SAHEM ANG -A KUN
Daniel 3:1-30
A THUSIM..........
Leng Nebuchadnzzar chun akhut ajahdoh in ahileh, thakhat tah in awgin sangsom sangja kitum gin ngeitah ahung ging tai, chuin pondal ahung kikhailhan, hichun tong 90 jen a sang sana milim lentah khat chu ahung vah lap lap jenge.
Chuin, Lengpa thupeh dungjuiyin, Dura phaicham a milen milal kikhom jouse chun hiche milim chu tol’a abohkhup in milim lentah chu ahouvun chibai aboh tauve. Hingjing Pathen lhacha hebrew golhang mithum ho tailouvin midang abonchakeiyin abohkhup sohkeiye.
Nebuchadnezzar jong akiletsahta lheh jengin, amale ama lung-oi akisalheh jenge- amavang Shadrach, Mesach, chuleh Abednego holoiyin milim chu ahounom pouvin, a-ang sunga jong abohkhup pouve tia leng pa koma ahung hehse tauve. Nebuchadnezzar in ama thupeh palkeh ngam mi aum jong chu adatmo lheh jengin, kathusei chu ajah louvu hinte tin agel masa phot e. Hijeh chun khatvei phat apekit uvin –milim chu bohkhup unlang chuleh chibai boh un atileh amaho anom deh pouve! Tun lengpa chu alung hang lheh jengtai. Pasal mithum hochu akhut akeng akanchom uvin, meikong chu deuje-jun atihkou tauve. Mei asabehseh jengin ahileh amaho thum lehlut dinga gache sepai ho jong chu meikong in alew-lih den tauve.
Chuin meilhum sunga pasal mithum kipailut chu, Leng pan jong agahvet a ahileh thakhat tah in akamkaden tai. A-aw kithing chul chul pumin, “Meilhum sunga chu mithum iselut uvah hilou ham?” Atileh Daniel 3:24. Akimvel a umho chun, henge ahinaiye atiuve. Chuin leng pan aseikit in, “Ahileh meilhum sunga mili kamu in nomtah in avah leleuvin, meiyin jong akathei pouve ati, chuleh alina mi khu Pathen chapa lheh lheh ahi” ati Daniel 3:25.
Golhang mithum hangsantah hochun thutah adin jangkeipi jeh uvin Pathenin meilhum sunga konin ahuhdoh tan ahi. Tu ni nununga hi Pathen miten jong hitobanga lhepna tobang hi ito diu aume.
SIM DING
Bible hohi sim cheh inlang a onglai sudim in.
1. Daniel 3 naa thusim hi itobanga thuphon lekhabu toh kitohthei ham?
Thuphon 13:15 Chule sahem lim chun thu asei theina dinga, chule chuche sahem lim chu __________ __________ jouse akitha theina dinga, ama chun sahem lim sunga chu hinna hu akhum ding, hichan geiya chu thaneina kipea ahi,
NOTE: Ninu-nung tengle, Pathen mite hi eima lunggel toh kitohlouva houle-bih a kinona hung umkit ding, anomlou jouse chu kithat ding ahi. Pathen dan toh mihem dan hoiche pen ajui diu ham deilhen semna hung um ding ahi.
2. Thuphon 14 naa vantil thusap ho hi ipi ham?
Thuphon 14:7 ama chun o nasatah-in asamin, “Pathen gingun, aloupije chu vahchoi-yun; ajeh chu __________ avaihom phat __________ lhungtan ahi; chule van le lei, twikhanglen, twinah jouse, hichengse sema chu houvun. chibaiyun,” ati.
Thuphon 14:8 Chuin Vantil anina achom khat ama nung nunga chun achelen, “Ajon thanhoi jeh a lunghanna lengpi ju chitin namtin le phungtin donsah a __________ khopi chung-nungtah chu __________. achimtai,” ati.
Thuphon 14:9, 10 Chuche jou chun Vantil thumna chun amani nung nung chu ajuiyin hatah-in asamin. “__________ __________ sahem chule alim chu houva chibai boh chu chule achal’a ahim akhut ahim a, amelchihna kinamdoh chu kilah a aumle. ama jong chun Pathen lunghanna khon a chu alunghanna lengpi ju imatoh hal louhel gotsa kikoi chu adon tei ding ahi; chule Vantil theng ho mitmu le Kelngoinou mitmua chu mei le kath kah nat athoh gim dingu ahi:
NOTE: Thuphon 14:6-14 naa Bible in ni nunung tengle, hiche kipana thupha leh gihsal masatna thukhoh tah thum hohi vannoi leiset pumpia Jesu christa hungkit masanga kisam soh ding ahi ati. Hilaiya thu khat kisei chu ahileh sahem houva chuleh amelchihna kilah thudol gihsalna khat hi ahi. Tuchung simmun a hi sahem chu koi ahi ihetdoh diu ahi. Simmun 20 tengleh, amelchihna jong ijildoh kit diu ahi. Hiche thu hin natonsot hinna changeiya asuhboi thei ahin, hijeh chun hiche Bible jilna hi nasim sungin gunchutah in taona neiyin lang simin.
3. Bible themgao thuhil a sahem kiti hi ipi vetsahna ham?
Daniel 7:17 Aman aseiyin. Hiche __________ __________ ho hi leiset’a hung leng chang ding leng li ahiuve.
Daniel 7:23 “Ama chun hiti hin aseiye: Sahem li lhinna thudol hi ahileh, Leiset chunga hi __________ li lhinna hung um ding, Hiche lenggam chu lenggam dang jouse sanga Jatchom hel hiya adangto kilo lou ding, Hiche lenggam hin leiset pumpi aval lhuma, Kengto chotpha anei ding achilgoi ding ahi.
Daniel 8:21 Kelchal vang chu Greek lengpa ahin, amit te ni kah a aki lenpa chu Greek __________ masapen ahitai.
NOTE: Bible themgao thuhil’a hi sahem akiti tengleh solkar, lenggam ahilouleh political thaneina ahi. Pathen in sahem hohi solkar vetsahna dia asei ahi, tulaiya eihon – Eagle ahileh united states of America kiseina, vompi ahileh Russia, ect. Bible in jong sahem hi ja-umtah kamchang joh’a amanchah ahi. Gamsa tobang umchan atho e tia aseina lampang hilou ahi. Thuphon 13:1-10, 15-18 naa sahem melchina nei khat thudol akiseiye. Thudoh alina nache pai masangin hiva Bible thumun chu simin.
4. Bible in sahem kihetdoh theiya iti aseiyem?
Thuphon 13:1 Chuin keiman twikhanglen a kona __________ khat ahung kipatdoh kamui; ama chu aki som ahin, alu sagi ahi; akihoa chun lai lukhuh som aume, chule aluhoa chun Pathen taitomna in ho aume.
NOTE: Thuphon 13:1-10, 15-18 naa sahem kihet doh theina jatsom aseiye. Amapa hi sahem ahimong monge ti ngamtah a iseidoh theina diuvin akihetna thei tamtah tah apen ahi.
1. Twiya kon hung doh ahi (Verse1)
2. Dragon chun athahatna leh alaltouna chuleh thuneina chungnung ama chu apeh ahi (Verse 2)
3. Leiset pumpi chunga thanei ahi (Verses 3, 7)
4. Pathen taitomna dimset ahi (Verse 1, 5, 6)
5. Thihel a kisatna maha chu kiledohna aneiye (Verse 5)
6. Houle-bih thaneina achoiyin chuleh mi akihousah e (Verses 3)
7. Lha 42 sunga thaneina akipei (verse 4, 8)
8. Pathen mite asugentheiye (Verse 7)
9. Ama chun number kidangtah 666 aneiye (verse 18)
10. Mi thahat tah khat in alamkai ahi (Verse 18)
Hiche jat som kisei hotoh kitohchet thuneitah khat bou aume – hichu Pope (Papacy) ahi. Amapa ahimonge tihi kichentah a hetdoh be nadinga hiche jat kisei ho sese hi khat khat a ivet diu, aban thudoh nga-naa kona ivetpan diu ahi.
5. Sahem chu twiya konin ahung doh e atin. Twi ahilouleh twipi hi ipi vetsahna ham?
Thuphon 17:15 Chuin ama ma ma chun kajah a, “Nangman namu __________ notinu touna twiho chu mite ho le mipi chule namtin vaipi, chule paotin paotang ho ahiuve.
NOTE: Gao thu ahitengleh, twi kiti hi mi tamtah kiseina ahi, ahilouleh mihem tamtah chenna jangtoul kiseina ahi. Hijeh a chu gaothu dungjuiya chu sahem hi mihem tamtah chennasa mun lah a hung ding doh ding tia kisei masah ahi. Atahbeh in Pope hi Europe gam mihem tampi chenna lah a hung kipan doh anahie, khatna chu adihtai. Ahileh adang ko hosese hi dih sohkei hinam?
6. Ipi chun sahem hi thuneina leh dinmun sangtah aneisah ham?
Thuphon 13:2 Hiche sahem kamu chu lutnu toh abangin, akengto chu vompi kengtoh abangin, chule akam chu keipi kamtoh abange; chule __________ chun athahat le __________ chule __________ chungnung ama chu apetan ahi.
NOTE: Melchihna kilah theilou ding aneitu sahem hin – athahatna, athuneina leh khopi chungnung asahdoh hi dragon akon akilah ahi. Hilaiya kisei hi Thuphon 12:3-5 naa Jesu christa apenlhah tih leh vallhum ding kigosadem a um dragon ma ma chu ahi. Bethlehem kimvel jousea nosen that sohkei dinga thupeh bol pagan rome leng pa Herod tilngol’a pang chu satan ahi (Matthew 2:13, 16). Pagan rome chun akhopi chungnungtah leh thuneina chu koi apehson em? Itileh, history dungjuyin pagan rome in athaneina leh akhopi theng chu rome houbung (Catholic) chunga pehdohna aneitai. Hitihin thu anakisei khai, “Rome houbung hin ... rome lenggam solkar ahinkhel in, rome thuneina ahin chejom sah tai. ... Pope, amacham a “Leng” kisahpa chuleh “pontifex Maximus” hi Ceaser ban chet a pangpa ahi.” Hiche jong hi aninatoh akitohchet kittai.
7. Sahem hin hoichan gam geiya thuneina aneijou ham?
Thuphon 13:3 Chujou chun keiman kamui, chuche aluho lah a khat chu thi-hel’a kisat lheh lheh ahi, ahin thihel’a akisatna chu kiledoh ahitai: chule __________ __________ kidangin amu’vin ajuitauve.
NOTE: Middile ages kiti phat laiya chu pope hi athunei pen ahin, koima ahelou aumpoi. “Catholic” kiti thuchang mong momg hi “Vannoi pumpi” tina ahi nalaiset e. Athumna jong adih kit tai.
8. Sahem kam sunga kona ipi hung doh em?
Thuphon 13:6 Chutah chun Pathen __________ akamkatan ahi, amin le achenna. chule van a cheng ho jouse __________ ahi
NOTE: Mi khat chun chonset ngaidamna thu kaneiye atileh Pathen taitom ahi tihi Pathen thutheng in eihil uve (Luke 5:21) chuleh Pathen toh kibanga kikoina jong taitomna ahi (John 10:33). Pope hin hangsantah in chonset ngaidamna tha kaneiye ati. Hilaiya catholic te cathechism a kisei hi veuhite: “Pope hin chonset ngaidamna abol thei tahbeh ham, ahilouleh michonse nahibouve tia asei thei mai mai ham? Chonset ngaidamna hi pope in abol tahbeh in chuleh thuneina chu Jesu Christa in apeh ahi ati.” Chuleh papacy chun aseinaa Pope hi Pathen toh kibang ahi atikite. Pope Leo XIII in aseinaa, “Keiho (Pope) hohin hiche leiset a hi Pathen tobanga thahatna kachoiyu ahi” atiuve. Chuleh hiche jong pope in gimneitah in anaseidoh kit e: “Nanghi leiset a Pathen dang khat a kikoi nahi.”Achutileh ali naa kisei jong hi adihkit tai.
9. Sahem masa hin itih chan geiya vai apoh ding ham?
Thuphon 13:5 Chule hamhoithona le Pathen taitomna a thuseina kam apeuvin; chule lha som lha som li le lha ni geiya thilbol dingin thahat thuneina __________ ahi.
NOTE: Gao thu ahitengleh, nikhat chu kum khat kiseina ahi tihi hejing ute (Ezkiel 4:6). Hiche phat hi themgao thilmua avel vel in akisei jingkeiyin, khatvei leh kum thum leh akeh, khatvei leh lha 42, ahilouvaleh nikho 1260 tin akisei jie. Judah on lhakhat a ni 30 amanjiu calendar dungjuiya, hiche phat kipeh ho agom a nikho 1260 ahilouva leh kum 1260 asodoh sah ahi. Catholic houbung thanei hung kipatna chu A.D. 538 a Emperor Justinian in thaneina ahinpeh a kon hung dingdoh ahi. Chuleh AD 1798 kuma Napoleon’s general, Alexander Bartheir in pope songkul a ahinkhum akon chun catholic thaneina chu suhlem in anaume. Hiche AD 538 apat AD 1798 kikah chu kum 1260 kitohchet ahie tichu hen. Anga-na jong hi catholic houbung toh akitohchet kittai.
10. Sahem chu lha 42 jouva ipity tam?
Thuphon 13:3 Chujou chun keiman kamui, chuche aluho lah a khat chu thi hel’a kisat lheh lheh ahi, ahin thihel’a __________ chu __________ ahitai: chule vannoi pumpin kidangin amu’vin ajuitauve.
NOTE: Iseisa bang uva, AD 1798 kuma chu General Bartheir in pope songkul a akhum, ana thia chu catholic thaneina chu suhlem anahin ahi. Europe gam pumpi akehkhat val in catholic hi kinungtho kit taponte anatiu ahi, hijeng jongleh Pathen thu in akisatna maha chu kiledoh kit ding atibangin catholic leh pope thaneina chu athahbeh in ahung dingdoh kit in vannoi pumpin kidangsatah in amanung ajuikittan ahi. Malachi Martin, Consummate Vatican insider, kitipa chun hilaiya athusei hi alekhabu The Keys of This Blood kitia chun anajih doh e: “Pope kiti pa hi 20th century khanga ding mi phapen a kihepa ahi (P. 123), gam 91 sunga lamkai jouse toh kikhutjopna asem sohkeiyin (p. 490), chuleh tua hi vannoi pumpia vaihom dinga kigo kit ahitai” (P.143).2 Novice jenga jong pope hi ipilam ipi lam hijongleh leiset pumpia thanei chungnungpen ahi ati. Chuleh akalson najousea Pope in athaneina leh avaihomna hi akehlen akehlen in ahi. Vannoiya mihem chitin namtin jouse hin pope hi kichamna ding, kipumkhatna ding, leh kilungto na dinga lampi semthei sun ahitai atiuve – Hichu Pathen in asei masat tobang chu ahitai. Catholic houbung chu agup naa kiseitoh akitohchet jenge.
11. Sahem kiti hi houle-bih chunga thanei ahidem?
Thuphon 13:15 Chule sahem lim chun thu asei theina dinga, chule chuche sahem lim chu __________ lou jouse akitha theina dinga, ama chun sahem lim sunga chu hinna hu akhum ding, hichan geiya chu thaneina kipea ahi,
NOTE: Aumdan hi sahem hin tahsan thu leh lhagao thu toh kisaiya kikumna anei ding ahi tihi akichehsel e. Thuphon 13 naa “hou” kiti thuchang hi ngavei akimu in, abon a hiche sahem houna dia kisei ngen ahi. Hiche hi asagi naa pope kiseina toh akitohchet e.
12. Mithengte chu sahem chun ipi alo em?
Thuphon 13:7 Chule mitheng ho toh __________ dingle amaho chu __________ dinga ama chu thahat kipea ahi; chule ama chu phungtin le mite tincheng chule paotin paotang le chitin namtin chunga thuneina kipea ahitai.
NOTE: Atahbeh a Pope in middle age phat laiya Christian teho asuhgentheiya atha hi mijousen hetsaa a kikoi ahi, athaneina nasat laitah ahi. Historian tamtah in aseinauva hiche suhgentheina sunga atahsan jeh a anakithat mihem hi 50 million aval e atiuve. Houbung chun “thuhil dihlou (Heresy) ho kisuhmangna chu Pathen deilam ahi tin agelkit uve. Hijongleh houbung sosetna leh toltha na chunga pope in ngaidam athum e, ahivangin mi anasuhgenthei nau leh athanau chu kihe jing ahi. Hiche jong hin agetna chu pope ahimonge ti aphotchen e.
13. sahem kihet doh theina number kidangtah chu ipi ham?
Thuphon 13:18 Hichea hin hetna chihna __________; lungthim them’an hiche sahem mohor chu sim hen; ajeh chu hichu mihem number ahi; chule hiche number chu a gup le som gup le gup ahi.
NOTE: Thuphon 13:18 naa lungthim them’an hiche sahem mohor chu sim hen, ajeh chu hichu mihem number ahi. Catholic (Papacy) tia akisei tengleh, Pope chu hetsa/seisa a kikoi ahi. Ama min chu ipi ham? Pope min kipe khat chu ahileh “Vicar of the son of God,” hichu Latin paova “Vicarius Filii Dei” tin akiseiye, hiche ama title, leh mina kona kiledoh ahijeh a quotation mark a um jingkei ji ahi. Thuphon lekhabu seidan a hi, ama min hi thuchang hi roman number dungjuiya ijih doh a ahileh number 666 toh kitohchet ahi ati. Hijeh chun ako naleh asom na jong hi catholic leh pope kiseina toh kitoh em veuhite.

Thuphon 13:1-8, 15-18 sunga sahem kihetna jat som tobang kiseidoh jouse chu catholic leh pope ahi tichu kichentah in iseidoh tauve. Datmo dingleh lungdonna ding aum naisaipoi. Chuleh hiche thanei tah pa hi melchihna khat jong aneiyin, kilahkhah ding tijat umtah ahi.
Tun hiche hi hen, catholic sunga jong miphatah Pathen hetah tah, Pathenin acha a asim mi jong dimset ahi. Chuleh Pope mihangsan tah leh Pathen ngailu dihtah jong anaum jingin ahi. Hiche simmun hi catholic sopite gollepai teho douna dia kisei ahipoi. Ahinlah Pathen thua kona houbung khat puichavei migilou satan douna joh a kisei ahi. Chuleh hiche houbung hin melchihna mohor khat aneiyin, kilah ding kichat umtah khat ahi. Hiche hi Protestant, catholic, jews ho, chuleh Christian hilou hon hiche melchihna chu akilah khah lou nadiuva ipi ham tichu ahet nom tei diu ahi. Eiho jouse suhmangna dinga satan guhthim natoh jouse hi Pathen thu in eimusah jeh uvin kipah uhite.
Simmun kit tengle, sahem melchihna chu kichensel a inasim doh diu ahitai. Sahem melchihna kilah nahikhah leh namanthai ding ahi. Hiche kilah louva um ding hi thil hahsatah ahijong mitam tah in ihin hetdoh diu ahi. Hijeng jongleh Pathen in sharach, Mesach leh Abednego ho thingam a atahsanau atuhdet banga uva tahsanna eipeh dingu ahi.
NA KIGELHAHNA
Naloi napai, nagolte toh kikhenna gam lhung ding hihen, hoilai chan hijongleh Jesu’n napuinaa nache ding ham?
DONBUTNA: __________
Panorama of Prophecy, Lesson 19 ©2022 Amazing Facts International All Rights Reserved

