LENGGAM LOUPI
1 Lengte 3:5-15; 10:1-29
A THUSIM..........
Israel leng dinga Solomon tundoh ahijouvin, ajan manga Pakai ahenga ahung kilah in aseitai, “Thumin, ipi kapeh ding ham? 1 Lengte 3:5. Solomon chun sum leh siel, sana dangka, minthanna leh kumkhosotna athum thei ahi, ahinlah amite chunga vai ahom theina ding in chihna joh akithum tai. Hitobang kineosahna leh lungthengsel a ataona chu Pathen alunglhai behsehtan, Pakaiyin Solomon chu chihna leh thepna apen, ama tobang koima umdoh kit talouhel dingin phatthei anaboh tai. Hicheng kalval chun haona, damtheina leh minthanna jong anapei.
lungmonna in vai ahom jinge. Ama phat lai chun thih manlu hi anieng jengjung in Jerusalem adimset in, dangka jeng jong chu songtum mai mai dan in agellew uve (1 Lengte 10:27). Solomin Pakai houin thupitah sana leh song mantam asahdoh keo hilouvin, leng insung toh leitol jouse chuleh akhopi adung avai jouse, sakol kangtalai leh achunga tou ding ho chenna geiyin loupitah in asadoh e. Thingphung achi achi ajat dungjuiyin khopi sung le lamlen pam jousea akehsah sohhel e. Gamdang a lengho leh mihaosa, aching athem jouse Solomon lenggam vedin ahung kitol jiuvin thilpeh manlu tah tah toh ahung jiuve. Pathen in Solomon lengpa henga apeh chihna thu ho ngai dingin ahung kikhom jiuve (1 Lengte 10:24). Mi ahungji ho lah’ a lengnu khat ajaovin mun gamla sheba gama kona lengnu jong hung ahi.
Amanu chun Israelte lengpa thudol kithang chu atah hiham hilou ham khoultoh le dinga hung hia ahi. Sheba lengnun jong leng Solomon chu thudoh jatchom chom ahah’a hahtheiyin patepna abol in ahinlah donbutna kidangtah ajahdoh hochu kidang asabehseh jengtai. Sheba lengnun jong muntin jouse amittenin ave in akhoul chen in, loupi leh kidang asabehseh tai. Hijengta jongleh Israel lenggam hitobanga aloupi leh aminthan laitah in jong Pathen in nang dinga asem lenggam loupi tah chutoh tekahchi leh seikham ahinaipoi.
SIM DING
Bible hohi sim cheh inlang a onglai sudim in.
1. Pathenin achate dinga ipi kitepna abol em?
John 14:2 Ka-Pa in’ah __________ in nom tamtah aume; umlou hi le najah uva kaseitah hih ding ham? ajeh chu keima nang ho ding __________ sema che ding kahi.
2. Jesu Christa in eiho dinga mun asem thudol chu ipi ihet uvem?
Isaih 65:17 Ijeh-inem itile neive temin, Keiman vanthah le leiset __________ khat kaseme; Chule thil masa chengse chu kigeldoh kit lou ding Lunggila jong hung chukit lou ding ahi.
Hebrew Mite 11:16 Ahin tun amahon chuche sanga phajo nomjo khat atup’u ahin, hichu van gam ahi. Hiche jeh a chu amaho Pathen tia kisei ding chu Pathen kijapi lou ahi; ajeh iham itile amaho dinga chu __________ khat gotsa akoi ahi.
Matthews 5:5 Mi lung nengte ho anun nom ahiuve; ijeh-inem itile amahon __________ alo dingu ahi.
Isaiah 65:21 Kamiten in __________ akisah-uva asunga cheng diu, Lengpilei tampi akiboluva aga aneh dingu ahiye.
NOTE: Pathen in achate dinga vanthah leh lei thah chuleh khopi nomtah asemin ahi. Chonphate chun Jesu insah khopi theng loupitah chu alo dingu ahi (John 14:2), chutoh kilhona leiset thah a jong chenna ding inomtah aneidiu chuleh inn akisah diu ahi (Isaiah 65:21).
3. Khopi theng thudol hi ipi ihetbeu um em?
Thuphon 21:16 Khopi chu aning li kitoh, adung avai kibang ahi. Chuin gam te-na tenglhon a khopi chu ate le __________ __________ __________ le Mile ja nga ahi; adung avai, atun kibang soh kei ahi.
Thuphon 21:2 Chule a-inneipu henga dinga kijema kigosadem mounu banga khopi theng, Jerusalem thah chu. Pathen kom __________ a kona ahung kumihah kamun ahi.
Thuphon 21:10, 12 Chuin ama chun keima Lhagaovin mol sang lentah khat chungah eilhoh touvin Pathen kom van a kona hung kumlha a Pathen loupina nei Jerusalem. khopi theng chu eimusah tan ahi. akul chu lentah chule sangtah ahin, akot __________ le ni ahi; kot som le nia chun Vantil som le ni aumin; chule min phabep khat chua chun akisunin; hichu Israel chate phung som le phung ni min ahi.
Thuphon 21:18 Chule __________ kiget chu __________ songa kigen ahi. chule khopi chu phatvet thengtah tobang sana thenga kisa a ahi.
Thuphon 21:21 Akot som le ni chu twikohehang som le ni ahin, kot khat khat chu twikoh chang khat khat’a kisem ahi. Chule akhosung lamlen chu phatvet thengsel tobang __________ ahi.
NOTE: Khopi theng chu adung avai aningli nei ahi, chuleh adung avai atena chu mile 1500 ahi. Khopi theng chu vana kona leiset a hung kumlha ahin, Olivet lhang chunga kitung ding ahi (Zechariah 14:4). Chuleh akhopi kelkot 12 hochu twikohchang a kisem jeng ahi (Thuphon 21:21), Chuleh khopi bang hochu tong 144 ahin (Thuphon 21:17) ahilouva leh feet 216 a len ahi (tongkhat chu 18 inches toh kibang ahi).
4. Khopi nehleh chah holeh twi don ding hohi Bible in ipity asei em?
Thuphon 22:1 Chuin ama chun Pathen le kel-ngoinou laltouna a kon a put hintwi __________ crystal songvala vai, khosung lamlen lailunga chu eivetsah tan ahi.
Thuphon 22:2 Chule luidung chu apang langtoa __________ keh ahin. aga jat chom chom som le ni ga a. alha seh a ga jing jeng ahi; chule thingna ho chu namtin vaipi bol-damna ahi.
NOTE: Pathen laltouna akonin kemtheilou hintwi luidung aput e, chuleh hinthing ga chu ga achom chom lhaseh leh aga jinge. Hiche thingna hochu namtin vaipi dinga kijendamna leh tonsot a hinna ding ahitai. Chutohlhon a Pathen mithengte ho chun achennau leiset achu amaho neh ding adei adei akitu kit diu ahi (Isaiah 65:21). Pathen mite nehleh chah chu leiset a chonset lut masanga nehle chah mama chu hiding ahie – Theiga, amunei ho ahiuve (Semtilbu 1:29, 31). Atui ding dan dan chu seidoh jou hoi ahitapoi, chuleh nutritional value chu bulhingsel ding ahitai.
5. Van gama chen chu tua leiset a chentoh itobang in akikhe dem?
A. Isaiah 35:4 __________ kiphalam geova um ho jah a chun, “Thahat’uvin lang kicha hih-uvin, Ven, na-Pathenu chu phula dinga hung ding, Pathen mi lethuhna ahinpoh ding ahi. Ama hunga Nangho nahung huhhing dingu ahiye” tiuvin.
B. Isaiah 35:5 Chutengle __________ mit kihasah intin, Nangongte nakhang kihongsoh ding;
C. Isaih 35:6 Chutengle __________ baiya um chu sakhi chop’a kichom ding, __________ leigui kilhama kipa la asah dingu ahi. Ijeh-inem itile gammang lah a twi tampi hung longdoh intin, Chule nelgam sunga jong vadung tampi hung long ding ahi.
D. Isaiah 65:25 “Kamkei le kelngoi jong hung lhakhom ding, Sakeiyin jong bongchal banga changpol aneh ding ahi; Gul jong leivuiya kivah ding ahi, Hiche ho chun keima lhang theng chung dunga chu __________ khoiset imacha aneilou dingu ahi Tin Pakaiyin aseiye,” ati.
E. Isaiah 11:6 Kamkei le kelngoinou hung geh khomin Kei-ahsi le kelnoute hung kol khom ding ahiuve; Bongnou le sakei jeng jong koi khoma. __________ __________ khat’in aboncha akai-hoile dingu ahi.
F. Isaiah 35:1 Gammang lah le sainou lah hung kipah-in tin, Nelgam jong hung kipah a __________ louhing asep doh ding; Uikep pah banga.
G. Isaiah 33:24 Jerusalema cheng ho khat chan jong, “__________,” atilou ding, Asunga cheng miho athemmonau ki-ngaidam ding ahi.
H. Thuphon 21:4 “Chule amit chenguva amit __________ chengseu atheh ngim ding; chule chule thina umta louhel ding; chule lhasetna le ka-na chule nat thohgim umta lou ahi; thil masa ho chengse chu kitol mangsoh ahitai,” ati.
6. Mithengte chu itobang tahsa kipediu ham?
Philippi Mite 3:20, 21 Ijeh-inem itile eiho van gam mite ihiuve; chule chua kona chu huhhinga i-Pakaiyu Jesu Christa chu ahung ding kinema ngah jinga ihiuve. Aman athilbol theinaa ijakai athua anunsah thei ahi, hiche dungjuiya chu eiho tahsa manmo hi akhela ama tahsa __________ lima chu aumsah ding ahi.
7. Jesu tahsa chu khoikhah thei tahsaphe ham, ahilouleh khoikhah theilou lhagao tahsa ham?
Luke 24:39 Kakhut kakeng veuvin lang heuvin, keima kahibouve;
neithamun veuvin; ijeh-inem itile keima neimu bangu hin __________ __________ __________ __________, ati;
NOTE: Jesu athodoh kit chun atahsa chu khoikhah thei tahsa ahi, gu leh chang, phe leh vou nei ahi. Seijuite henga ahung kilahpet chu amahon lhagaova hung kilang dan in agel uve, ahinlah amu uva atohkhah uva chuleh ann aneh ho amu phat uvin (Luke 21:40, 43), atahbeh beh ahi ti ahetauve. Nisomli jouvin, Jesun amaho chu Bethany lam jonin apuidoh in van lama lahtouvin aumtai (Luke 24:50, 51). Vantil ahenguva hung kilah chun ajah’uva hitin ati, “Tua Jesu, namit tah uva van akilah tou banga hi, hitobanga chu van akal namu banga hung kumkit ding ahi.” (Solchahte 1:11). Jesu mihem a ahung pen kal, mihem tetoh akumkhoa thakhat hina aneiyin chuleh Pathen jong ahijinge.
8. Kitepna adang ipi mube ding um nalai em?
Solchahte 3:20, 21 Chule nangho dinga agotsa Christa Jesu chu nahenguva ahinsol thei ding ahi. Amavang imajouse __________ kit phat kahsea chu, vanin ama chu alah luttahdi ding mong thu ahi; hiche thu hi Pathenin atil abula pat’a athemgao thengho kama ahinsei sahpeh ahi.
NOTE: Pathen chu thangvah in umhen lang, chonset jeh a thilpha imansah jouseu chu Pathenin alenggam thah tengle akiledohsah kit ding ahi. Mihem jousen ngailutna dihtah aneita ding, kitahsan tona um ding, khat leh khat kihutona umta ding ahi. Hichea chu kitha kimat kiti ho umtalou hel ding ahi (Isaiah 60:18), chuleh kinah kibou, kiseisetto, khat leh khat kiseilep naho, kitahlouna, kingaisetna, kichat tijat naho, chuleh lungthim natna ho umtalouhel ding ahi. Kipana hijing tading, lunglhaina, chamkimna leh tonsot a hinna ding ahitai.
9. Vangam tengleh miho chu tu hinkhoa lunggel gentheina hohin asuboikit dem?
Isaiah 65:17 Ijeh-inem itile neive temin, Keiman vanthah le leiset thah khat kaseme; Chule thil masa chengse chu kigeldoh __________ lou ding Lunggila jong hung chukit lou ding ahi.
NOTE: Lungila jong chukit lou ding atin ahi. Vangam a mithengte chu hiche leiset a gentheina leh lunghemna hohin asuhboi kittalou ding ahi tin Pakaiyin aseiyei.
10. Leiset a kona hung ho chu vangam tengleh akiheto chilchel nalai diuvem?
1 Corinth Mite 13:12 Ijeh-inem itile tua hi eihon phatvet sunga kichen louva imuu ahi; chuteng vangle kimaitoa imu dingu ahi. Tunvang kahet akimpoi, chuteng vangle eihet kimsoh banga hi __________ kimsoh ding ahi.
NOTE: Henge imelso dan, iche dan, thusei dan leh iumchan jouseu aboncha ikihetsohkei nalai diu ahi. Mi ihetthem theinau chu vangam tengleh tua sanga sangjo cheh nalai ding ahi. Vangam hi insungmi cheng nomtah a kimuto khomna hiding ahi.
11. Lenggam hunglhung ding toh kisaiya hi Pathen in thanopna thei kinepna dang dang ipi eipeh uvem?
A. Isaiah 35:10 Chutengleh Pakaiyin achohsate chu hung kilekit’uvin tin. La sah pum puma Zion ahinjot diu ahi; Alu chunguva chun tonsot __________ kitot uvin tin. Kipana le thanopna akimu dingu. Gimna leh thoh sahsa chu Jammang ding ahitai.
B. Labu 16:11 Nangman hinna lampi neihil’in, Nang umna jousea kipana alhingset jin ahi; Nakhut jetlama Tonsot tonsot’a lung __________ jeng nachoiye.
C. Zechariah 8:5 Khopi sung kholai dung jousea jong chapang pasal le numei adimset’a hung __________ diu ahi.
D. Isaiah 40:31 Amavang Pakai ngah jing ho chun Athau semthah-uvin tin. Muvanlai bangin alhan lengtouvun tin. __________ louva lhaitou diu. __________ louhela Kijot ding ahiuve.
E. Isaiah 40:31 Amavang Pakai ngah jing ho chun Athau semthah-uvin tin. Muvanlai bangin __________ tin. Thachol louva lhaitou diu. Lhadah louhela Kijot ding ahiuve.
NOTE: Mithengte chu vantil banga leng hat diu vah kikho (light speed) sanga kikho hatjo diu ahi. Thil jousea thuneina achanphat uvin (Thuphon 21:7), amahon leiset dang hoa jong galeng diu, mitphet kahlouva phat alah ding ahi. Bible dungjuia ivetleh, Pathenin chonset a lhalou leiset dang jong akoiye ti akimue (Job 1:6; Hebrew Mite 1:2; 11:3)
12. Pathen in lenggam thah asem hi mihem kampaova kihilsoh theiyem?
1 Corinth Mite 2:9 “Mit mukhah lou, na jahkhah lou, __________ __________ lutkha lou, Pathenin angailuho dinga agotsa chengse chu, Tin, chuche chihna thuguh dol chu akisune.”
NOTE: Nangle keiyin tu idinmun a hi Pathen in achate dinga asem thil loupi hohi ngaito phahjou na ding jong ineilou ahi. Thu hihen, la hihen, lunggel hihen, ahilouleh janmang hijeng jongleh vangam loupi naleh nopna hi neocha jeng jong seichet thei ahipoi. Itobangin hiche leiya hin genthei thoh jongleu hen, vangam nopna chanvou toh tehoi chi ahipoi (Rome Mite 8:18).
13. Pathen lenggam thah a kipaman sangpen chu ipi hiding ham?
Thuphon 21:3 Chuin keiman laltouna a kon chun o sangtah a thu kisei kajan, “Veuvin, Pathen chenna chu mihem lah ahung hitai, chule ama amahotoh cheng khom ding; amaho chu ama mite hi ding ahiuve: chule Pathen amatah mongin __________ dingu chule a-Pathenu hi ding ahi;”
NOTE: Tahsan in lang, datmo hih un! Pathen amatah amite toh chengkhom ding. Hiche hi thildang hotoh anop ding dan chu tekah chi ahipoi.
14. Vangam a dinga mihemte hi ipin adaltan ding ham?
Thuphon 21:27 Chule itinama jong le thil __________ pou pou le thet um thil bol’a chule jou pan a lut louhel ahi: Kelngoinou hinna lekhabua amin kisun ho chengse bou chu lut ding ahi.
Thuphon 21:7 __________ chanin hicheng hi alo ding ahi; keima a-Pathen hing ting, ama kachapa hi ding ahi.
NOTE: Chonset in ei bohsah uva vangam ilutmo sah diu ahi, achutilouva leh vangam a jong Pathen lungdouna iso doh kit diu ahi. (Abelap a “Pathen lenggam” kiti chu simin).
15. Chonset thudol a ipi kabol ding ham?
1 John 1:9 Eihon chonsetna iphon vangule ama chu eiho chonsetna chengse ngaidam ding le chon-phat louna jouse __________ __________ dinga tahsan umtah chule chonphatah ahi.
NOTE: Kachonset ngaidamna Jesu koma thum leng, aman kachonset angaidama eisuhthenga chuleh acha a eisim ding ahi.
16. Tu hinkhoa lolhinna ding leh khonung hinkhoa lolhinna dinga Jesu in ipi jui angaiye atiem?
Matthew 6:33 Ahivangin amasatah-in ama __________ le __________ hoi masauvin; chutengle hi-chengse jong chu nakipeh be dingu ahi.
NOTE: Leng Solomon Pathenin adoh pet a abolkhah chu hiche hi ahi, “Ipi nadei ham? Ati, Aman athum chu Pathen lenggam leh achonphatna amasapen ahi.” Hijeh a chu Pathenin alethuhna dinga vangam loupina chu phatthei anaboh ahi. Eihon jong Pathen lenggam leh chonphatna ihol masat tenguleh hitobang chu ichan thei diu ahi.
NA KIGELHAHNA
Leiset a thil kigong jouse Pathen thusah lou aumpoi ti hepuma, tunia hi nangma hinkhoa jong vaihomna changta hen nati em?
DONBUTNA: __________
ABELAP
Hiche simmun hi abelap a simbe ding eipeuve.
Pathen lenggam
Bible hi lenggam jatni kitatto jing thusim bu ahi –Pathen lenggam toh satan lenggam ahi. Jesu in athuseina jousea Pathen lenggam hi athupipen sah e. New testament bouseh a jong Pathen lenggam kiti hi vei 100 val muding aume, atamjo hi Jesu thulem sunga kiseidoh ngen ahi. Hiche thu hoakon hin Pathen lenggam kiti hi jatnia hetkhen dan aume – Lhagao lenggam leh lenggam tahtah ahi.
Lhagaova vangam mi hina changho chu alungsunguva Pathen vaihomna leh makaina aneisah ui. Penthah masanga chu, lungsung lengmun chu, chonset, leh satan in alo ahi. Ahinlah Jesu thahatna vanga ngaidamna ichan tengleh, hiche kihen ohna chu akilham lhaji tan ahi. Hiche jeh a chu Paul in hitia asei ahi, “Chuti ahijeh chun natahsau nopsah na dingin nachung uva chonset vaihom sah hih un ... ajeh chu chonset in nachunga tha neida hen.” Rome Mite 6:12, 14. “Ahinlah keiman Pathen khutjunga kona lhagaoboh kanodoh a ahileh, tahbeh a Pathen lenggam chu nalah’uva lhung ahitai.” Luke 11:20.
Mikhat in Christa ahin kisan san’a ahileh, lhagaova Pathen lenggam mi hina chu changji ahitai. Hiche ho jeh a chu John Baptist leh Jesu Christa in anitahlhon a miho chu lungheina neidinga akouva “Pathen gam anaitai” ti sam dinga natoh apat lhon ahi (Matthew 3:2; 4:17). Anaitai kiti hi, Aume, Lutthei ahitai tina ahi. Hijeh a chu Jesu in hitin aseiye, “Pathen lenggam chu mutheiyin ahungpoi, veuvin hikoma, ahilouleh khukomah kiti lou ding ahi; ijeh inem itileh veuvin Pathen gam nalah uva aume.” Luke 17:20, 21. Mikhat baptize achan chana ahileh, satan lenggam muthim chu adalhah a chuleh Pathen lenggam Vah a chu lut ji ahitai.
Christa nungjui dihtah jouse chu Pathen lenggama dinga lengpalai (Ambassador) ahiuve. Gamdang akona lengpalai a hungji hohin paochom atho jiuvin, ponchen jong jatchom beh asil uvin, nehle chah chombeh ane in, paisa jatchom amangin, chuleh chondan leh khandan jatchom cheh aneiye. Hiche banga chu Christa lengpalai khat ihitauva leh pathen lenggam akona eikisolna banga umchan ivetsah ngaiyu ahi, nehle chah, hamdan paodan, sille chen, phat mandan chuleh paisa jahdan jouse chihthei angaiye.
Phat khat tengle vang Pathen miten tunia simmun a iseiyu Pathen lenggam tahbeh chu ihinlo dingu ahi.
Hiche lenggam chu Pakai taona ineiseh a iminphah chimlouvu lenggam chu ahi, “Na lenggam hung lhung hen” Matthew 6:10 ati. Pathen lenggam tahtah pen hi kum sang lenggam thutan kichai leh kidouna kichai jou leh kiphutdoh ding ahi thuphon 20 sunga kisei banga.
Panorama of Prophecy, Lesson 5 ©2022 Amazing Facts International All Rights Reserved

