ ektiạrireye ruạṛena, nagrahare ar Papel Rom reak’ daṛere.

4. Johan Then Sodorak 17 khon ar okaṭak’koe pormaneda je Babelge papel Rom kana mente?

A. Uni do nindạu reak’ ńutumkoteye perec’akana (v. 3).
B. Uni do kurse baha roṅan ar jeṅgẽt’arak’ak’teye bandeakana (v. 4).
C. Uni ṭhen Gogo menteye ńumugoc’kana (v. 5).
D. Uniren do loṭghuṭian hoponerako menak’kotaea okoe doko ńurakana (v.5).
E. Uni do sonotkoe santao are goc’ket’koa (v. 6).
F. Uni do “eae goṭen burure” duṛupakana (v. 9).
G. Uni do “dhạrtiren rapajkoe” calaoet’koa (v. 18).

Dhean: Papel Rom do sanam olak’ko lekageye ńamok’kana. Noa reak’ mul ṭhại do Romrege menak’a - “Eae goṭen buru reak’ nagraha.” Jeṅget’ arak’ roṅan do onko mukhiạkoak’ kicric’ tahẽkana, ar Pope do jaoge bises sobhakore kurse baha roṅan kicric’e horok’et’kan tahẽna. Roman katholik manḍer do noako aṅgoc’gea je tala piṛhiren sonotkoe santaolet’koa ar dhạrtiren rapajko cetanre ektiạri calaoleda. (Papel do nindạu reak’ ńutumte perec’akana, paṭh 19 re ńelpe.) Isorak’ cinhạko do khạṭige purạuakana – Nuiren gogo manḍerren ńurakan hoponerako birudkeda ar ona khạṭirtege oḍon hec’akanic’ menteko men ocoeyena. Noabon dheanak’ma oka do Father James A. O’Brien: “[Sonibar baṅkatec’ Robibar manao] ona do mit’ṭen disạwak’leka tahẽyena gogo manḍer reak’ disạleka oka khon do katholic’ baṅkankoko oḍok’hec’ena.”

5. Cet’leka Johan Then Sodorak 13 ar 17 ren janwarbon joṛao daṛeakina?

Johan Then Sodorak 13:1 Ar jalapuri khon mit’ṭen ńelkedea; uni do gel goṭec’ _____ ar eae goṭec’e _____ , ar dereńtaea, ar bohok’ kore do _____ ńutumko.

Johan Then Sodorak 17:3 Ar mit’ṭen _____ iń ńelkedea, mit’ṭen jeṅget’ arak’ _____ dec’akan, one uni nindạu reak’ _____ perec’akan, are ae bohok’ ar gel goṭec’ dereń menak’tae.

Dhean: Johan Then Sodorak 13: 1-10 ren Janwar ar Johan Then Sodorak 17 ren janwar dokin mit’gea. Banarge Rom reak’ daṛekin sodoreda. Johan Then Sodorak 17 do manḍer saote rajnitik’ reak’ joṛaoe uduk’eda, Manḍer saote (ńurhạwakan maejiu) raj do disome sambṛao are calaobanaoeda (Janwar). Johan Then Sodorak 13 hõ baṛe janware uduk’ekina okoe do eṭak’ko seawako lạgit’kin jormoṭet’koa. Pạhilic’ janwar do onkanak’ daṛege menak’tea cet’leka “loṭghuṭi maejiuwak’” tahẽkana oka do Johan Then Sodorak 17re ńamok’kana. Ạḍi usạrage noa paṭh do dosar janwarak’ uprume emok’a.

6. “Babel” katha reak’ ehop ar ona reak’ mane do cet’kana?

Genesis 11:4, 6, 7, 9 Dela mit’ṭec’ nagrahabo benaojoṅma, ar mit’ṭec’ buruńj one ona reak’ muthni do serma hạbic’ ṭuṅgạuk’, … Ar Probhu doe menkeda, … Delabon ãṛgonte onkoak’ pạrsi onḍegebon _____, jemon mit’ hoṛ do soṅgetenic’ak’ katha aloe bujhạu, … Onate ona reak’ ńutum do Babel ńumena, ente onḍe Probhu do goṭa dhạrti reak’ pạrsiye_____ takoa.

Dhean: “Babel” ar “Babylon” banar reak’ manege “Gaḍbaḍi” kana. Ona ńutum do Babel buruńjre ethoplena, dubạ dak’ tayom boṅgan hoṛko (paganko) hotete benaolena. Onko do unạk’ usul benaoko menet’kan tahẽna je tisho dubạ dak’hec’lenre ban ḍubuic’ daṛeak’. Menkhan Isor do unkoak’ pạrsiye gaḍbaḍaoket’takoa, oka do ạḍi maraṅ gaḍbaḍi hui ocokeda onate kạmi do thiren takoa. Babel do tayomte mit’ṭen loṭghuṭian disom huiyena oka do Isoren hoṛkoko santaoket’koa. Johan Sodor puthire, “Babel” katha reak’ mane do eṛe dhorome sodoreda oka do Isoren jiusec’en jạt’ Israelkoren birudic’e huiyena.

7. Isor do Babel cet’lekae sodoreda ar ona bạgeak’ lạgit’ ac’ren hoṛkoe nehorakore?

Johan Then Sodorak 18:2, 4 Ar ạḍi tạpis aṛaṅteye hohokeda, Lạnduṛena,_____ , maraṅ Babel do, ar bhutko reak’ tahen jaega, ar mit’ke mit’ besapha jiuko reak’ dander, … Uni ṭhen khon _____ hijuk’pe, jemon uniak’ kạikore alope bakhra seledok’.

Dhean: Isor doe meneda je Babel do ńurhạyena ar ona do boṅgakoak’ ar bạṛic’ jiukoak’ oṛak’ huiakana. Uniye khojkana je uniak’ kại do unạk’ge bạṛic’gea je Babel do nosṭoe jạruṛa. Isoren hoṛko do usạrage onakhon oḍok’ hijuk’ jạruṛa baṅkhan Babel reak’ dukkoteko nosṭo ocok’a.

8. Jisu do ghạṛi ghạṛi Babele doseda uni ńũ bul ocoic’kana mente. Ona bubulak’ do cet’kana?

Johan Then Sodorak 17:4 Ar uniak’tire do sona bạṭi tahẽkana, _____ perec’akan.

Dhean: Uniak’ bubulak’ bạṭi do bululak’ eṛete perec’akana (Kahțukko 12:22), se eṛe cecet’ak’ko okate hoṛko do jiusec’lekate bulạukanako. Nonḍe adom uniak’ eṛeko reak’ olak’:
A. Gel hukum do ar jạruṛ bạnuk’a (Paṭh 6 re ńelpe).
B. Rubibar Sonotakan (Paṭh 20 re ńelpe).
C. Okate rakap idi ocok’ (Paṭh 1re ńelpe).
D. Jiwe do baṅ gojok’gea (Paṭh 9re ńelpe).
E. Norok’re jae jug sasetok’ (Paṭh 13re ńelpe).
F. Naeke samaṅre apeak’ kại ańgoc’ (Paṭh 19re ńelpe).
G. Eṛe bạptisma (Paṭh 12re ńelpe).
H. Mit’ṭen gạdbạṛiak’ aṛaṅ (Paṭh 21re ńelpe).

Dukanak’ sạriak’ do noa kana je Babel reak’ sombat’ko ańgoc’len khan, mit’hoṛ do jiusec’lekate buluk’kana ar Bạibel do cet’e menet’ kana ona bae bujhạu daṛeak’kana, cedak’ je noa eṛe cecet’ak’ko do mit’ hoṛak’ hudiskoe bạṛic’eda je uni do sạriak’ bae pachnao daṛeak’a.

9. Okaṭak’ daṛe do uni janware goṛoaea mucạt’ ok’tere?

Johan Then Sodorak 13:11, 12 Ar mit’ṭen_____ _____ ńelkedea, ot khon rakap’ hijuk’kan’ uni do bareae dereńan bheḍa hopon reak’ lekanak’ge, ar biń lekae roṛet’ tahẽkana. Ar pạhilic’ janwar reak’ joto ektiạri uni samaṅreye calaoeda. Ar dhạrti ar onare tahẽnkanko do pạhilic’ janware sewa ocoyet’koa, one uniak; gujuk’ ghạl do bogeyentae.

Dhean: Am sapṛaok’me! Johan Then Sodorak 13 ren nui dosaric’ janwar do Amerika disome uduk’ede kana. Noa reak’ pormanko ńelpe:

A. Oka somoere uni doe upelena.
Isor do noa daṛe do one ona somoe rege rakaplen tinre pạhil janwar do sab ocolena ar uni doe hạn ocolena (Johan Then Sodorak 13:10, 11). 1260 bochorak’ mucạt’re Papaseak’ daṛe rạput’en taea unre Amerika disom doe tiṅgoyena oka do 1798 tahẽkana. 1776 re Amerika do ac’ak’ sadhinenae mente sodorekeda, 1787 re sorkar benao lạgit’ko vote keda, Bill of Rights do 1789 re ańgoc’keda, ar 1798 re do dhạrti reak’ daṛe mente pusṭạute ańgoc’ena.

B. Nui do dhạrti khone rakap hec’ena.
Cet’leka abo do laharebon paṛhaolena, dak’khon oka rajko (janwar) oḍok’ hec’akana ona do ạḍi bhiṛ jagakoe sodoreda (Johan Then Sodorak 17:15). Dhạrti do ultạgeye sodoreda. Amerika disom do ạḍi mońjtege jurik’kana cedak’je noa do thoṛagan baḍae jagare benaoledako.

C. Barea dereń menak’a bheḍaleka.
Nạbi kathare, bheḍa do Jisui sodore kana ar dereń do daṛeye sodoreda. Ona barea maraṅ dereń do uduk’hec’akan manḍere sodoreda okare do Amerika teṅguakana-somaj ar dhorom reak’ sadhin. Odok’hec’len father ko do Europe disom khonko dạṛleda rajnitik’ ar dhorom santhao khon bańcaok’ lạgit’. Unko do somaj ar dhorom sạdhin reak’ niạm bandhaokatek’ mit’ṭen somajko benaokeda - “Begor rajte sorkar ar begor pope te dhorom.”

10. Nạbi katha lekate cet’ nonkanak’ko bodolok’a?

Johan Then Sodorak 13:11 Uni do …_____ lekae _____ tahẽkana.

Dhean: Janwar lekae galmaraoet’ reak’ mene do Amerika disom, do soetan hotete ak’yurok’kan do manḍer ar disom reak’ proṭesṭan se oḍok’ begarok’ reak’ multet’ doe cabaea. Nui do dhoromankoe ạguea okaṭak’ do apnarak’ hudis khon eṭak’ak’o sewae lạgit’ se ṭaka paesate haron ocokoa (v 16, 17) ar baṅkhan mucạt’re goc’koa (v 15).

11. Okaṭak’ pea daṛe do joṛao midok’a Isoren hoṛkoak’ birudte mucạt’ oktekore?

Johan Then Sodorak 16:13 Ar iń ńelkeda, uni _____ reak’ moca khon ar _____ reak’ moca khon ar uni _____ _____ reak’ moca khon roṭe lekan pea besapha jiuko oḍokok’ kana.

Dhean: Biń do soetan kanae (Johan Then Sodorak 12:9), boṅga sewa (Pagan) dhorom hoteteye kạmiyeda. Johan Then Sodorak 13:1-10 ren janwar do papasy kanae. Johan Then Sodorak 16 ren eṛe nạbi do Amerika ren oḍok’ begarakanic’ko (protestanism) kanae, Oka do ona Johan Then Sodorak 13:11-17 reak’ daṛe kangea okoe do bheḍaleka barea dereń menak’tea menkhan tayomte do uni soetan lekae galmaraoa. Nui kangea ona daṛe oka do ạḍi “maraṅ cinhạkoe” kạmiyeda “ar uni janwar samanre kạmia menteko emade cinhạko hotete dhạrtire tahẽnkoe bulạuet’koa,” Johan Then Sodorak 13: 13, 14. (Eṛe nạbi reak’ babot’te emakan sãote juripe okaṭak’ do Johan Then Sodorak 19:20 re emakan.)

12. Noa begarakan sorkar do cet’ arhõ joṛao midok’a?

Johan Then Sodorak 16:14 Ente onko do cinhạkoko kạk’mikan bhutko reak’ jiuko kanako, one onko do _____ dhạrtiren_____ ṭhenko oḍok calak’kan, Isor Sanam-daṛeyic’ reak’ maraṅ din reak’ lạṛhại lạgit’ onko jarwakoa mente.

Dhean: Hẽ, Isore meneda unko do ko joṛao midok’a. dheanak’ tabonpe unko do akoak’ buk’lạu kạmiko pasnaoa ar Isoren hoṛko santaoko lạgit’. “Sanam daṛean Isorak’ ona maraṅ lạṛhại reak’ dinre” noa do ona laṛhạikangea okaṭak’ do uni maejiu ac’ren bonsrenko sãote hui ocoyet’kan (Johan Then Sodorak 12:17).

13. Cet’ nonkanak’ goṭhonko beohara noa mucạt’ dinre?

Johan Then Sodorak 16:14 Ente onko do_____ kạk’mikan bhutko reak’ jiuko kanako.

Johan Then Sodorak 13:13, 14 Ar napṛak’ _____ kạmiyeda, manwako samaṅre serma khon dhạrtite seṅgel hõe ãrgo ocoyeda. Ar uni jarwar samaṅre kạmia menteko emade cinhạko hotete dhạtire tahenkoe _____.

Dhean: Noa mucạt’ din reak’ goṭhonko do ạḍi maraṅ maraṅak’ cinhạkoko kạmia soetanak’ daṛe hotete, ar thoṛa baṅkhan goṭa dhạrtirenko pạtiauk’a arko bulạu ocok’a (Johan Then Sodorak 13:3). Johan Then Sodorak 18:23 re meneda, “Apeak’ jạdu tonakote goṭa dhạrtirenko bulạu ocok’a.”

14. Mucạt’ dinre Isoren hoṛko do bulạuk’ khon cet’teko bańcaok’a?

Jesaea 8:20 _____ ar _____ pańjaepe! Sạrige, onako kathako roṛ hoṛko lạgit’ do aṅga marsalge bạnuk’a.

Dhean: Isoren hoṛko do sanamak’koge Bạibel hotete biḍạu aṭkar jạruṛakoa. Onko do bako bulạu ocok’a, cedak’ je unko do hahaṛa kạmiko ar cecet’ak’koko biḍạu aṭkara je onako do Soetanak’ jiu khon se Isor ṭhen khonkana.

Amak’ Roṛ Ruạṛ

Teheń, Isor do ac’ren hoṛkoe hohoako kana Babel khon oḍok’hijuk’ lạgit ac’ak’ ses manḍer reak’ bańcaore. Uni meneda okoe ko do Babelre ko tahẽna onko do uniak’ kại reak’ bakhra ar uniak’ dukko ńamjoṅa. Noahwak’ oktere, eken irạl hoṛgeko bololena jahajre Isorge onkoak’ bańcao do jogaṛkeda. Eṭak’ sanamko doko nosṭoena. Teheń uni do ac’ak’ ses manḍer do bańcaok’ lạgit’ mit’ṭen jahaj lekae tingoakada, ar ạḍi ḍher hoṛ do onare ko bolok’kana. Jisu do “am ar am gharońjren koe neotayet’pea jemon jaharepe bolok’.” Genesis 7:1 cet’ teheń am uniak’ neotarem mena “hẽ”?

Jobab: _____

Bodolte

Noa paṛhao do lahaseak paṛhak’ lạgit’ baḍaeye emok’kana.

Amerika ar Rom do tinạk’ daṛeankana?

Johan Then Sodorak 13 re meneda je mucạt’ oktere, papasy ar Amerika dokin joṛao midok’a goṭa dhạrtirenkokin bulạukoa janwar sewawae lạgit’. Cet’ nonko Mạsi birudiko doko daṛeangea noa cekae lạgit’e?
Papasy do dhạrti reak’ ạḍi maraṅ dhorom rajnitik’ daṛe kana. Thoṛa baṅ khan joto disomrege onkoren sabdapko menak’koa se disomren sodoric’ do Vaṭikanre menak’koa. Sanam disomrege Pope doko ataṅegea. Tahẽk’kan laharen ạk’yuric’ U.S.S.R Mikhail Gorbachev doe menkeda, “Sor dinre okaṭak’ do Europe disomre huiena ona do Popak’ goṛo begorte baṅ huikok’a ar ona maraṅ his ar rajnitik’ kạmi hõ, oka do uni dhạrti reak’ akhṛare cekaleda.” Pope do moṛe gel khon hõ bạṛiti disome daṛawakada ac’ak’ papasy hukum tabere dhoromko joṛao mit’ko lạgit. Amerika do nitok’ mit’ṭen sipạhiak’ daṛere tolakana. “[Amerika do] dhạrti calaoic’ daṛe,”
“Amerika reak’ daṛe sanam maraṅ kạmiko doe kạmia.”
Bạibel reak’ nạbi kathare pusṭạute meneda je Amerika disom ar Papasy do tikin milạua ar dhạrti reak’ ghoṭnako pusṭạute sodoreda je noa goṭhon do bandhaoakana.

Panorama of Prophecy, Lesson 18 ©2022 Amazing Facts International All Rights Reserved