DAKMAJOANIKO CHELCHAKNA MAN·NA GITA KU·PATIANIRANG
CONTENTS
|
AGANCHENGANI - ONG·CHONGMOTGIPA BEBERANG |
| MAN·GNIKO GISIK RA·BO |
| PAPNI NAMGIJANIKO BEBERA·BO |
| TANGKANA KA·SANABE |
| Katna Tarie Dongbo |
| Jinmako Ja·riknabe |
| Jakchakgija Dongna Miksongbo |
| Miksongani Dongbo! |
|
An·tangko U·ibo |
| Namgijako Namachi Ambo |
| Nang·ni Be·en An·senganina Simsakani |
| Jokani Cholko U·ie Ra·bo |
| GA·AKGNIONI JOKGNI |
|
Agangopani – Ming 12 ko Mingsano |

Aiao Inmangipa Ong·chongmotgipa Katta: Virginiani saksa chadambe an·tang nokni janggilchi ki·sing sko pekgni dakgipako nikna aiao inmanaha. Ua ki·singko nokningona rim·bae, maiba cha·aniko on·on, ua ong·ronggija skorangni dakgrikaniko nikna aiao inmanaha! Scientist ba gisik a·ning bitgiparangni aganani gitade,sko dotgni ong·ania ong·ronggijani ong·ja, je matburingrangonikoba indakako nikna man·aia, indiba uamangni janggi tangania ruutrongjachim. A·selde, ua sko dotgniranga pangnan sko dotsa dotgipin baksa melirongjachim; indake uamanga pangnan meli-nangrimgija jegrike janggi tangtokaia. Uarang bamgrikjani giminan, sko dotsata dotgipinna sekseke cha·na on·grikgijanian, uamangko okumu chakate siaona sokata.
AGANCHENGANI - ONG·CHONGMOTGIPA BEBERANG
A·gilsakona papni napani ja·manonin mande sakantini ka·tongon dakgrikani ong·katenga, uan be·en aro gisikni gisepo dakgrikani dongenga. Isolna dangdike on·na sikgiparang badia nokgipako basegen una jegrikani ong·katenga. Aro Satande an·chingni gisik aro ka·tongko an·chingni Gitelna on·aniko chotomatna pangnan jotton ka·enga. “Na·simangni namgija dakanirang (paprang), na·simangko aro na·simangni Isolko ekgrikataha” (Isaia 59:2). Adam aro Hobako chipuni dakmajoe a·gilsakni namjabatroroanini gimin Niam Gitchamko sena a·bachenga. Niam Gitaloa, diabolni Jisuko dakmajoaniko see a·bachengskaa, Indiba a·gilsakna jokataniko chol dakaniko seangskaa. Bario skanggipa dakmajoaniko man·o mandeni ga·akahaon, rongtalgipa ka·saani gunrang, jekon Isol uamangna on·ahachim, uarangko ua gimaataha. An·tangnasan chanchiaiani sokbaskaaha, aro iani a·selan, siani, sabisi, dakgrikani, dos dakani, saknaani, aro bang·en mingangkuna man·a—uarang sokbaskaaha.
Isol an·chingko rongtalchina didia. “Na·simangko okamgipani rongtala gita, na·simang an·tangtangba pilak dakanirango rongtalbo; maina sea gnang, Na·simang rongtalbo., maina anga rongtala” (1 Pitor 1:15, 16). indiba Isolni dakchakaniko man·gijade, be·enni ka·tongni skarangni dakmajoaniko warachakna bilgrigipa ong·aia.
Isolni dakchakaniko man·gija, an·ching an·tangtang krengna nanga ine Isol darangni dakanikoba nangnikjawa. An·tangko bobil dake chakatgipa a·gilsakko Ua watgalkuja. Aro an·chingko man·piltaina Ua an·chingna jokani cholko chu·gimik dake on·manaha. Uni an·chingko jokatna miksonganio dakaniara nang·o aro ango Kristoni bimangko ong·ate, an·chingko Isolni de ine chanatna man·gnina Ua kam ka·a. “Ua an·tangni bang·a ka·sachaka Jisu Kristoni sigimirangoni chakatpilachi tanggipa ka·dongaona bon·kaman salo parape·na tarisogimin jokana bebera·achi Isolni bilo rakigimin na·simangna salgio rakigimin sogija marang gri surigija man·rikaniona an·chingko atchiataha” (2 Pitor 1:3, 4).
Dakmajoaniko man·aniba pap ong·a ine bang·a manderangan chanchia, indiba indakede ong·ja. Sastroo indine parake on·a, “maina an·chingni kamal dal·gipa an·chingni bilgrirangna duk man·pana amjagipa ong·ja, indiba pap gri pilakni gimin an·ching gita dakmajoako man·aha.” (Ibrirangna 4:15). Bakrao Jisu dakmajoaniko chagrongaha, uni gimin dakmajoaniko man·aniko pap ine channa man·ja. Dakmajoaniko man·e dakmajoanio ga·akanisa pap ong·a. Shakespeare indine sea, “Dakmajoaniko man·ania mingsa katta ong·a, Ga·akanide minggipin katta ong·skaaha.” Kristianrangde maiko dakna nanga uarangko be·enni skanichi dilaniko man·na nangja; uamang Gisikna bame on·na nanga, uasa uamangni re·gni ramao dilgipa ong·china.
An·ching Jisuko ja·rikna sikchongmotbebeode, pilak an·chingni dakanirang aro chanchianiranga Uni nikanio namja ine u·igiparangko an·ching gelna man·aia. Rasong gnange, namgijani kosako chena amna gita Jisuchi Isol an·chingna dakchakaniko on·manaha. Uni gimin an·ching an·tangtango indine sing·na nanga, “Anga Kristoko ja·rikgipa ong·engani gimin Ugita dakpana gita—dakmajoaniko man·on Jisuara maiko dakaha?” Mingsakode an·ching u·ia, Ua Sastrooniko kattako minge warachakaha. Isolni Kattako u·ie ra·anian dakmajoani kosako cheanina skanggipa warachakani ong·a. “Angni ka·tongo nang·ni katako anga donaha, anga maikai nang·ni kosako pap ka·jawa” (Git 119:11). Gnigipa, an·ching isolo bi·jringna nanga! Dakmajoao ga·akjana gita Jisuba bi·jringaha. “Na·simang dakmajoao napjana gita mikrakbo aro bi·bo” (Mark 14:38). Ia minggnimangmangko jakkale uarangko maikai jakkalna nanga uarangko anga aganna man·genchim, indiba iamangmangko aganaigija, dakmajoaniko warachakna aro uko chena amna gita maiko dakna nanga ua jakkalna namgipa ming 12 rangko anga aganangkuna nangnikenga. Jisuni dakaha gita, dakmajoaniko man·on na·aba minge aganna man·na gita badiaba Sastroni podrangko minge on·naba anga skenga. Anga bebera·a, ia Sastroo warachakani bilrangko jakkale, bi·jringe janggi tange na·a chebatgipa ong·e janggi tangangkuna man·gen.
#1 MAN·GNIKO GISIK RA·BO
“Seng·nasiengaha ine na·a bebera·ode, on·tisa andala donganiko na·a chakchikkuna ama.”
Anga namen u·ia je, manderangni altuae papo ga·akania, jringjrotna maia namgni uamangni mikkango dongenga uko u·ijani giminsa ong·a. Sa·gre da·o nang·na rasongni teng·anichi mikkang pa·e, “Gisik pil·bo! Jisu bakbak re·banasiengaha,” ine aganeode—komibeoba salsanade na·a pap ka·aniko gelna altuajachimma? man·chongmotgenchim, maina nang·ni bebera·ani bilakataniko man·e, boksisko man·gni sepangaha ine na·a chanchiani donggenchim.
Ibrirangna 11:24–26 o indine agana, “Bebera·achi Mose, ja·delahaon, Pharaoni demechikni depante ine mingako man·na jechakaha; maina aditana paponi sukko man·ana bate ua Isolni manderangmung namgija dakako man·pana mikchabataha, Kristoko inteka Egyptni gamna bate gamchatbata ine u·iani gimin; maina ua man·gniko on·ani nisoachim.” Mose Egyptni raja ong·na donsoako man·gipa ong·ahachim aro a·songni mal gam gimikan uni jako ong·gnokchim. Uandakgipa man·rikaniko gimaatna darangba sikjawachim, indiba Mose jringjrotna salgini man·rikgninasa nichaksoaha, indake a·gilsakni diabolni dikdiksani gamna dakmajoaniko chelchaksona man·aha.
Isolni rasongni namaniko nang·naba donsoenga, iako gualnabe. “Jerangkon mikron nikjaha, aro nachikol knajaha, aro mandeni ka·tongo napjaha, je jeko Isol an·tangna ka·sagiparangna daksoaha” (1 Korinthirangna 2:9). Na·a an·tangko jokgimin ong·aha ine chanchiode dakmajoaniko warachakna altuaa. Na·a ong·gija dake nang·ni kamchi ba jotton ka·anichi jokna man·gen ine chanchiode, dakmajoani somoio warachakna amani komianggen. Indiba na·a an·tangko jokmangiminaha ine bebera·ode, Isolni de dake janggi tangna altuabatgipa ong·a.
“Maina anga chanchia, an·chingona parape·gni rasong baksa togrikna da·onin dukrang kraja” (Romrangna 8:18). Na·a dal·a alaniona cha·na re·engode, re·mitingo ramao tarigimin chi·a cha·anirangko gelna altuaa!
#2 PAPNI NAMGIJANIKO BEBERA·BO
Man·gni gnangoba grioba—papara badita mancha namja uko na·a gisik ra·bo. “Ge·etachi pap agre pap ong·na gita” (Romrangna 7:13) ine Paul agana. Papara namen kenbegnigipa ong·a ine na·a u·ichongmotna nanga, aro na·a gisik ra·ataniko nangode, bilsi 2000 ona Skobikrokona re·pilangbo, aro pap Jisuna maiko dakaha uko niatbo. An·ching Kristianrang ong·e, papko gipakna man·jawa, maina papara mitchigni, nidikgni aro siona sokatgipa kengni ong·a. Papan an·chingni ka·sagipa Jisuko siataha.
Sastroo indine agana, “Uzni a·songo mande saksa gnangchim, uni bimung Job ong·achim. Ia mande namsranggipa, aro sronggipa, aro Isolna kengipa, aro namgijako gelgipa ong·achim” (Job 1:1). Bimungmangmangna bate an·ching Isona ka·sabatna nanga. Jobnade, Isolna ka·saanide, namgijako mitchianian ong·a, maina Isol papko mitchia. “Nang·ni ge·ete donarangchi anga ma·sianiko man·a, uni gimin pilak tol·a ramako anga mitchia” (Git 119:104).
Diabolni papko maiaba namgipa ine mesokengon, togiako man·nabe. Mamung kenani gri ine diabolde mesoknaba donga, aro dos grie name nikatainaba donga, indiba dilsretako man·nabe, maina namnamgipa noksarangde bon·kamao nang·ko so·otako man·ataona sokatgen. Isolko ka·saaona na·a an·tangko sokatna nanggen, aro u·itele pap ka·ana aro Isolko duk on·ana bate sion nambata ingipa gisik nang·o dongna nanggen.
“Papde nang·ko nang·ni re·na skana bate chel·bate sokatanggen, nang·ni badita ruute dongna ska una bateba ruutbatatgen, aro nang·ni gamna amana bate gro nangatgen.”
#3 TANGKANA KA·SANABE
Sakantina dakmajoa sokbaani gimin anga bakroe sena man·genchim, indiba anga tangkani gimin sena nangnikenga, maina ian gaora dakani drandran ong·enga. Ian dal·begipa dake niani ong·enga. Indiba tangka ine angni seanio tangka nogotni gimin anga miksongjaenga, maina uara gamko man·ani aro bilni ja·ga ong·a. Kristianrang rake kam ka·na nanga ine anga bebera·a, aro tangkako nanga gita man·naba nanga, aro on·anioba uamang man·a dipet bang·e on·na nanga. Indiba tangkaan an·chingni isol ong·naba donga ine kenchakani bata.
“Indiba gam gnanggipa ong·na sikgiparang nisia aro gimaao manderangko dubiatgipa dakmajoao aro jontio aro bang·a u·igija aro cham·atani skarango ga·akgen” (1 Timothy 6:9). Manderangni gisik gri dake dakanikoba anga nikaha, jekai uamang ta·rake tangka bang·e man·na ske, joa kal·aha. Uamang joana tangka donroroa, maina ia changde rasong gnange bang·atangkako man·skanaba donga ine diabol uamangna aganroroa. Ua tangkachi sakoba janggi ambanaba dongachim ine uamang chanchina guala.
“Pilakba gitel sakgnini nokol ong·na amja: maina ua saksako berie sakgipinko chonnikgen; na·simang Isolni aro gamni nokol ong·na amja” (Mati 6:24). Isolna dangdike on·na aro tangka man·na skaniko chu·sokatnade ong·na amgijani ong·a. Tanga bang·anio bil donga, aro gimik bilde namgijade ong·ja. Tangkara nama ba namgijanaba bil ong·aia—matsamgnigipa tonual gita ong·a. An·chingni mondolio tangkako patichinaba an·ching Isolo bi·a, indiba an·chinga tangkana ka·saani nokol ong·na nangja. Tangkaan nang ka·tongo dongaiode, uan nang·ni isol ong·naba man·aia, unode Isol nang baksa dongna man·jawa. Isol an·chingko an·chingni na·tok rim·ani chekrangko, kajina gilani tebilko aro nipilgija nokni mal gamrangko watchina ge·etaha. “Lotni jikgipako gisik ra·bo” (Luk 17:32).
#4 Katna Tarie Dongbo
Manderang dakmajoaoni katanio bang·gija manderangsan kate jokaia. Dakmajoaniko namnike uamang dakmajoani srapchina ine ka·snesa kataia. Basakobade dakmajoani do·ga gita napbaa aro napchina gita do·gako dakmajoana an·ching oe on·srangaia. Nang ba·rao na·a kerosinko maibakai pakdapatmanode, aro saoba uni sambao dislaiko natode na·a maiko dakgenchim? Na·a nang ba·rako kamatna sikjaode man·a dipet ta·rake aro chel·e ba·rako dislai natgipaoni ra·galgenchim! Uandakesa pilak Kristianrangan dakmajoaoni katna nanggenchim. Paul indine agana, “Til·ekoni katbo” aro “mite dakaniko olakiaoni katbo” (1 Korinthirangna 6:18; 10:14). Uni gimin paponi katbo, aro uko nang·ko ja·rikna on·nabe.
Iako na·a gimaatnabe: Na·a dakmajoaoni katengon, na·a Isolchipaknasa katenga. “Isolni sepangbo, unon Ua na·simangni sepanggen” (Jakob 4:8). Maiaba papni ong·a ine na·a u·iengode, uko na·a kal·ake ronabe, uade diabolsa. maina diabolde gisik salna man·a—indakesa Hobaba papo ga·akaba!
Kristianrangni pap ka·on, ong·nikani giminsa daka ine an·tangtangni dakana pa·sikaniko agananian angni ka·tongko be·ata. Diabol nang·na mai namgijarangko sokatna man·gen ukode an·ching chansona man·ja. Maiba namgijani donga ine na·a u·iahaon, katbojok! Ka·dongbatsranggipa mandeba dakmajoaonide kata, indiba goka mandesa dakmajoaniko kal·ake rokua.
Chadambeni somoio skanirang budepa buchuma ong·ao gimaanggen ine chanchie an·tangni budepa ba buchuma ong·aonaba sengna nangja. Indake dakania an·tangko namako dakanio chegipa ong·enga inao togianisan ong·aia. “Aro ska chu·sokja, maina mande an·tangni jringjrotni dongramona re·anga” (Aganprakgipa 12:5 ). Nang·ni ka·tong namgijagipa ongengkunaba donga. Da·on ua namgijaoni ta·rake katbojok. Isolni dakchakaniko nang·ni janggi tanganio man·mitingon na·a an·tangko Isolna pakwatna nanga. Bilakgipa chadambeni bilni kosakoba dakchakna gita Jisuni bil chu·onge donga. Gisik ra·bo Joseph dakmajoaniko man·ahaon, Potipharn jikoni ua kataha (A·bachenga 39:12).
Johan Dryden indine agana, “Ja·gaoni jokna joton ka·ana bate ja·gako gelanian nambata.”
#5 Jinmako Ja·riknabe
Mongsonggipa Kristianrangni dakmajoanina ga·akanide, uamangni ong·gija chanchiaonisa ong·a, “Pilakan daktokaienga, uni gimin ia namgipa ong·na nanga.” Uan diabolni manderangko altuae ga·akatna man·atgipa kal·e roani ong·a. Indakani giminsa Pitorba Jisuko jegalaona soka. Jisuko rim·na re·baani adita kontarangna skangde Pitor indine ku·mikchetachim, “Nang baksa sipana nangoba, anga nang·ko jechakjawa!” (Mati 26:35 ). Indake aganmitingoa ua ripengrangni duulao dongengachim, aro jeko ua agana ukon ua kakketkon aganenga ine chanchiachim. Indiba Jisuko bichal ka·ramona rimangahaon, ua Kristoko namnikgiparangni gisepo ong·jaha. Pitorara Jisuko ka·dingstekgipa, aro chonnikgiparangchisa wa·alsamo duulako man·skaahachim. Uni gimin jinmani maiko dakenga ua gita uaba dakatpae Jisuni bobilrang gita Jisuko kamchi aro kattachi jegalatpaaiaha.
Mande jinmani kattako an·ching ra·chakaiode, an·chinga jinma gitan ong·paaia. Aro Sastroo, jinmade pangnande ong·rongja ine agana. “Apchona cholgugako napbo; maina gimagnichina dakanggipa cholguga dal·a, ramaba apala, aro uchi napgipa bang·a” (Mati 7:13). Kristianrang an·tangtangna chanchiani dongna nanga. Uamang ripengtangrangni bilni kosako warachakna amgipa ong·na nanga—uamang dingtanggipa ong·na nanga.
Bon·kamani somoirango, torom dol gnisan ong·aignok—dolsara matburingni chinko ra·giparang aro dol gipinara Isolni chinko man·giparang. Skanggipa dol dal·batgen. Uamang dal·batgipa dol ong·ani gimin, nion toromi ong·e nikani gimin uamang Isolni dol ong·a inede ong·ja. Dal·gipa manderang ine Sastroo mingako man·giparangde gipin pilakrangni bamgopmitingo sronge chadenggiparangsa ong·aia.
Unbaksanaba iakoba gisik a·bo, maina jinmako ja·rikna on·jana, mande jinmade nang·ko nie dongenga. Na·a mande jinmako ja·rikna sikjaode, maiko dakode jinma nang·ko niskagen uko dakskabo. Bang·a manderangni gisik pil·aniko nikode mande jinma nie donga. A·rik sanalako man·oba Kristianrang chakchike dongode mande jinma uamangko nie donga. Mingsa namgijako dakmanode, janggi tanga gimikna bimung namgijako man·atani ong·naba man·a.
#6 Jakchakgija Dongna Miksongbo
Cincinnatio mombati dokano tangka ra·timgipani asongenggipani kosako indine dal·dale see dona dongachim: “Iano see donna gita a·sel namgipa donga, aro na·a uni mikkangop chadenge iako poraienga. Iako nang·ko jakchakgija dongatnasa donaha. Saoba nang·ko dakchakchina ine nang·ni iano chadenge mamungkoba dakgija donganiko niknara namen namjabeani ong·a. Uni gimin poraichina ine chinga ia seaniko nang mikkango donaha, aro nang·ni ia seaniko poraimanahao, chingni dokanni mande saksa nang·ko nikenaba dongaha.”
Uni on·tisa ka·mao indine sea dongtaia, “P.S. Darangba nang·ko nikekujaode, ka·sapae ia seaniko a·bachengaoni poraitaikubo.”
Bang·bata manderangan arate dongna sikja, maina Isolde mandeko kam ka·e cha·chinasa donaha. “Aratania diabolni kam ka·ram biap,” ine agananiko na·a knaenggnok. Iade Sastroo seaniko agananide ong·ja, indiba Ezekiel 16:49, 50 rango seania ua gitan apsananga. “Nibo, nang·ni nogipa Sodomni dos ianchim, gaora de·a, cha·betbonga aro silroroao simsakgija aro uni demechikrango gnangchim … uni gimin uko anga nikon, uamangko rim·angaha.”
Sodom aro Gomorrani papara cholon namgijanimangmangsande ong·aija. Sodomni a·kaweoa bolrang bang·e chaa aro cha·aniko altuae bang·bee man·aiachim. Ua jolo donggipa manderangnade janggi tangania namen altuagipa on·aiachim. Kam ka·gija rona man·aiani gimin ua biap jolona Lotara jitangahachim. indiba mande mamungkoba dakna nangani dongjahaon, diabolde papna altuagipa ka·tongko maiba namgijako dakatna cholko ra·skaa. “Aratanian pilak namgijani pagipa ong·a.”
Papara mandeni gisikoni a·bachenga, aro gisikkoara changsano mingsakosan chanchina dakgimin ong·aia. Indiba an·ching jakchakgija dongode, mongsongbate an·chinga maiba nama kamko ka·e, jekai nama kattako skiprake ba kangalrangko dakchake somoiko re·atode, an·chingo namgijani gimin chanchina somoian dongja. E. G. White indine sea, “Diabolko warachakna nambatgipa bilde bimchipe kam ka·anian ong·aia.” Dukko gelna nambatgipa mingsa cholde bimchipe Jisuna kam ka·e on·anian ong·aia. Mandeni ga·akani ja·mano, “Mikkang gramchie cha·aniko cha·gen” (A·bachenga 3:19), ine Adamna Isolni aganania duk man·gnioni gelna gitade jakchakgija kam ka·e dongbo ine miksonganisa ong·ahachim, indiba aratgipa mandede an·tangko dakmajochina diabolko dakmajoskaa.
“Uni gimin namedake nibo, na·simang maikai re·ruraa, u·igijagipa gita dakgija u·igip gita re·rurae, choko an·tangtangna brebo, maina salrang namja” (Ephesusrangna 5:15, 16). Italyni aganme·apao indine agana, “Kam ka·gipa mandekode saksa diabolsan dakmajoaia, indiba arate rogipakode hajal diabolrang dakmajoskaa.”
#7 Miksongani Dongbo!
An·chingni bang·a somoirangon papo ga·akani a·selara, dakmajoani re·baenganiko niksoon an·chinga re·baenggipa garini light teng·pretbaani niksoe nitate dongsoa gita dongani giminsa ong·a. Maiko dakgen angkoa, nina, ingipa gita ua jitsogija dongaia. Dakmajoani sokbaanina tarisoe dongna nanga. Toe Skiani 22:3 o indine ku·patiani donga, “Simsaksogipa mande nmgijako nike dongnua, indiba gisik bang·gijagipa re·mikkange sastiko man·a.” Ramako re·na skang gisik seng·gipade gisik gnange ramako nichenga. Daket dakgiparangko nikatode, ua indine chanchia, “Anga daket dakako man·na sikja, anga dongnuna ba dingtang ramako re·skana nanggen!” Indiba jara mande indine agangenchim, “Wow. daket dakgiparang ia gita re·baenga. Iano angni chadenge dongako nikeon angkoa mai dakgensai.”
Kristianrangba indaken dakronga. An·ching indine agana, “Anga ia programko niode, anga iako poraiode, anga iako ringode.” Anga chanchia, indine agangipara Ben Franklin ong·achim, “On·tisa chelchakaniko daksoania namatpiltaianiko bang·e dakani gita apsana.” Aro Jisuba indine aganaha, “Aro nang·ni jakrani mikron nang·ko ja·gidotatode, uko ote nang·oniko galatbo; maina nang·ni be·enni bak ge·sa gimaan, aro nang·ni be·en gimikko noroko galgijan nang·na nambata” (Mati 5:29). Nang·o maiba dakmajoani jean nang·ko salonnasienga, uko na·a u·iode, mai chelchakaniko dakna man·a uko dakbo, jegita neng·nikaniko man·oba jotton ka·angaikubo.
Na·a sigaret opaniko dontongna joton ka·engode, indide nang ripengrang jerangan sada ringa uamangko gelbojok, aro je biapo na·a sada ringronga ua biapchi re·angnabejok, maina ua biap aro ripengrangde nang·ko sada ringaniko dontongatna dakchakjawa. Je ong·oba maikai jokna man·gen ua cholko dakbo. Na·a cha·anio cha·pretakon dongtongna man·jaengode, cha·aniko bang·gijasan ra·aibo, aro ua bon·ahaode ra·daptainabeaha. Millionni manderang mikkangchini gimin chanchisojani giminsa papo ga·aka. Uamangni papan pap gipinona uamangko dilanga.
#8 An·tangko U·ibo
Alex ara baseball bat gitalko brena tangka chimongengachim, indiba ua tangka chimongnan man·jaengachim. Walsao ua indine Isolo bi·ao janapaha, aro gisiko nangbeen bi·aha, “O Gitel, ka·sapae angna baseball bat brena tangka chimongna dakchakpabo. Aro Isol, ice cream palgipa mandeko knalode ia rama gita re·bana on·nabejok!”
Spanishni Toe Skianio indine aganani donga, “Nang·ni sko makon ong·ode, ruti taritimgipa ong·nabe.”
Saoba chu ringgipa chuko watna ku·patianiko am·engode, skanggipa ua an·tangko chuko wanta man·gijagipa ine ku·rachakchengna nanggen. Indine ku·rachaknaba altua ong·ja, maina indine aganania an·tangko bilgrigipa ine uni ku·rachakani ong·achim. Uandake apsan, an·chingba Kristian ong·na skanggipa ja·kuko de·engode, an·chingba an·tangtangko “papibegipa” ine ku·rachakchengna nanggen.
“Chinga pap ka·kuja ine an·ching inode, uko tol·gipa daka, aro uni kata an·chingo dongja” (1 Johan 1:10). “Uni gimin an·tangko chadengenga ine chanchigipa, ga·akjana gita gisik rakchina” (1 Korinthirangna 10:12). An·ching an·tangtangni bilo ka·dongchakna nangja ine Sastroo mesokani donga. Badiaba dakmajoaniko chagrongengon, an·ching namen simsakbena nanga: “Iade angna mamung neng·nikaniko on·jawa. Da·on dipetde anga bilake dongenga. Indakaonide angade skangoniba chegiminsa,” ine agane rona nangja. Indakan somoiosa dingtangmancha nang·na ga·akani sokbanaba donga. Mitam Kristianrangde an·tangtangni skango maiba namgijaoni cheanina gaora dake aganani donga, indiba indake dakon uamang an·tangtangko diabolna amna gita cholko dake on·enga. Jisuko rim·ani walo, Jisu Pitorna mikrakataniko on·somanaha: “Da·awalni do·o changgni gisikna skang, angko changgittam jegen” (Mark 14:30 ). Indiba Pitor gaora dake indine aganahachim, “Nang baksan sipana nangoba, anga nang·ko jejawa!” (Mark 14:31). Pitor baditana bilgri ong·achim uko uni u·igijaninasa Jisu uko mikrakatengasachim.
Na·a saoba bilgrigipa mandeko uni bilgriaoniko bilakatna dakchakanio na·a un baksa bi·rimna nanga, maina na·aba ua apsan bilgriani kengnio ga·akpanaba dongaia. Chi ta·rake jokangenggipaoniko sakoba balpakangenggipako jokatenggipa mandeba an·tangko ua ta·rakgipa chio man·pakgnioniko chelchakani dongna nanga. Uni gimin an·chingni bilgrianirangko an·chingba u·ie ra·na nanga. “Jongadarang, badiaba mande namgijako dakanio rim·a man·ode, na·simang Gisiko donggiparang, na·simang maikai dakmajoako man·jawa, an·tangtangna mikrake gisik sontolchi uko namatbo” (Galatirangna 6:1).
Dakmajoaniko man·gnina mikraksobo—maina jegita na·a uko nie roa, uko nambatroroe nika!
#9 Namgijako Namachi Ambo
An·ching basakobade namgijagipa bewalrangko watmano, watanggipa namgijagipa bewalrangni palo namako gapatgija biapko bangbang wate dona. Namgijagipa bewalrangko watmanani ja·mano uarangni bangbanggipa biapo namgipa bewalrangchi gapatgija gipin namgija bewalrangko ra·naptaigipa manderangkoba anga nikaha.
“Marang gnanggipa gisik mandeoni ong·katmanoa, ua chi grini biaprango roe neng·takaniko am·a; aro man·jae ina anga angni ong·katbagimin nokona re·pilgen. Aro re·bae uko itrokgimin aro tarigiminko nika. Unon ua re·ange an·tangna bate namgijagipa gipin gisik sak sniko rimbitbae, uamang uano nape dongkama; unon skangna bate ua mandeni ja·mangipa namjabata” (Luk 11:24–26).
Na·a maikoba cha·na skaniko watna miksongengode, na·a watna man·gija cha·nan skaiengkua. Uko namatani ja·pangde, “namako cha·bo” (Isaia 55:2 ) ingipako dakna skie ra·bo. “Namgijachi amako man·nabe, indiba namgijako namachi ambo” (Romrangna 12:21). Na·a salgimiko chocolate cha·ronge uko watna miksongengode, draka bite ba almondrangko bree cha·skabo. na·a nang opronggipa sigaretrangko galatahama? Sunflower bitchilrangko bree cha·e roskabo (indiba chi·a cha·anirangkode gelskabo).
Saoba nang·ko ka·namgija jakkalahaode, ba chonnikahaode, uko namgijachi a·jak sokpilnabe, indiba una ka·sae mesokskabo. “Nang·ni bobil okriode una cha·na on·bo, ua ringna skode una ringna on·bo” (Romrangna 12:20). Namgijako namachi ambo. Do·rengko dal·batgipa do·orang suode, ua supilskaja, indiba apalroroe aro chubatorore bildoskaa, ja·manode uko sugiparang wate donna nangaiaha.
#10 Nang·ni Be·en An·senganina Simsakani
Dakmajoanirang an·chingni be·en aro gisikni bilakmitingo sokbajawa, indiba bilgribatani somoiosa sokbaronga. An·chingni bilni, chakchikani, ka·saani aro be·en an·snge dongani dongangjahaosa an·ching dakmajoaniko man·ronga. Unomitingsa Kristian ong·gija janggi tangna dakmajoaniko man·a. Mikrakbo; Jisuko dakmajoaniba Uni sal 40 na okumu chakani ja·manosa sokbaa. Ua neng·enga aro okkribeengahachim. Pitorni Jisuko jechakmitingoba, ua neng·beengachim.
Dakmajoani kosako an·chingni warachakna bilakania an·chingni gisik aro be·enko ranta ka·ani (exercise dakrongani) aro be·en an·senge donganirangoba pangchaka. An·chinga sagepgepe dongaiode, an·chingni be·enni bilrang gimaanga, unoide anching ong·gija dakna dilangako man·ronga. Sal bon·angahao, jikgipa aro segiparangni neng·ahaon, jik se kajio n·ganirangba bata. Tusia chu·onggijani, aro somoi gita nama cha·anirangko cha·gijani a·selba gisik aro be·en bilgri ong·na man·a. Angni namnikbatgipa ki·tap segiparangoni saksa indine ku·patia, “Ong·gija namgija cha·anirangko cha·anichiba, mande dakmajoaniko man·aniko warachakna bilgria.” Agre chi·a cha·aniranga nang·na dikdiksana bilakataniko on·gen, indiba ja·manode skangna bate gisikna biljimani aro ka·onangrakanikosa sokatbaaigen.
Nang·o pangnaba okkriani ba neng·ani somoirang sokbajanaba donga, indiba bilakgipa sipaiba koila cho·gipa biapko re·engode maio ja·a ga·enga uarango simsakna nanganirang donga. Neng·miting ba okkrimiting somoio kajia ong·rakani kattarangko chanchigrikaniko gelbo. Jisu indine agana, “Gisikde ska, indiba be·en bil gri” (Mati 26:41). Indiba iani ortoa an·ching an·tangtangni bilchi mamungkoba dakna nangani ongja inede ong·ja, an·chingni be·en bimangko bilake rakkina be·enni ranta ka·anirangde dongna nangaia. Walo chu·onge tusiani, pringo nama mepringko cha·ani aro salo bang·gija exercise dakanirang dongna nangaigen. Iarangan nang·ko Goliathko dakgrikna tarigipa ong·atgen.
#11 Jokani Cholko U·ie Ra·bo
Anga aeroplaneo gadoengon, gisikchide bano emergency exit (nangan somoio ong·kate katani) kelkirang donga uarangko sandie donrongachim. Anga ka·pongde ba namgija ong·gniko chanchichiprakgipade ong·ja, indiba uan gisik seng·e dakani kamsa ong·achim. Angnade dakmajoaniko warachakna nambatgipade, jokani choko Isol an·chingna dake on·a ine gisik ra·anian ba u·ie ra·anian ong·aia. Ia seaniko gisik ra·bo: “Manderangko dakmajoa ong·rongana agre na·simangko dakmajokuja; aro Isol bebegipa ong·a, ua na·simangni bil amana agre na·simangko dakmajona on·jawa, indiba na·simang uko chakna amna gita, ua dakmajoan baksa jokani cholko dakgen” (1 Korinthirangna 10:13). Da·o ian nambegipa kobor ong·a. An·ching an·tangtangni bilgrigipa bebera·anio pangchakna nangjawa; an·ching Isolo pangchakna man·a, maina Ua kakketgipa ong·a!
Da·ode na·a dakmajoaniko man·on, na·a indine aganna man·gen, “Anga badita chakna man·a, uko tosusaenga aro angni ckana ama gitasa diabolko angko dakmajona on·aigen, aro anga uko Isolni dakchakanichi amaigen.” “Anga diabolko warachakna bil dongjajok,” ine na·a aganna nangjawa. Indake na·a inaiode na·a Isolko tol·gipa potskaengjok!
Egyptni sipairang Israelrang ja·rikbaaha, aro uamangoni kate jokna gita Israelrango mamung chol dongjaha gita nika, maina mikkangchia sagal gitchak aro jakra jakasi samtangtangchia chubegipa a·brirang dongtokachim. Joke katna gita mamung ka·dongani dongjahachim, indiba Isol uamangko jokatna ku·rachaka dongmanahachim. Sastroo indake joke katani golporang bang·en donga. Obostarang ka·dongani dongjaha ine nikoba, Isolni kam ka·ode jokani chol dongkua. Jinmana cha·aniko alna mamungba dongjaoba, an·tangko ja·rikgiparangna cha·aniko patina Jisuo bil donga.
Na·a changantian, “Angade cholkon nikjaengjok,” ine chanchiani sokbaon ia golporangko gisik ra·bo aro Isolo ka·dongna miksongbo, aro mai jokani cholko nang·na on·engachim uko sandibo. Diabolni namjabatgipa dakmajoani nang·ni do·gacholona re·bae nang·ko dakmajoeoba, indine aganbo, “Anga Isolo ka·dongnakenga. Anga ong·akosa dakna miksongenga.” Unon jokani cholko Isol nang·na dake on·gen.
#12 GA·AKGNIONI JOKGNI
Germany a·songni kosako, 1944 bilsio, Flight Sergeant Alkemade minggipa mande bom gogipa bilenggipa sildoreng kamgipaoni put 18,000 chugipaoni chokonahachim. Mamung mata bu·a man·gija ua jokahachim, maina uni ga·akram biapara a·kuango suurichi pingopgimin bol cheksirangosa ong·ahachim.
Dakmajoaoni jokna man·na gita nangchongmotgipa podko anga ia bon·kamgipa bakona chame donaha. Jisu nang·ko ga·akgnioniko rakkina man·a (Juda 1:24) ine na·a u·iaha, indiba na·a ga·akoba chakatgija dongainabe.
Na·a Kristoo dongode, namgijako warachakna nang·o bilakbatgipa bil donga. Uo dongkamanian Gisiko dongkamani ong·a. Galatirangna 5:16 o indine agana, “Gisiko re·rurabo, unode na·simang be·enni skako chu·sokatjawa.” Noa, Enok, aro Abrahammang Isol baksa re·ruraaha. Aro na·a ja·sku dipane bi·e ua apsan bilko nang·naba on·china Isolo mol·molna man·a. An·tango ka·donggipa degipani dakchakaniko am·o uko galchipe papo ga·akatani palde, paponiko jokatna salgio badita sa·gre donga, uamang nang·ko paponiko jokatna Isol watatgen. Indiba an·ching diabolni tol·aniko bebera·ani palde, Jisuko ja·rikna seoke ra·na nanggen. Isol an·chingna namako dakna seoke ra·china on·manaha, aro diabol an·chingko pap ka·atna man·jawa.
Isolni dakchakanichi na·a aro anga dakmajoaniko man·a changantian Gisik Rongtalgipachi warachakna man·aigen. Indiba gisik ra·bo, na·a maibakai ga·akna nangoba, papo dongchipainabe, chakatbo. Bang·a ga·akgimin manderang an·tangtangko ga·akaha ine u·ie, ua ga·akanion dongkamaiaha. Uamang indine agana, “Oh angara gimagimin ong·aiaha; dakmajoani mingantion anga pap ka·e rosrangaignok.” Gimaatgiminko man·piltaiatna Isol nang·na dakchakgen; aro mikkangchi dakmajoanirangoba chena nang·na dakchakgen. Joseph aro Mariam Jisuko gimaatahaon salgitamna maikai simbrabeaha, uandake na·aba simbrana nangnaba donga, indiba Ua An·tang Pagipan noko nang·na sengsoe donggen.
Diabol an·tangni nang·na ku·mitu agananichi nang·ko ka·beatnaba donga, “Anga nang·ko u·ia! Anga nang·ko dakmajoode na·ade angkon manitaiaigen. Na·ara namjahaba. Na·a an·tangko Kristian minga daka, indiba na·a cha·chipilchipa mandesa ong·aia. Na·ara jokatanikoba man·kujaba!” Indiba angni bebera·anide Kristian janggi tanganide kasine namrorogipasa ong·a. Sastroo indine ku·rachaka, “Ang dederacharang, iarangko anga na·simangna sea, maikai na·simang pap ka·jagen. Aro saoba pap ka·ode, Pagipani mikkango an·chingna aganchakgipa gnang, Jisu Kristo, toromigipa” (1 Johan 2:1). Na·a pap ka·ode, an·chinga u·ia, papo dongchajawa. Diabolni togiao na·a ga·akahaode, ga·ake dongchanabeaha. Batanggimin nang·ni chu·sokgijanirang mikkangchina nang·na pasikani ong·jachina. Pilakni bidingon Isol nang·ko dakchakna man·gipa ong·a. Salprako ja·kuprak na·a namako dakna miksongtaiaibo.
Agangopani – Ming 12 ko Mingsano
Iarang gimikko agangopnade namen altuabea. Je dakmajoaoni nambate chelchakna man·anide nang·ni Isolna ka·saanian ong·aia. Pap Isolko duk ong·ata ine na·a u·ia, uni gimin na·a dakmajoaniko man·on, indine gam·e aganbo, “Anga indakako dakna man·jawa, maina anga Isolna ka·saa.”
Erwin W. Lutzer indine agana, “Dakmajoaniko man·on an·ching maiko daka, uan an·chingni Isolna ka·saaniko toe niani gita ong·a.” Jegita na·a Jisuna ka·saa, ua gitan na·a diabolni salanichi re·na sikjawa. Jisu nang·na badita ka·saa uko chanchiatbo, Uko chisolo datkapa man·aniko gisik ra·bo. Na·a dakmajoaniko man·ode diabolko warachake Una nang·ni ka·saaniko mesokskabo.
An·ching pilakan dakmajoanikode man·a, indiba Sastroo “dal·gipa aro gamchatgipa ku·rachaka donggiparangchi” an·chinga chegiparang ong·na man·a. Maikai chena man·a uko Jisu skie on·gen. Diabol Jisuko pap ka·atna man·jaha, uandake an·chingkoba pap ka·atna man·jawa. Isolko bang·bee mitelbo, maina Uan Gitel Jisu Kristochi an·chingna cheaniko on·aha (1 Korinthirangna 15:57). Chena amna gita bilko Isoloniko bi·bo, aro katchae Uni Kattarangko badale poraibo.

