Gisik Ra·bo Ine Maina Isol Aganaha

CONTENTS

                                                Download

BAK 1

 

Ua Maiko Dakgnokchim?

 

            Bang·a sandie nianirango da·ororoni somoioba Isolni Ong·atani gimin bebera·gijanirang dongenganiko mesokaha. Pamongrangni gisepoba, sak ritchasaoni sak 72 kode uamangko sing·e nion Sastroo serikani gita, ku·sikmangmangchi ong·ataianikode bebera·a komianiko mesokaha. Sastroo serikaoniko poraimaneba uarangko bebera·gijaniko mesokania mondolio gipin Sastroo seaonikoba bebera·e ra·gatgiminrangkoba bebera·gijaniona sokbaatani ong·na man·a. Me·tra Mariamoni Jisu atchia aro Jisuni bolichi jokataniko man·a ingiparangkoba bebera·gija dakna man·a.  

            Iako u·ina gisiko nangani donga je, A·bachengao Isolni Ong·ataniko serikaniko jerikitanirang bang·a, aro jerikitaniko man·na krakra obostarangba ong·bebeaha—beben, indake serikaoniko bang·a manderangan bebera·jana man·aia. Aro uarangko poiraimane bebera·giparangba millionni gipin isolrangni ong·katbaanio bebera·e Isolni kamrangni giminba gualna man·aia.  

            Uni gimin Isol An·tangni Ong·atani bilko gualjachina aro manderango ripinge rakkina gita maiaba chinko anti anti gisik ra·atna donna nangnikaha. Salgi aro a·ako ong·atni bilko mesokania gipin tol·gipa mite ba isolrangoni aro uamangni bilko kange ra·aoni Uko dingtangate mesokgipa ong·skagnokchim. Indake Ong·atani antiko mandena gisik ra·kame dongatna gitara maiko dakskana nangnokchim?

 

BAK 2

Ong·atani – Isolni Bilakni Chin

            Isol An·tangni a·gilsak salgisakko ong·ataniko mesokna aro uko gisik ra·atna gita Ong·atani antini snigipa salko neng·takani salko rongtalgipa sal dake donmanaha. Ian Isolni pilakni kosako Nokgipa ong·ani aro bilakaniko mesokani chin ong·achim—chong·motgipa Isol ong·e Uni pilakni kosako sason ka·na man·ani bilko mesokani ong·achim.  Apsan somoio, tol·gipa isolrang ba miterang jerangan a·gilsako mamungkoba ong·atna man·ja, uamangni kosako uamangko chonnikani gitaba ong·aha.  

Niam Gitchamode Isolni dingtangmancha ong·atani bilni gimin rasong on·e seani bang·a. Daud indine sea, “Maina manderangni miterang pilakan mamungba ong·ja, indiba Jihova salgirangko dakaha” (Git 96:5). Jeremia indine agana: “Indiba Jihovade Isol chong·mot ong·a, uan tanggipa Isol aro pangnangipa raja ong·a … Salgirang aro a·ako dakgijagipa isolrang … salgirangni kokkimaoni gimagen. Ua An·tangni bilchi a·ako dakaha” (Jeremia 10:10–12).

            Isolara a·gilsakni manderangko An·tangni Ong·ataniko gisik ra·china neng·takani salko manianiko nangnikchongmotama? Oe. Ua inditan nangchongmote ra·aha je, Niam Mingchikkungni jatchigipa bako Ua ia ge·etaniko on·manaha, aro An·tangni Isol ong·e Ong·atani bilko ra·chakani gita pilak mandeni ua salko, jean Uni sason ka·ani aro cholonko parakgipa ong·a, ua niamko manianiko Ua nangnikaha. Ia kattarangko Ua uano seahachim: “Uko rongtala ine rakina neng·takani salko gisik ra·bo. Sal dok na·a gambo aro nang·ni pilak kamko ka·bo, indiba snigipa sal Jihova nang·ni Isolna neng·takani ong·a. uno na·a mamung kamkoba ka·nabe. ... maina sal doko Jihova salgi, aro a·ako, aro sagalko aro uarango donggipa pilakkon dakaha ... uni gimin Jihova neng·takani salko patiaha aro uko rongtalataha” (Re·ongkata 20:8–11).

            Bilakgipa kamko ka·aniko gisik ra·taiania mairongpilgipa kam ong·a! Antiprako changsa, a·gilsak an·tangni ga·brongo wilwilengon, me·a me·chik aro bi·sa sakantinan Neng·takani salara gisik ra·attimgipa gita ong·a. Isolara maina gisik ra·china ge·eta? Maina Neng·takani salko gualania, Uko Ong·atgipako gualaniba ong·gen ba ong⸱a.  

 

BAK 3

Gisik Pil·ani – Ong·atani Bil Kam Ka·engkua

            Nikna man·gipa kamrangko ka·an baksanaba Isolni bilni mandeni ka·tongo kam ka·anikoba Sastroo serikani donga. Minggni kamrang bilakgipa Ong·atgipani biloni ong·baa ine nikna man·a. A·sak salgisakko ong·atanio mai bilko jakkalaha ua apsan bilkon mandeko gisik pil·atanionaba jakkalna nangaha. Watata Paul indine aganaha, “Bebeni toromo aro rongtalao Isol gita daka mande gitalko ganna skibebeahaode” (Ephesusrangna 4:24). Chong·motgipa bebera·gipako uni atchipilaianichi mesokani ong·ani gimin, Sastroko segiparang mandeni ka·tongko gital daktaigipaba Isolni bilchisa ong·a, aro uan tol·gipa isolrangni biloni namen dingtanggipa ong·a ine mesoka.

            Nikna man·gipa ong·atgiminrangni nalsachiko mesokate, Isol ia kattarangkoba aganaha, “Aroba uamangko rongtalatgipara anga Jihovan ong·a ine u·ichina ine angni aro uamangni gisepo chin ong·china anga uamangna an·tangni neng·takani salrangko on·aba on·aha” (Ezekiel 20:12).

Ka·sapae iakoba u·ie ra·bo je, Neng·takani salko Rongtalatania Uni manderangko Rongtalatani chin ong⸱a.“Rongtalata” ingipa kattara rongtale jakkalna dingtang ma·ekate dongimin ong·a. Ian rongtalgipa kamna jakkalna Isolni daktaigiminchi rongtalatgimin manderang donga ine mesoka.  

            Ia u·iatgimin katarango pangchake, diabolara maikai snigipa neng·takani salni kosako dakgrikenga uko u·ina altuaa. Bilsi hajal dokna kingking dakrongbewalko ja·rikate, u·isretate, Isolni bilni chin—jean neng·takani sal ong·achim uko nosto ka·atna rake kamko ka·enga.

Isolni sason ka·ani bilko mesokani gita Neng·takani salara Satanni Isolni kosako bobil dake chakataniko pe·e galani gitaba ong·aha, maina ua indine aganahachim, “Anga salgiona gakatgen …Isolni askirangni kosakona angni singhasonko chuatgen….Chubatgipa gita anga an·tangko dakgen” (Isaia 14:13, 14). Satande an·tangkosa olakianiko man·atna skengachim. Iako daknade ua Isolni sason ka·na amani bilko gimaatna nangchenggenchim. Isolni bilara Ong·atna man·ani aro Uni bilko mesokgipa Neng·takani sal ong·achim. Neng·takani salko gimaate, ong·gijagipa maniani salko dakate, ong·gija bilko mesoke ong·gija sason ka·anina Satan tarisona nangengachim.

 

BAK 4

Bilni  Kosako Dakgrikani

 

   Dal⸱begipa Satan aro Jisu baksa chasongrangoni a·bachenggipa bilna dakgrikaniko niatanian  an·chingna gisiko nangatbegipa niatani ong·enga. Ia dakgrikania  bilko man·gipa sawa ong·gen, uani giminsa ong·enga.

Diabolde Isolni minggni kamrangko nosto ka·na mikksongani ong·a. Skanggipara a·gilsakko Isol dakja, a·gilsak aro ong·atgiminranga skatangsa ong·baaigiparangsa ong·aia ine mandeko chanchiatanian ong·a. Gnigipara, chasong jolgimikna diabolde Isolni Ong·atani bilko mesokgipa neng·takani salko gimaatna jotton ka·enganin ong·a.  

            Iani mingantian Isolni bilko ong·susu nikana bate manderangni Isolko ra·chakgijaniona sokatani ong·a. Millionni manderang toromoni an·pilaha, maina uamang Darwinni a·gilsak an·tangtang ong·baaia ingipa kattao bebera·aiaha. Jokatgipako nangna gita mandeo pap dongja inanio Darwinni seania piokani katta aro Isolni a·sak salgisakko ong·ataniko jegalani ong·aha.  

            Iani apsano, Satanni neng·takani salko bobil dakanian millionni manderangko Isolni Niam Mingchikkungko rongtale mesoke on·gipako manigija dakaniona sokataha.

            Satanni miksongania millionni manderangko Isolna kakket dakaoniko bilgriatanian ong·a. Indaknade somoiko nangaia. Mandeni gisikko tol·napna ritcha bilsirangko jakkalna nangaha. Isolna kakket ong·aoniko rang·sande diabolna dangdike on·atna man·ja. Iako dakatna chusokani ja·pangde toromo togianiba ong·gija chanchisretatna man·anisa ong·aia.  Romrangna 6:16 o Paulni indine segipa niam ba kattarangko Satande skangnin u·isoa, “Na·simang manina gita jena an·tangtangko nokol gita on·a, jeko na·simang mania, uni nokolrang ong·a, siana papni ong·jaoba toromna maniani, iako na·simang u·ijama?”

            Katta manianian bamani aro olakiani chubatgipa gadang ong·a. Manderangko Isolko maniatjana Satan kam kana man⸱ahaode,manderangko an·tangchina amangna gitaba cholko man⸱gen. Isolni niamko ma·siosa mandeni basee ra·ani sokbaa. Isolni niamara Uni sason ka·ani ja·pang ong·a. Maiko dake Satanara Isolo ka·dongchakatgija dakatna man·gen? Aro badia ge⸱etani niamko ua gimaatna nanggenchim? Isolni sason ka·ani bilko mesokgipakon ua baseaha. Isolni bilko mesokgipa neng·takani salkon pangnan Satan mitchiaha. Niam Gitchamni somoioba, Neng·takani salchin manderangni An·tangna bamaniko Isolara dake niani gita ra·aha. “Uamang angni niam gita re·ama re·ja maikai anga uamangko nina man·gen” (Re·ongkata 16:4) ine Jihova aganaha.

 

BAK 5

Niamchi Dake Niani

 

            Niam Mingchikkungko manianiko Neng·takani salchi Isolni dake nianiko on·ani gimin iakon Satanba chasongrangna neng·nikani gita ong·atna miksongaha. Neng·takani salko gimaate, ong·gija salko manianiko Satan bikote on·genchim. Kristianrang a·gilsak baksa cha·brimataniko man·e ka·sine ong·gija salko olakiani sal dakbaaha, indake songsarekrangni niam baksa brinaha. Satan an·tangni togiani bilko jakkale—a·gimikni sasonni bilrangko jakkalate—ka·namgija dake ua ong·gijagipa salko maniatna jotton ka·genchim.  

            Bilsi hajalsarangna bate, Emperor Constantineni songsarek toromko meliate ra·draataoni a·bachengao, toromo namgijani andalgipa itihas a·bachengbaaha. Kristian emperorni skanggipa niam dakania Neng·takani salko manigiparangko antini skangipa salko maniatna draanian ong·ahachim, aro ua salara salko olakiani songsarekni toromsa ong·ahachim.  

            Da·ode an·chingde siani raiona sokatpile popni songsarekni Robibar salko manidraatani giminde bang·e aganjawa. Maidake ong·chongmotaha ukode je mandeba bebera·e poraina nangnikgipanade ua itihas darangni mikkangon dongenga. Brigipa aro bongagipa ritcha bilsirango popeni bil antini skangipa salko Sastroni Isolni neng·takani salni palo de·doataniko man·skaahachim.  

            Rasong grie, ia ong·gija chanchisretaniko Isolni neng·takani salni palo donskaaniko hajalni Kristianrang maniskaengaha. Uamangni ong·gija bebera·ani ja·pangko sandina neng·ani ong·kuja. Altuae namatna man·japile Satan ru⸱ute iani bidingo kamko ka·manaha. Chasong jolgimikna ia ong·gija olakiani salko ua kimkimatmanaha. Satan da·oba chong·motgipa Isolni bilko mesokgipa Isolni neng·takani salko mitchiengkua.

            Snigipa sal neng·takani salko bobil dake chakatpilani dongani giminsa millionni manderang da·o maina uno manina Sastroo seaniko podsaba nikjaoba antini skanggipa salko manienga uko masiatna man·a. Isolni jaktangchi segimin, “Snigipa sal Jihova nang·ni Isolna neng·takani ong·a ... na·a mamung kamkoba ka·nabe,” ingipa niamkode darangba jegalna man·jawachim. Indioba millionni manderang uko manija. Robibar salko manianide songsarek Romni a·bachengatanisa ine bang·a manderangan u·ia, indiba Ge·eta Mingchikkingo rongtale segimin ge·etanikode manikuja. Maina? Anga agantaienga, iano ja·dil ja·pang su·kamanide Satanni Isolni rongtalgipa neng·takani salko gimaatna jotton ka·ani giminsa ong·a. Da·ode an·ching dal·batgipa manderangni ma·sisretanirangko niatskanaha.  

 

BAK 6

Dal·gipa Chanchisretani #1 –

Neng·takani Salkode Jihudirangnasa Daka

 

            Kristianrangni gisepo bang·an neng⸱takani salkoa Jihudirangnasa dakahana ine agana, aro ian bebe ong·ja. Indine seaniko Sastroo jeonikoba nikja. Ukoa, “Jihova nang·ni Isolna neng·takani ong·a,” inesa aganahachim, indiba pangnaba “Jihudirangni Neng·takani sal inede aganja” (Re·ongkata 20:10). Luk, nama kattako Niam Gitalo segipa Jihudi mande ong·jachim, aro Jihudirangni maia donga uarangko uni serikaniba dongachim. Ua  “Jihudi jat,” “Jihudi manderang,” “Jihudirangni a·a,” aro “Jihudirangni torom nok” (Watata10:22; 12:11; 10:39; 14:1) inede agana. Indiba ka·sapae iako u·ie ra·bo je, neng·takani salko Luk changni chang janapa dongahaoba, pangnaba “Jihudirangni Neng·takani sal,” ine agana dongja.

            Kristoni rongtale skiania “Neng·takani salko mandena dakaha” (Mark 2:27) inesa ong·a. Neng·takani salko Isolni dakani somoioa me·asa mande Adam saksasanchim. A·gilsakko dakaoni komibeoba bilsi 2000 na skangde a·gilsako Jihudirang dongkujachim. Uni gimin neng·takani salko Jihudirangnasa daka ine aganna man·jawa. Mandena dakaha ine Jisuni aganon ua Mandeni jat gimikko miksongesa aganengachim. Ia apsan kattakon Ong·atani somoio bia ka·aninaba jakkalaha. Me·chikko me·asana dakaha, uandake apsan, neng·takani salkoba mandena dakaha. Bia ka·aniko Jidudirangnasa dakaha inaniko darangba bebera·jawachim.

            Minggni nambegipa songe donanirangko Isol mandeni pap a·gisakona re·bana skangon songe donmahahachim, uaranga—bia ka·ani aro Neng·takani sal ong·achim. Ia minggnian Eden Bario Isolni mandena dakgimin ong·a, ia minggnian mandena Isolni pattie on·gimin ong·achim, aro ia minggnian ua somoio maikai rongtala uandake da·oba apsan rongtalani dongengkua.

            Iakoba u·ina gisiko nangatani ong·a je, somoini a·bachengaoni skanggipa antio Jisusa Neng·takani salko ong·ataha. Maina Ua An·tangko Neng·takani salni nokgipa ong·a uko kange ra·na a·sel donga (Mark 2:28). Uan Neng·takani salni nokgipa ong·ode, Neng·takani salara Gitelni salsa ong·a. Parape·a 1:10 o seani gita, Johan mikjumangko “Gitelni Sal,” o nikaha. Uan Neng·takani salon ong⸱a. Sastroo seani gitade ia salsan Isol an·tangni sal ine chame dongimin ong·a. Niam Mingchikkungko semitingo, Isol uko “Jihova nang·ni Isolna neng·takani ong·a” (Re·ongkata 20:10) inesa seaha. Isaiao Uni aganako indine serika donga, “Neng·takani sal, angni rongtalgipa sal” (Isaia 58:13).

            An·ching iakoba nikchangna nangja je, a·gilsakko dakgipa Isolara Jisusa ong·achim. Johan indine seaha: “Chengon Katta gnangchim, aro ua Katta Isol baksachim, aro Ua Kattan Isolchim. Uachin pilakan ong·aha, aro ua griode ong·giminoni ong·gipa mingsaba dongja. ... Aro ua Katta be·en pil·aha, aro ka·sara aro bebean gape an·chingni gisepo dongaha aro Pagipani saksa kamkam Depanteni rasongko gita, an·ching uni rasongko nikaha” (Johan 1:1–3, 14).

            Paulba rongtalbee Jisuko Ong·atgipa ine agana, “... uni ka·saani Depante: Jeo an·ching piokako, paprangko watako man·a. ... Uchin uana pilakkon dakaha” (Kolosirangna 1:13–16).

            Kristianrangnade Jisu gride Neng·takani salko manina man·ani dongja. Kristosa neng·takani salni Nokgipa ong·a, Uasa Dakgipa aro Rongtalatgipa ong·a, aro Neng·takani salo maiko dakna man·a aro man·ja uko skie on·gipa ong·a. Ua salko manie pattianiko man·na jechakgipade Uni bilko jechakani ong·a.

            Badiaba chasongonin Neng·takani salko maniani bon·baaha ba manianiko bon·atbaaha ine agangiparangba donga. Indiba indake ong·bebeama? Neng·takani salde mamungniba jagring ong·ja, maina neng·takani salkoa mandeni jato pap napna skangan ong·atmanaha. Badiaba jagring ingiparanga papni a·sel donsogiminrangsa ong·achim, aro ua jagringranga paponiko jokatgnioniko mesoksogiparangsa ong·achim. Ua indakgiparanga bolirangsa ong·a, jean Jisuni, Isolni Mes Bi·sani boli ong·gniko mesoksogiparang ong·achim. Papna skangde matburingko boli on·aniba dongkujachim. Ia on·anirangkoa Jisuni chisolo siahaon gimaatmanaha, maina mesoksogiminranga Jisuchi chu·sokataniko man·manahachim.  (Mati 27:51). Indiba a·gilsako pap napna skango jagring ingipa katta ong·katkuja, uni gimin Neng·takani salko boli on·ani niamni bak ba jagring dake chanatna man·ja.    

            Dikdiksana dakna nangsogiparangni gimin Paul Kolosirangna 2:14–16 rango sea, aro uarangko an·chingko  “champenggipako” ba an·chingna “bobil dakgipa” ine minga. Iaranga cha·ani on·anirang, ringani on·anirang aro bilsiantio manianirangsa ong·achim. Ia niamrangko “gimaataha.” Ia seanio neng·takani salrang ine seanikoba nikbebea, indiba uni seaniko name poraibo, uarangko ua Neng·takani salrang … iarang ong·gnirangni jagring ong·a,” inesa minga. Mitam neng·takani salrangko chisolo gimaatahama? Oe. Komibeoba bilsio snigipa sal ong·gija, bilsini manianio neng·takani salrangba dongbebea. Uaranga jani badiaba tarikrango ga·akachim, aro uarangko chisolo gimaataha ba chisolo datkapahachim. Iaranga ong·gnirangni jagringrangsa ong·achim, uaranga cha·ani aro ringanirang ong·achim. Ia bilsini manianirangko aro neng·takani salrangko Levirangna 23:24–36 o sea, aro uarangko pod 37 aro 38 rango indine agandapa: “Iarangan Jihovani donsogimin alanirang ong·a, Jihovana wa·alchi dakgimin, on·aniko, chong·motan hom aro mi on·ani, boli aro ringaniko on·anirangko saltangtango mingprakko on·na ine je alanirangko rongtalgipa okamchimonganirang ine na·simang aganprakna nanga; na·simangni on·gni Jihovani neng·takani salrangna agre.

            Bilsio maniani neng·takani sal, jagringni neng·takani sal aro antiprakni Gitelni neng·takani salrangni gimin Sastroo rongtalbeen talatani donga. Boli on·anio nangrimgipa kamrangko chisolo gimaatahachim; papni a·selsa uarangko on·dapahachim. Indiba Niam Mingchikkungoni Neng·takani salkode pap napna skangan rongtalatgimin sal ong·a, aro uko Isolni jaktangchi niamko seanio napchapataha. Ua neng·takani salkode jringjrotna maniangkugen.

 

BAK 7

Dal·gipa Chanchisretani #2 –

Sal  Snioni Je Salkoba Maniaibo

 

            Ia jerikitanichi Isolni ge·etgimin Neng·takani salko dingtangatna ian Satanni tarie on·ani ong·a. Ia kattarangko jegrikani a·baona ra·baania Isolni ge·etgimin niamni palo Satanni a·gilsakna tarie on·giminsa ong·aia. Ro·ong dotgnio, chasongrangna dingtangatna man·gijagipa niamko Isol see donmanaha. Katta mingantian orto gnanggiparang ong·toka. Ritingsakoba ma·sina man·ja inanian dongjawa. Papirang aro Kristianrang, skia bida donggiparang ba donggijagiparang, darangba Isolni kattako rongtale see Ge·eta Mingchikungko on·aniko u·ina neng·a ine aganna man·jawa. Maiko Isol miksonga uko Ua aganaha, aro jeko Ua aganaha ukon ua miksonge aganaha. Darangba Ge·etaniko ma·sina neng·a ine aganna man·jawa.

            Ge·etarangoni bang·batan daknabe, ka·nabe ine beng·anirang donga, indiba  Ge·etani jatchio brigipa ge·etania gisik ra·na agananichi a·bachenga. “Uko rongtala ine rakkina gisik ra·bo.” Iakoa maina dingtangate sea? Ge·etani dongmanaha aro uko manina ge·ettaienga, maina uko manderanga gualahachim. A·bachengani ki·tapo Neng·takani salni a·bachenganiko indine sea, “Indake salgi aro a·a, aro uarangni ko·tokko matchotaha, aro sal snini salo Isol An·tangni dakgimin kamko chon·aha; aro ua sal snini salo an·tangni pilak dakgimin kamoni neng·takaha. Aro Isol ua sal snini salko pattie rongtalataha” (A·bachenga 2:1–3).

            Badia salko Isolara pattiaha aro rongtalataha? Snigipa salko. Uko maikai rongtale rakkina man·gen? Ua salo kam ka·gija neng·takna nanggen. Gipin antini salrangkoa neng·takani sal dake rakkina manjawama? Manjawa, maina ua salrango neng·takgija ba ua salrangko manigija Isol kam ka·chinasa agana. Pattia ingipao maiba dingtangani dongama? Donga. Dedrangna ma·a paani pattianiko on·ani gimin chanchiate nibo. Pattianiko man·o maiba dingtanganiko man·a ine pilakan chanchia. Snigipa salara gipin salrangonide dingtanga, maina ua salkoa Isolsa pattiahachim.

            Adita sing·anirang: Isolara ua salko maina pattiaha? Ua sal dokna a·gilsakko dakaha. Uan a·gilsakni atchiani sal ong·a, aro Isolni bilakgipa kamko gisik ra⸱ani (memorial) ong·a. Neng·takani salni memorialko saoba dingtangatna man·genma? Man·jawa. Maina ian skango ong·giminko mesoke on·ani ong·a. July 4 ara Independence Day ong·a. Uko dingtangatna man·genma? Man·jawa. Maina Independence Day ko parakatani sal July 4, 1776 o uko soi ka·ahachim. Uandake nang·ni atchiani salkoba na·a dingtangatna man·jawa. Uara nang atchiani  memorial ong·a, uan dongimin sal ong·aha. Itihas re·piltaio na·a atchitaiosa nang atchiani sal dingtangaignok, uandake Independence Day ni tarikba dingtangtaiaignok, ba Neng·takani salba dingtangtaiaignok. Unode an·ching iaba ge·gipin angni atchiani ba ge·gipin Independence Day, aro salgipin Neng·takani sal ingenchim, indiba pangnaba indake ong·jawaha.

            Isolara mandena je salkoba an⸱tangni namnikako basee Neng⸱takchina on⸱aiama? Ua on⸱chongmotja. Sastro indine kimkime aganani donga je, Neng·takani salara Isolni mohor ong·a aro uko kal·ake rona man⸱jawa. Mannako on·ani somoini gimin Re·ongkata 16 ko poraibo. Ua sal rongtalgipa ong·a ine mesokna gita, bilsi sotbrina Ua neng·takani salo aiao inmanani kamrangko ka·aha. (1) Snigipa salo manna ga·akjaha. (2) Gipin salrangode mannara salgipinona donna man·gija soaiachim, indiba (3) neng·takani salode manna gital dake dongaiaha.

            Indiba mitam Israelrangonide da·ororoni bang·a Kristianrang gitan dakaia. Sal snioni je salba rongtale rakkina namaia ine uamang chanchia: “Aro indake ong·aha, snigipa salo manderangoni mitam kolna ong·katangaha, aro uamang uko man·jaha. Aro Jihova Mosena aganaha: Basakona kingking na·simang angni ge·etanirangko aro angni niamrangko manina jechaknasia?” (Re·ongkata 16:27, 28).

            Kattakode ma·siengama? Ia manderanga je salba snigipa sal gita ong·aia ine chanchiengachim. Haida iamanga antini skanggipa sal ba antini badiaba salkosa manina nambata ba altuabata ine chanchienggenchim. Mai ong·aha? Isol uamangko grongeaha aro snigipa salo kam ka·na ong·katangengani gimin neng·takani salko pe·enga ine matnangaha. Da·alo neng·takani salko pe·enggipa manderangkoba iandake apsan Isol aganjawachimma? Oe. Isolde mejalo, da·alo aro pangnan apsan ong·aia—Ua dingtangja. Jekoba aro jegitaba uamang nikchina, indiba Neng·takani salo kam ka·na re·ongkatgiparangkode Isolde An·tangni niamko pe·gipa ine chanaigen. Niam Mingchikkungoniko je niamko pe·oba pap ong·a ine Jakob indine talata: “maina saoba niam gimikko manie mingsao ja·gidote, pilakni gimin gro nanggipa ong·aha. Maina Til·eknabe, ingipa Mande so·otnabe inaba inaha. Indide na·a til·ekja, indiba mande so·otode, na·a niamko pe·gipa ong·aha” (Jakob 2:10, 11).


BAK 8

Dal·gipa Chanchisretani #3 –

Badia Snigipa Sal Uko An·ching U·ijaha

 

            In brigipa ge·etaniko manigijagiparangni pa·sike aganani kattasan ong·aia. Indake agananio bebe dongja. Bebegipa Neng·takni salara badia uko ia sakkirangchi u·ina man·a:

  1. Sastroo serikani gitade, Kristo Sukrobar salo siaha aro antini skanggipa sal

Robibar salo chakatpilaha.

            A·gilsakni pilak mondolirangan Easter Sunday aro Good Fridayrangko manie indaka salrango indaka obostarang ong·aha ine ra·chaka. Sastroo indineba serikani saki donga: “Ia mande Pilatona re·ange Jisuni manggisiko bi·aha. Aro uko ra·one, mosina ba·rachi remreme, saksakoba donkugijagipa ro·ongko kitgimin gopanio uko donaha. Ua sachisoani sal, aro neng·takani sal a·bachengbaengahachim” (Luk 23:52–54).

            Ianon Neng·takani salna skang Jisu siaha ine sakkiko man·a. Ua salko “sachisoani sal” ine minga maina, uan Neng·takani salna tarisoani sal ong·achim. Iani ja·mano segipa podrangkoba hai poraina: “Aro un baksa Galilioni re·bagipa me·chikrang uni ja·man ja·man re·ange, gopaniko aro maikai uni manggisiko dona, uko niaha; unikoa re·pilange smilgiparang aro smilgipa toko daksoaha.  Aro un baksa Galilioni  re·bagipa me·chikrang uni ja·man ja·man re·ange gopaniko aro maikai uni manggisiko dona, uko niaha. Unikoa re·pilange similgiparang aro similgipa toko daksoaha. Aro uamang neng·takani salo niam gita neng·takaha” (pod 55, 56).

            Ka·sapae iako u·ie ra·bo je, me·chikrang Neng·takani salo neng·takaha, uan “niam gita” neng·takani ong·ahachim. Ge·etanio indine agana, “Snigipa Sal Jihova nang·ni Isolna neng·takani ong·a,” uni gimin an·ching u·ia je, uamang Sonibar salosa neng·takachim. Pod gipino indine seangkua, “Indiba antini skang salo, pringwalni uamang daksogimin smilgiparangko ra·e gopramona re·angaha. Aro gopramoni ro·ong romtomaha ine nikaha.” (Luk 24:1, 2).

            Iano mairongpile rongtale sulsul salgittamni salrangko an·chingna talata. Ua sachisoani sal Sukrobar salo siaha, uko an·ching Good Friday ine minga. Ua snigipa salo Neng·takani salo gopramo “niam gita,’ neng·takaha. Uara Sonibar sal ong·a. Unikode Robibaro, antini skanggipa salo, uan an·chingna Easter Sunday ong·a, ua salo Jisu gopramoni chakatpilaha.

            Jerangan Good Friday ba Easter Sunday ko tik biapo donna u·ia, uamangnade chong·motgipa Neng·takani salara mai salchim uko u·ina neng·ani dongjawa.

  1. Antini salrangko bilding bildang dake calendar dingtangata dongkuja.

            Jisuni neng·takgipa snigipa salde da·oni snigipa sal apsanan ine an·ching u·ina man·engkua. Pope Gregory XIII 1582 A. D. bilsio calendarko dingtangataha, indiba ua antini salrangkode dingtangatjaha. An·chingni jakkalenggipa calendarko uni bimungchin mingaha, maina on·tisa dingtangataniko ua 1582 bilsio ua dakaha.

            Pope Gregory calendarna maiko dakaha? Julian calendarkosa 1582 na skangde jakkalachim. Ukoa Julius Caesar 46 B.C jolrango tariahachim, aro uni bimungchi ua calendarko mingbaahachim. Indiba Julian calendarara bilsi gimikni salrangko sal 365 aro salsani bakbrini baksa ong·achim, aro ua bilsia sal 365 aro salsani bakbrini baksaoni minit 11 komiachim, aro 1582 bilsiode ua calendarko ja·rikode sal chikkung komiahachim. Sal ja aro karirang baksa melignioni sal chikkung komiahani gimin sal chikkungko calendaroniko Gregory ra·galaha. Ua salara Bristibar, October 4, 1582 ong·achim, aro salgipinode Sukrobar sal, October 5 ong·genchim, indiba Gregory uko October 15 dakatskaaha, indake sal ja bilsi karirang baksa meliate sal chikkungko galaha.  

            Antini salrangni gisepo jajaani dongahama? Dongja. Bristibarni ja·mano Sukrobar ong·engkua aro Sukrobar salni ja·mano Sonibar ong·engkua. Ua apsan snigipa sal gimakuja, aro antini salrang mamung on·tisaba golmal ka·ako man·kuja. Jisu neng·takani salko Sonibar salo maniahaon, an·chingba ua salkon maniengkua, aro uandake Luk 4:16 oserikani gitade, Ua anti antian maniangkuaha.

  1. Chong·motgipa Neng·takani salni gitamgipa sakkia pilakna bateba rongtalbatgipa

ong·a. Jihudi manderangde antini snigipa salko Abrahamni somoionin manibaenga aro da·oba maniengkua. 

            Iano a·gilsakni jatrang donga—millionni dingtang dingtang manderang donga—uamang calendar dongoba dongjaoba somoirangko simsakbeen hajal bilsirangna hisapbaenga. Uamang badiaba salko gimaatna man·genchimma?  

            Ong·na amja. Uamang badiaba salko gimaatna inode konta 24 na tusichiptoke, salgipinara mai salchim uko u·igija dakosa ong·aignok.

            Neng·takani sal a·bachengani intal ua sal changsaba gimaa dongkuja. Antiko chanani Isolni a·gilsakko ong·ataoni a·bachengaha ine nikna man·a. Ja chananirang aro karirangan dingtangahama uko science ba askirangko nie nina nanganiba dongkuja. Mingsa aselni gimin antiko chananirangko Isol dingtangatna on·kuja—maina Isolni rongtalgipa neng·takani sal Isolan chong·motgipa Isol ong·a ine Uni bilko mesokaniko gisik ra·attaitaiani ong·a. Ian Uni a·gilsak gimikko, mandeni janggi tanganiko sason ka·na bil gnanganini chin ong·a; ian Uni ong·atani aro piokpiltaiani chin ong·a.  

            Iani a·selsa Isolara Neng·takani salko jringjrotna ripinggenma? Isaia 66:22, 23 rango seako an·ching indine poraia: “Maina angni dakgnigipa gita salgirang aro gital a·gilsak maikai angni mikkango dongkamgen uandake na·simangni bitchri aro na·simangni bimung dongkamgen, ine Jihova agana. Aro indake ong·gen, ja gital changsaoni changsaona, aro neng·takani salsaoni salgipinona pilak be·en angni mikkangona olakina re·bagen ine Jihova agana.”

Neng·takani salara Isolnade namen nangchongmotgipa ong·ani gimin ua salko a·gilsak gitalomangba pangnajol maniangkugen. Ian Una nangchongmotgipa ong·ode, uan an·chingnaba gamchatgipa ong·na nangjawachimma? A·gilsak gitalo ua salko manina nanggenode, ia a·gilsako da·o an·ching ua salko manina nangjawama?  

            Ia kakketgijagipa isolrang dongani somoio, a·gilsakko Isol daka ine bebera·gijani chasongo, aro manderangni chasongni chasongna dakbewalrangko watgija ja·rikbaani somoio, Uni bilchi an·chingko rongtalataha ine chin gita, aro dal·gipa Dakgipa Isolna kakket ong·aniko mesokna an·chingara skangna bate Neng·takani salko manina nangbatenga –

  1. Brigipa sakkiara , a·gilsakni ku·sik ming ritchasana baten, “Neng·takani sal” ko Sonibar salan ong·a ine ra·chaka.

            Mesokna gita, Spanish kattao Sonibar salko Sabado, ine minga, uni ortoa Neng·takani sal ine ong·a. Ian an·chingna mai sakkiko on·a? Ritchani bilsirangna skangan ia ku·sikranga ia kattako mingbaahachim, aro ua somoionin Sonibar salko Neng·takani sal ine ra·chakgimin ong·achim, uni giminsa ua salko Neng·takani sal ine mingbaaha.  

 

BAK 9

Dal·gipa Chanchisretani #4 –

Neng·takani sal Egyptoniko Jakgitelaniko Gisik Ra·atanisan Ong·aia

                                                          

            Ia ong·ronggija kattakoara Niam Gitchamo segipa podsamangmangoniko ra·e agananisan ong·aia aro Neng·takani salara maikai a·bachengbaaha uarangko name rongtale segiminrangko bikpile aganani gitasan ong·aiaha. Sastroo seaniko an·ching Deuteronomy 5:14, 15 oniko nikna man·a: “Indiba snigipa sal nang·ni Isol Jihovana neng·takani ong·a; uno na·a mamung kamkoba ka·nabe, na·a aro nang·ni depante, aro nang·ni demechik, aro nang·ni nokol me·asa, aro  nang·ni nokol me·chik, aro nang·ni matchu, aro nang·ni gada, aro nang·ni jillanirangoni mangsaba, aro nang·ni cholgugarangni ning·o dongpagipaba; maikai nang·ni nokol me·asa aro nang·ni nokol me·chik nang gita neng·takna man·gen. Aro Egypt a·songo na·a nokol ong·achim ine, aro unoniko nang·ni Isol Jihova bilakgipa jakchi, aro snilgimin jaktongchi nang·ko rimongkatbaaha ine gisik ra·bo; uni gimin Isol Jihova neng·takani salko rakkichina nang·ko ge·etaha.”

            Mitam manderanga, Neng·takani salara Egypt a·songoni re·ongkataniko gisik ra·anisan ong·aia ine agana.  Indiba A·bachengani golpoo Neng·takani sal (A·bachenga 2:1–3) ko manibaani dongahachim, aro uko manichina brigipa ge·etanio Isol An·tangan see on·manaha (Re·ongkata 20:11). Neng·takani salara Uni ong·ataniko aro Uan ong·atgipa ine gisik ra·atani ong·achim.

            Ia podgnirangko ma·sinade “nokol” ingipa kattako u·ichengna nanggenchim. Isol indine aganaha, “Egypt a·songo na·a nokol ong·achim … gisik ra·bo.” Iana skanggipao indine uamangna gisik ra·atani donga je, “maikai nang·ni nokol me·asa aro nang·ni nokol me·chik nang gita neng·takna man·gen.” Minggipin kattarangchi aganode indine ong·a, uamang Egypt a·songo nokkol ong·e dongbahanian gipin nokkolrangkoba ka·sae jakkalna gisik ra·atani ong·aha, aro uamangba neng·takani salrangko manipana man·china.

            Iani bidingo. Isol indine ge·etmanaha,“Aro mande agital nang baksa na·simangni a·songo dongpaode, na·simang uko onia ka·nabe ... maina na·simang Egypt a·songo songdongpaaigiparangsa ong·achim.” (Levirangna 19:33, 34).

            Egyptoniko uamangko jokataniko gisik ra·attaitaie gipin ge·etanirangko manijolchinaba Isolni agantaitaia bang·achim. Deuteronomy 24:17, 18 o Isol indine agana, “Songdongpaaigipani ba pagrigipani … aro segrini … bondok donako ra·na nangja. … indiba na·a Egypto nokol ong·achim ine, aro nang·ni Isol Jihova unoniko nang·ko piokaha ine gisik ra·na nanga; uni gimin anga nang·ko iako dakchina ge·eta.”

            Egypt a·songoni re·ongkataniko gisik ra·nasanmangmang neng·takani salko manibo inaija, indiba Isol An·tangni uamangna ka·sae nokol itaoniko jokatani baksanaba minggipin bilakgipa a·selara neng·takani salo uamang an·tangtangni nokol, agital mande aro segrirangkoba name jakkalchina gisik ra·ataniba ong·achim.  

            Indake apsan, Isol Levirangna 11:45 indine agana, “maina … na·simangko Egypt a·songoniko rimdobagipa Jihova angan ong·a ... uni gimin na·simang rongtalgipa ong·bo.” Rongtala ingipa katta Re·ongkata ki·tapna skang dongja ine darangba aganjawa, ba uan Jihudirangko jokataniko gisik ra·anisan ine injawa.  

 

BAK 10

Dal·gipa Chanchisretani #5

Chakatpilani Salko Mandera·ani Gita Robibarko Maniani

 

            Beben, antini skanggipa salo Jisu siaoni chakatpilaha indiba on·tisamangba ua salko rongtale manichina Sastroo aganani dongja. Badia salko Neng·takani sal ine rongtale manichina agana uko Isol An·tangni jaktangchi see dongimin donga.  

            Antini gisepo bang·a nama obostarang ong·manaha, indiba uarangkoba manichina an·chingna aganja. Jisu an·chingni paprangna Sukrobar salo siaha. Haida iasa itihaso serikarangni gisepo nangchongmotgipa sal ong·a. Ia salo angni siaoni jokgnina damko gammanaha, indiba ia salkoba manichina Sastroo changsaba serikani gri.   

            Ua Robibar pringo Jisuni chakatpilani somoio aiao inmanani obostarang ong·aha, indiba ua chakatpilani salko an·ching manina nanga ine Sastroo on·tisamangba janapani gri. Robibar salko manichina seaniko mingsamangba Sastroo nikja.  

            Chakatpilaniko gisik ra·aniko Paulni seania indinesa ong·a: “Uni gimin uni siana baptize ka·achi an·ching un baksa gopako man·aha, jedake Kristo Pagipani rasongchi sigiminrangoni chakatpilako man·aha, uandake an·chingba maikai janggini gital ong·ao re·ruragen” (Romrangna 6:4). Ian Sastroo Robibar salko manibo ine ge·etani ong·ja.

            Napbolania Kristoni siani, gopani aro chakatpilaniko gisik ra·ani ong·a. Robibarko manina nanga ine ingiparanga, kosakgipa kuturio, Jisuni chakatpilani apsan salo sninggiparang tom·dakaha ingipako minge aganronga. Uamangni aganani gitade, sninggiparang chakatpilanina katchae gilja ka·na tom·dakaha ine miksongani ong⸱achim. Indiba ua obostao serikaniba dongtaia, aro obostaranga uamangni chanchiaoni dingtanga. Luk an·chingna indine agana je, Magdaleneni Mariamni mikrontangchi nikaniko agananiko knaahaoba sninggiparang “bebera·jaha.” “Iarangni ja·mano, uamangoni sakgni ja·achi a·baona re·angmitingo, ua dingtang bimangchi uamangna mikkang pa·aha. Aro uamang re·ange sakgipinrangna uko aganaha, indiba uamangkoba uamang bebera·jaha. Ja·mano sak chi·sana, cha·na tudengdalmitingo, ua mikkang pa·aha; aro uni tangchapilmano uko nikgiparangko bebera·jani gimin, uamangni bebera·gija aro ka·tong rakana ua manengaha” (Mark 16:12–14).

            Nikchrakpile u·iani donga je, ua kosakgipa kuturio donggiparang darangba Jisuni chakatpilaniko bebera·tokjaengachim, uni gimin ua tom·dakaniko Jisuni chakatpilanina katchae ua salko manienga ine aganna man·ja. Uamangni tom·dakani a·selko Johan ia kattarangchi talata: “Do·garangko  Jihudirangna kenani gimin chiptokon” (Johan 20:19) inesa agana, gilja ka·na tom·daka ong·ja.

            Indake an·ching Isolni Neng·takani salni gimin jerikitanirangko niatmanaha. Iarangni giseponiko Isolni neng·takani salko dingtangatani chinko an·ching nikjaha. Brigipa ge·etanio  “gisik ra·bo” ine sea donganian, ian an·chingni pakmao sitee donenggipa calendarni snigipa salko miksongani ong·a. Mande ba diabolba ia niamko dingtangatna bil man·ja.

            An·chingni kakket ong·ani aro ka·saaniko salgini dake nianio chu·sokatgiparang ong·e, Neng·takani salko manina ge·etaniko hai an·chinga rakkina. An·chingni nikmangimin gita, Jisuni re·bapilo, chasongrangna bon·changgija an·ching ua salko maniangkugen. Re·babo, Gitel Jisu.