Guangh Tuang Latdan Nunc
Daniel 6:1-28
KAPARI......

Medo-Persia mei guangh Darius rui Babylon ta righngam mei tangc Babylon mei guanghdi tuang tanh phung mei guai ta suluai lou ngam khuan e tiki gankhat na ta saeklou e. Kasan gaimei pu kiu thu Raguangh tuang banghpu Daniel khuan e, tingkum riakchanei hu nung rui Judah kandi khourui nimguang lou lana Babylonmei guangc nunc tuang chamlou mei pu suna bam khuan e.
Guanghdi khou bammei guai rui Daniel ta thai e kalam thu “Kakhou mei baih mei khou makmei ngammei ningting nai khuane.” Daniel 5:12; 6:3.
Guangh Darius rui Daniel ta patlou mei na ramna “guanghdic kapwm tei zau khang nsinlou khang guangh tei rui kakhanh the,” Daniel 6:3. Medo-Persia mei dihsinpou nunc rui kaniu guangh rui Daniel tihei kaniu ruh khou sindiu khang subam mei tei thai pu khou kaniu lung puam the khatni Daniel ta karaeng khuanthe. Kumna kaniu rui guangh tihei zang 30 kalum khang khatni thou kum meirui rah bai meita kalum e thei kamang liangpui khun khou phai lou khang tuna sa khuan the. (Daniel 6:7). Kalam thu kaniu rui thai e, Daniel hei thu tabui bui pusini ka Rahguangh ta na kalum puni de Raguangh tuang latdan thei laina samei thu Raguangh rui baimeita khatsini kalum nu makge tutina (Tatpatmei 20:3)
Kaniu guai rui ningbammei tei kumna kaimun louna laanlouna Raguangh ta kalum bammei ta nimtou the. Guangh Darius rui kata rouhsina kachampan Daniel tei suluai khang kaniu sutuang thike, khatni takum e thei mpangmei latdan tipat lou mei ta ti kalai kho to tuna kachaeng phu khuan the. Kume tiki latdan tei ti kalai dat numak khe. Daniel ti hei kamanghliangpui khun khou phailouthe, khatni Raguangh latpiu puizang rui katuang banchara ndiu keina kamangh liangpui muangh mbangh lou the. (Daniel 6:22)
Ramundinc hei rui kum salou e. Nkham mei gaanh khou kalat piu mei guai tatei thu Raguangh rui kanlou punide tuna dinc lou e.
KATHAIMEI
Mi Bible bam guai tei palana kakak khou hi suk gut tho.
1. Raguangh tuang latdin tihei ti kalai nu daic?
Luk 16:17 Riakdanv khou kakiak na rowloumei tei sw ____ suangc tingpuk kandih maanmei rui chiw e.
Kalumlu 89:34 Ai kakhou dingloumei latdyng akhat na sini ____ laakge.
Kalumlu 111:7, 8 Kalatdanv guai hei suai makge. Mi guay tei ____ ____ e.
Malakai 3:6 Ai hei Ringhpouc e, kumna ai thu ____ makge.
THAILOU KHANG: Tabui tabui pusinih Raguangh tuang latdan 10 hei suman nituang rame khatni kak ni tuhame. Raguangh kachaan makmei kum naibam puni. Luanthum Baibal khou kandi guangc nunc (Herod, Ahasueras khatni Darius) rui latdan patkanmei tei kalaidat ngam kmak kan e. Nsuan kanmei kandih guangc nunc latdan hei tikalai ngam mak kumna raguangh tuang latdan ta thourui kalai ngam mei nai na cho? Raguangh khatni kalatdanc kidaah lou mei hei zau lou kho.
|
RAGUANG HEI: |
LATDAN HEI: |
|||
|
Luk 18:19 |
........................... |
GAYMEI E |
........................... |
Rommei 7:12 |
|
Isaia 5:16 |
........................... |
NTHANMEI E |
........................... |
Rommei 7:12 |
|
Riakdan kaluaimei 32:4 |
........................... |
NTHUI E |
........................... |
Rommei 7:12 |
|
Metthiu 5:48 |
........................... |
NTHUI MEI E |
........................... |
Kalumlu 19:7 |
|
I Jahon 4:8 |
........................... |
NZIANMEI E |
........................... |
Rommei 13:10 |
|
Tatpatmei 9:27 |
........................... |
NCHUM/NZIH E |
........................... |
Kalumlu 19:9 |
|
Riaklatdan Kaluaimei 32:4 |
........................... |
NCHUM NZIHMEI |
........................... |
Kalumlu 119:142, 151 |
|
I Jahon 3:3 |
........................... |
NTHANMEI E |
........................... |
Kalumlu 19:8 |
|
I Jahon 4:24 |
........................... |
BUMAENGH E |
........................... |
Rommei 7:14 |
|
Malakai 3:6 |
........................... |
KALAI MAKGE |
........................... |
Metthiu 5:18 |
|
Thaureymei 21:23 |
........................... |
TINGSAENGZANG |
........................... |
Kalumlu 111:7, 8 |
Raguangh tuang latdanv hei kalai nituang ham e kalam thu mihei katuang kheiliak ge. Katik kahim gaanh mei latkaeng hei rui Raguangh khatni kalatdanv tihei sabam mei hei katuang kheiliak lam khou hilou bam tuang e. Raguangh tihei tikalai ngam mak kumna kalatdanv hei nic ti kalaic ngam nituang hamh e.
2. Baibal thei laina paap kiu tabui tei cho?
I Jahon 3:4 Paapc hei thu ____ piu makmei e
Romei 3:20 ____ ____ thu nang paapc taanc the twmei dinh khang de.
THAILOU KHANG: Diabol rui kariak latdan ta karaeng nge kalam thu mitei rui aniuta paapc khou rui kanlou khang guloumeipu kage nai e tumei din e. Rommei 4:15 khou sa e, “Kariaklatdan maekge thei, kariaklatdan twan lyam mei ni maek ge.” Kaariak latdan rui gaanh khatna ta sini kanlou ngam makge, tiki Raguangh tuang nthui mei khatni aniu tuang nthuih makmei ti nchinlou e.
3. I Jahon 3:4 hei rui tabui riakdanv ta satuang cho?
Rommei 7:7 Tabui tei paapc cho twmei akhou dincloumei thu kariak latdanv rui. “Nang meickai tuang kahaw lak nina e,” twna riakdanv rui sa mak khwan e thei, meickai tuang ____ hei _____ e tumei ai thay lak ni tuang e.
THAILOU KHANG: Raguangh tuang kariak Latdanv Ruh rui sa e, “Meickai tuang kahaw laknina e.” Heizang rui Raguangh tuangkariak Latdanv Ruh, Raguangh banzung rui hilou mei (Tatpatmei 31:18; 32:16) tei tuanliam mei hei paaph e. meic gaanvkhat rui paapc taanv mei kathui, kariak Latdanv Ruh khou akhat rui nang paapc taanc the tuna tithai e. Kumpui zangrui Raguangh tuang Riakdanv hei “dai e” (Kalumlu 119:96) khatni “Nthui e.” (Kalumlu 19:7). Mi hei rui “Mansei tuang taanduan guai ta” gumbin e. Ningtingdinc 12:13. Aniu guai paapc su the tumei thay e thei, aniu guloumeipu ta phu e. Heizangrui Diabol riakdanv tihei karaeng puituang e.
4. Jisu kariak Latdan Ruh hei piu dai?
Jahon 15:10 Ai apu latdanv guay ____ ngam de.
THAI LOU KHANG: Jisu rui kariak Latdanv Ruh hei piu lou khuane, samei thu aniu ta piu diu khang sun nchin lou tuang e. (I Pitar 2:21)
5. Mei azu rui paapc taanh bo?
Rommei 3:23 Kalam thu mei ____ paapc taanc ngam the, kumna Ravguangc tuang hymdaihmei tei guangtangh mak khe.
6. Paapc tanc na bammei nunc khang tabui dandih ti puni cho?
Rommei 6:23 Paapc tuang taanphi thu ____ e.
THAILOU KHANG: Ravguangh tuang Latdan hei kalai nu e thei tho Jisu cross khou theih maksini nu de. Tiki Jisu paapc mei khangrui guang theih lou mei tho Ravguangh tuang Latdan kalai numak pui zang rui e.
7. Gaansak rui sa e Latdan Ruh hei Ladyng thanv khou thu sindat khang ramthe. Mi lam khou Jisu rui tabui sabo?
Metthiu 19:17 “Nang ringhmei khou gut nii e thei kalatdanv guay tei ____ o.”
Jahon 14:15 “Nangniw ata nzian e thei alatdan ____ puni.”
Ndauhloumei 22:14 “Kalatdanv guay ____ bammei khatni nthanmei guay khaengv thay khang kage nai e.”
THAILOU KHANG: Kathanmei latdyng khou nthanc thiak na salou e. Raguangh mei guay rui kalatdanv guay piu khang. aniu guay rui thai e Raguangh latdan guay piu maksini nu de ti khou rui kandih khou katuak katitc mei pat bam tuang e. Baibal khou aniu kinv khang kumsa lou e.” He ringhpouc, ntaw hei nang taanv sinthaulou khang kaganv the, kalam thu meic nunc nang latdanv piu mak khe.” Kalulmlu 119:126
8. Takumna aniu kalatdanv guay piu ngam khang?
Rommei 8:3, 4 “Raguangh rui Kanac Mpouh ta ndiu guangna ____ mansei khou naimei paapc ta latzan suna, riakdanv rui samei guay tei taanc nthuilou khang, Raguangh rui ____ _____ e.”
Philipimei 1:6 Kumna mi gaytaanv hei nangniw khou kahouhloumei ____ ____, Khrista Jisu tingmik nganna mi taanv hei taanc suaklou puni tumei ai lum e.”
Philipimei 4:13 “ ____ rui akhou tiiloumei pumtan paan rui ai ramh guayna ngam the.”
THAILOU KHANG: Meic gankhat rui puanthanv dat pukhou, Jisu Khrista rui katuang Bumaengh thancmei mipum khou tei gut lunglou lana kalat kaguay piu ngam khang tii lou e.
9. Kaguangmei latdyng hei tabui tei cho? Khatni tabui suna guang tang mak tuang?
Riakdan kaluaimei 4:13 “Kamei le nangniw kak khou latdyng su kanmei tei ngaek khang nangniw tabui sw nina cho tumei kamei rui ____, mi kiu kamei rui ntauhpaek kanei khou tei hyloumei latdanv aruh tei nangniw piu nina e.
Ibrimei 8:8 Kalam thu ____ ____ mei ta hou pui zang rui kumna sa e,
10. Latdyng thanv kiu tabui Riakdanv khou ngang lou bucho?
Ibrimei 8:10 Ai rui Israel mei nunc khou swlou nimei latdyng kiu mi hei e tuna Poubauhmei rui mi kumna sa e. Ai rui ____ ____guay kaniw lungning khou lou puni khatni kaniw ____ khou hylou puni.
THAILOU KHANG: Latdyng kanei mei hei Raguangh le kamei nunc kak khou dyng lou tuang nge. Kaguangmei latdyng guangtang makmei thui mak mei latrian khou dyng lou tina e, samei thu mei nunc tuang taanv khou rui e.
Tatpatmei 24:7 “Aniw Ringhpouc lat piuni, kamei rui latdanv tiimei guay tei aniw taanc ni.”
Kathanvmei latdyng thu guangthui the kalam thu Raguang rui Kalatdanv guay tihei kamei rui kaniw lungthu khou hylou tina khatni Jisu tuang latrian ruh khou dyng lou na katuang charinmei pumtaanv paan rui ngam tuang e.
Ibrimei 8:10 Ai rui atuang riakdanv guay kaniu lungning khou lou puni khatni kaniw lungthu khou hylou puni.
Mei gankhat tuang kheiliak kalai duak tina kamei kazaeng gaina Raguangh tuang lungchun tei taanc ngam tuang e. Zaolou o, mi Latdyng thanv hei kaguangmei Latdyng tei kumna Raguangh tuang kariak latdanv ruckhou dyng lou tuang de, tiki bai maih mei kiu thu lungthu khou hylou tina khatni gaimaih mei kiuthu Raguangh tuang latrian ruc khou sulou tina e.
11. Zaohzian bangkhou lumnsi singhmei panrui lungbammei aniu Raguangh tuang Riakdanv piudat khang kage nai di hai?
Rommei 6:15 Kum e thei, lwmmei hei rui Riakdanv ti hei ganc thah? Gan makge! aniu Riakdanv ta ____ ____ de.
THAI LOU KHANG: Jisu tuang Riakdanv subakna bamh mei nunc ta kamei rui kuaklou thina katuang riakdanv hei chariak thai na piu khang the, Kamei rui kuaklou puizang rui lungningsing khou rui neihla na jisu thei lainina the.
12. Riakdanv ngaek pui pan rui aniuta gulou tuang dai?
Ephisiamei 2:8, 9 Kalam thu ____ rui nangniw ta ____ paan rui kanlou the, nangniw taanv paan rui hamhe; Raguangc tuang kaipat de. heizaengrui mi khang hei meic gaanv khat na sini gaeng su khang makge.
THAILOU KHANG: Meic gaanv khat na sini Riakdanv piw pui pan rui gulou tuang hamh e. Zauzian panrui de. Tiki thoupuni zauzian paan rui gulou lana khatni tikalai lou kanmei guay thu Jisu lat piu ni puni e, kumna katuang kariak latdanv piu bammei rui nchinmei thu kata nzianna thuankumei ndauh tuang the.
Jahon 14:15 Nang ata nzian e thei Alatdanv guay piu nina e
13. Tabui rui meic gan khat ti hei Raguangh Riakdanv ti piu ni tuang cho?
Rommei 13:10 hei zaaeng rui, meic kaita ____ twmei hei Riakdanv kapwm tei piu meithe.
Metthiu 22:37-39 “Nang Raguangc Poubauhmei ta ____ kapwm rui n nangtuang ringcpaan kapwm rui khatni nang lungnging kapwm rui nzian nina e, twmei hei daic liang mei khatni nthuk liang mei latdanv the. Kanei mei daic liangmei latdan kiu thu; ‘Nangkai kaining kaigeimei ta nang pumc kahak ta kumcna nzian nina e,’ twmei hei e.
THAILOU KHANG: Nzian mei hei manseita ti kalung thau khang daimei akhat re. Kariaklatdanv reimei padeih hei mansei rui Raguangh ta nzian mei tin chin tuang e. Ai rui kata nzian e thei mi latdanv guay piumei hei akhang neihla mei de. Nkham mei charuk tei thu ai rui kaigeic kainingmei kho taanc lou nimei e. Ai rui kaniuta nzian chang e thei tabui nung sini kaniuta ti kabiu lakge.
14. Kalatdanv (Riakdanv) guay piu mak na ai kiu kachang mei Khristian sunu dai?
I Jahon 2:3, 4 Aniu kalatdanv guay ____ etheianiu Kata thay the twmei nthan the. Thowkumhmei rui kamei kata thay the tuna sa laki, kalatdanv guay thu piumak puimeitei ____ mei e, khatni kakhou nchumhmei makge.
15. Latdyng guang tuang latdanv gansak thu khristian mei nunc piu dat khang hamh tha?
Ephisiamei 2:15 Kamei rui ____ (ordinance) guay khou naimei latdanv ____ guay ta sumaan lana …
THAILOU KHANG: Riakdan khou amuh nunc rui taanc nimei khatni khaeng nimei guay tei Khrista guang na theihlou nimei ti nchin lou mei tei swmaan kan the. (Kolosiamei 2:13-17) Khrista rui raguangh tuang kachang mei lauziuna suna hei guay tei tiguang tangc lou the.
16. Thowta diabol rui karaeng liang bo?
Ndauhloumei 12:17 Khou tei, mi thaangangc (Diabol) tei mi ____ (Phuamliing) ta tei kalung pumc the, kumna mi pui nac baihmei guay, Raguangh tuang _____ guay piumei khatni Jisu rui dinicloumei nchumhmei lat tei ntipna sin bammei guay ta adow khang pat the.
THAILOU KHANG: Ravguangh tuang nkham mei phuamling Jisu tuang latdanv piu lana khatni paapc mei ta tikalai lana nthanmei su ngamc mei ngamv nai e tuna dinc bammei ta Seitan rui kalung puamc na khatni karaeng e.
17. Raguang tuang latdanv piu lana bammei nunc khang tabui tuang himgaanmei suan nai bo?
Jahon 15:11 “Akhou naimei ram neihla hei nangniw kho nai khang, kumna nangniw ____ padik ____
Latkudyn 29:18 Ravguangh latdan piu pui mei tei ____ e.
Kalumlu 110:165 Nang ladanv ta nzianmei nunc khang daihmei _____ nai e, khatni kaniw ta tibow nimei tuang ramkhat sini makge.
THAILOU KHANG: Neihla zanggai mei, chuzaengmei khatni ringting gaina lungmei hei Raguangh tuang latdanv piumei nunc rui latou e. David ruina kum sa e,” Kachaek kaphut khangsuangc Raguangh tuang latdanv guay ta kahou ran e. (Kalumlu 19:10)
NANGLAT DAUH
Nangrui nzianmei riangluai Jisu khou naina kamei rui nangta zailouna nang neihla ran na, latpiumei nac akhat sukhang nang rui kahou ranmei tha?
MUNDAUH: _______
TITAHI NBU LOUMEI
Kathai nbuh khang tithai kasuan loumei
Baibal tuang kheiliak nunc khatni Jisu kak khou ncham mei.
Baibal khou naimei zantatmei nunc gansak hei Jisu tuang kheiliak lailui e. Mousi, Joseph, David, khatni Solomon kaniu guay panti khou Jisu tuang panti khatni kataanv taanc nimei le kabam gansak khou chamhmei nai e. Kaniu panti khou lungcriu guang kanmei khatni chamna mei tei rui Jisu hei Raguangh nac e tumei kandih meirui thai diu kHang e.
Daniel rui latdanv lam khou khatni kamanghliangpui nunc rak khou lungc guang kanmei tei rui bumangh panti laam khou kida khang lianlou tuange. Chamna mei kabangv khou hyloumei hei zaulou o.
-
Medo-Persia meicdaihmei nunc rui Daniel le Guangh kanei riangluai gaina bammei khatni taanv daimei phung bammei ta hou tian lana kata lagan khang kakhan khuan the. Daniel 6:3 khou kum sa e “kakhou guanghdi kapwm tei zauh khang nsinlou khang guangh tei rui kakhan the.” Heitei kumna Jerusalem khou dihsinpou nunc teirui Jisu rui tingpuk kandi guangc le na riangluai naibam mei ta hou pukhou kaniu rui Jisu ta zauhzi karaeng na khatni su maan khang karam the . (Jahon 5:18-20)
-
Medo-Persia mei tuang dihsinpou nunc tei tabui tunv Daniel taanc lanmei ram e thei sakhuai mei nai puni cho tuna kathei laisuina tat bam khuan e. (Daniel 6:4). Jerusalem khou kachap kariak tuang kapi nunc rui ni heitei kumna Jisu tabui tunv taanc khuai mei ram e thei salaan mei nai puni cho tuna Gwanrummei (Spy) ndiu lou khuan e. (Luk 20:19, 20)
-
Daniel ta houmuc mei nunc tei khuaiv phu pat ngam mak thina kaniu ningmei ta guang tang khang phaa kasiam the. (Daniel 6: 5-9). Heitei kumna Amuc daihmei le Oza nunc tei rui Jisu ta nim khang Juda Iscariot ta sinsu the. (Luk 22:2-6) .Kum khuan sinic, Pilatc rui thu Jisu khou khuai khatna sinic makge tuna sathe. (Jahon 19:4)
-
Daniel ta kamanghliangpui kuam khou phailou meitang kaimun ti hei ntauh rui bang thing lou lana guangh tuang sil diang lou the.(Daniel 6:16, 17). Jisu ta nic katuang tarou kaimun khou tauhdaimei rui thing lou na dihsinpou tuang sil diang lou the (Metthiu 27:5-6, 65, 66).
-
Daniel khatni Jisu kanei hei chumzimei su lana kaneita kandih tuang kangc kai khou rui ringc na pat dat the (Daniel 6:23; Mark 16:5, 6)
Baibal khou Jisu panti le kidanu mei baimei ni nai puni zauc zau!
Ramundinc Phaeng Hou Thanranmei, lesson 6 @2022 Amazing Facts International All Rights Reserved Printed in India


