THINA THEI MOHOR (MARK)

Semtilbu 4:1-15

A THUSIM..........

Adam leh Eve acha masapen teni chu umchan leh chondan kibanglou tah ahilhon e. Cain hi loubol toh innsah lunglut mi ahin, Abel vang chu ahileh thinglhang lah a gancha ching thanom mi ahi.

Adam leh Eve in thu kisei angailhon lou jeh in hiche leiset kisem doh jouvin chonset ahinlhunsah lhon tai, hiche chonset chu thisan solouva thoidamna leh ngaidamna umtheilou ding ahi tihi Pathen in aboldan hilchetna pumgo thilto maicham anavetsah e (Hebrew Mite 9:22). Hiche pumgo thilto kibol chun Jesu Christa chu khatvei tengleh leiset a mihem a hung penga Pathen kelngoinou banga vannoi chonse-te ho dinga hungthi ding tichu avetsah ahi. Akiseima bangin Abel in pumgo thiltoa dingin kelngoi phapen pen ahinchoitai, hijongleh Cain vang chun hichangei lom loma Pathen thusei chu ngaiding tin agelpoi. Ama chun Pathen houna maicham din thilkhat kitoh-pou pouleh apha ahijengin, hitiding khati ding, tia tei tei jong aumchompoi tin agel e. Aman jong anatoh lousohga anche phabep maichaim thiltoa dingin ahinchoilut tai. Ahileh Pathenin van’a konin mei akhehlhah sah in anaopa Abel maicham chu akavam tan, aupa maicham vang chu asanpeh poi. Hiche chu Cain in amudoh phat chun engset leh thangthip nan adim tai. Pathenin Cain jong akineosah a chuleh thu angaiya ahileh amaicham kisanpeh ding ahi ati, hijongle aman thangtom tah’in Pathen adou tei tei nalaiye. Abel in jong aupa chu olchan hilthem ding ago jinge, hijongleh Cain chu alung hang cheh cheh jenge. He katei-yo! Tia ahung khahdoh le, akhut chun anaopa thisan anaso mantai. Pathenin jong Cain chu agaosap in, ahinlah Pathen chunga Cain akiphin kit e, hijongleh mi dang koimacha in Cain chu mohseh a atha louna dingin Pathenin achal’a mohor (mark) khat akoipeh tai.

Ninu-nung tengle itobanga Pathen i-hou uva chuleh itih tengle chibai i-boh dingu ham ti thudol chung changa kinah-kibouna leh kisattona hung lhung ding ahi tihi thuphon lekhabu in aseiye. Hitia chu mijouse hi Pathen mohor leh sahem melchihnaa gi hung kikhen ding chuleh koilanga ding nahim tichu kihetdohna (identity) hung umdoh ding ahi.

SIM DING

Bible hohi sim cheh inlang a onglai sudim in.

1. Sumlheng sagi tengleh koiho chu venbit a umdiu ham?

Thuphon 7:3 “I-Pathen __________ __________ chai a melchihna kanam masang seuvin, nang hon leiset le twikhanglen chule thing ho suse hih ta diuvin.” ati

NOTE: Koihileh Achal’a Pathen mohor melchihna neijouse chu sumlheng sagi tengleh venbit a um diu ahi (Labu 91:7-11)

2. Chondihten achal uva ipi “Mohor” aneiyu ham?

Isaiah 8:16 Hettohsahna hi geldoh-in lang kasei juite lah a hiche __________ hi mohor namden tan.

NOTE: Pathen mohor hi adanthu thenga kimu ahi. Lengkhat in thu le la aso doh tengle mohor a namdetna aneiji ahi. Mohor kiti hi thilthum um ahi: Amin (name), Ahina (Title), chuleh Athuneina mun (territory) ahi. “Persia leng Cyrus in mohor” anam tobang chu (Ezra 1:1) vetsahna phatah ahi.

3. Pathen thusom lah’a Mohor kimuna lhingsel (Amin, Ahina, Athuneina) chu hoichepen ham?

Potdohbu 20:11 Ijeh-inem itileh nigup sungin __________ van le leiset, twikhanglen le asunga cheng __________ __________, ni sagi lhin nin nakichol do tai; hichejeh a chu Pakaiyin cholngah nikho hi phatthei anaboh a chule anathensosa ahitai.

NOTE: Thupeh alina hi mohor lhingset a kimuna ahi: (1) Amin – “Pakai” ahi, (2) Ahina (Title) chu – “Sempa (Creator) ahi, (3) Athuneina mun(territory) chu – “Van le lei chuleh twikhanglen leh asunga um jouse ahi.

4. Pathen in athuneina chombeh melchihna khat apeh chu ipi ham?

Ezekiel 20:12 Pakai na-Pathenin nangma napehna __________ hi nahinkho asot theina dingin nanu le napa jabolin.

Ezekiel 20:20 Chuphat’in Mose’n jong mipi jah a chun aseiyin, “Kicha hih uvin, namaiyuva Pathen ginna nanei yuva __________ __________ na dinguva, nang- ho phutdet dinga Pathen hung ahibouve,” ati.

Potdohbu 31:13 “Nang-man Israel chate chu seipeh-in lang, ‘Nanghon keima cholngah nikho hi nanit dingu ahi; ajeh chu hiche cholngah nikho hi nakhang khanguva nangho le keima kah a __________ khat ahin, hita chu nanghon jong Pakai kitipa keima hin nangho kathenso nahiuve, ti nahetdoh thei dingu ahi.

NOTE: Pathenin cholngah nikho hi thil sempa chuleh eisutheng pau ahidan melchihna dinga kichentah a eipeh u ahi. Hiche cholngah nikho hi ama thaneina mohor/melchihna ahi. “Mohor” kiti ahilouleh “Melchihna” (Mark/sign) kitiho hi Bible a kimangto lele thei ahi (Semtilbu 17:11 toh Rome Mite 4:11 chuleh Thuphon 7:3 toh Ezekiel 9:4 hohi vetkah in).

5. Thuphon 13 naa sahem nina in pumhat mijouse kilah sah dia abol chu ipi ham?

Thuphon 13:16 Chule ama chun aneo alen, ahao avai, chamlen le soh. hicheng jouse chu akhut jet lamu ahim. __________’uva ahim a __________ chu aban neisah ahi;

6. Sahem melchihna chu ipi ham?

NOTE: Simmun 19 ijil naova konin Thuphon 13 naa sahem masa chu koi ahi inaseidoh tauve. Amelchihna leh athuneina chu ipi ham? Tua hi amelchihna leh athuneina chu beilamcha hetdoh nadia Catholic (papacy) tehi thudoh bolthei jeng thei ahi. Hilaiya anoiya roman catholic te cathechism sunga thu kisei hi anaveu hite.
“Q. Ipi nikho hi sabbath ham?”
“A. Saturday nikho hi Sabbath ahi.”

“Q. Ipi jeh a Saturday nikho nitlouva Sunday joh kinit ham?”
“A. Saturday nikho nit louva Sunday nikho nit johna ajeh lenpen chu roman catholic houbung in Saturday nikho theng chu Sunday nikho thenga alhehdoh jeh ahi.”
Hichea hin cathechism akonin thukhat hitin aumkit e:

“Q. Houbung hin kut kinit holeh chonna dan hohi kheltheina ding tha aneiye tihi nahet em?”
“A. Hitobang thaneina chu neilou hitaleh, tulai sakho lamkai ho leh houbung jousen amanu thilbol chunga kikhutjopna aneipiu – Pathen thuthenga kona pansatna umlou, Saturday nikho khel a hapta khat a nimasa nikho Sunday nitna hi amanun semdoh theiponte.”

Achutileh Sunday thenthou tah a jana peh hi catholic ten (papacy) keiho thuneina leh melchihna ahi atiuve – Saturday akona Sunday nit dia lhehdohna hi seitamlouva vannoi Christian jouse leh houbung jousen apomsohkei ahi. (Abelap a kisei Catholic (papacy) ten protestant ho henga ipi thudoh poimotah khat abol uvem?”

7. Ahileh Pathen mohor leh sahem melchihna hi mit a muthei thil ham?

Hebrew Mite 10:16 Ajeh iham itile: “Chuteng chuche ni nu nung le chun Amahotoh kitepna kaphudoh ding chu Hiche ahi, ati Pakai chun; Keiman __________ sunguva kachondan thupeh peng ting, Chule __________ Kasut ding ahi.” tia asei jouvin;

Thuhilpa 9:10 Ipi hijongleh __________ te nin natoh ding atham khah chan chu, nathahat sunin tong jengin; ajeh chu nangin najotna ding noimigama chun natoh ding jong abeitan, lung gelna jong aumpon, hetna le chihna jong aumtapoi.

Potdohbu 13:9 Chule hiche hi nakhut’a jong __________ khat’a panga, namit te ni kikah jenga jong hi hiche hi __________ ding khat’a pang ding, hita chu Pakai danthu chu nakamsunga cheng jing jeng ding ahi; ijeh-inem itileh Pakaiyin ban- gol thahat tah a Egypt gama kona nahin puidohsa ahitai.

Isaiah 59:6, 7 Maimom panjang apheh-u chu ponsila jong pang louding. Amaho thil semsa chu mihemin pon-sila jong akisil lou ding ahi, Athilbol jouseu themmona kibol jeng ahinm __________ pumhat’a thil kibol jeng ahibouve. Thil gilou lama akengphangu ajang khai jelin, Chule themmona bei mite thisan aso loi jeng jiuvin ahi; Amaho __________ jouse chu themmona lunggel jeng ahinm Alhanglam dunguva jong gamna le manthahna jeng aume.

NOTE: Pathen mohor hihen lang, sahem melchihna hijongleh khatcha jong mit a muthei ding thil ahipoi. Chalpang kiti chun lunggel avetsah ahin, chuleh khut kiti hin natoh avetsah ahi. “Akhut uva (on the hand)” tia kisei toh “amitteniu kikah (between the eyes)” kiti hi mikhat lunggel leh natoh seina ahi tia Bible a tekahna kimang jing ahi (Potdohbu 13:16; Danbu Ni Na 6:8; 11:18). Mikhat chun Bible thutah donlouva Sunday chu nikho theng ahi tia tahsanna aneileh hichepa chun achal’a sahem melchihna akilah ahi. Chuleh Sunday nikhoa chu natoh imacha bollou – Vetsahnan, govt, job, insung natoh, chele vale nahoa kona akhut akicholdo thimsah a Pathen Sabbath dihtah nikhoa na-atoh theiya ahilleh hichepa chun akhut jet’a melchihna kilah ahikit e. Hiche melchihna chu mit a muthe ahilou vangin Pathenin ipi melchihna kilah uham ahetsohkei ding ahi (2 Timothy 2:19). Ajeh chu miho hin amaho leh amaho melchihna ding akiboldoh u ahi. Keiman Pathen Sabbath nikho thengtah chu kajabol a kagelkhoh a ahileh, Pathen in Ama mi a ei-melchih ding ahi. Ahinlah sahem in asemdoh cholngahni dihlou chu kajabol a ahileh, sahem in ama mi dinga ei-melchih kit ahitai.

8. Jesu Christa in ama sohte ihiuve tihi itobanga ahetthei ham?

Rome Mite 6:16 Koi heng koi heng hijongle athua nung dinga asoh-a nalutna chu, thina dinga chonsetna lam hijongle chonphatna dinga thua nunna hijongle, athua __________ soh chu nahi, hichu nahet louvuham?

John 14:15 Keima nei ngailut’u le __________ ho nanit dingu ahi.

9. Tua hi sahem melchihna nei um hitam?

Thuphon 13:17 Chule chuche sahem melchihna. amin chu ahiloule amin mohor nei-lou chun, __________ theita lou, __________ theita lou ahi.

NOTE: Tupet hin koimachan sahem melchihna anei naipoi. Amavang sahem melchihna kinokhum phat ahung lhun tengleh, amelchihna kilah a neiho bou chun choh-leh-juh abol thei diu ahi. Chutengle chun, Pathen cholngah nikho nitsa mi eivanga thi ding kichatna jeh a akilah jong um ding ahi (Thuphon 13:15), hijeh a chu koihileh Pathen dan jop sanga mihem dan joh jopna dinga akhut lhangdoh a Ama nikho theng suhboh chan chu Antichrist langa ding ahitai tichu melchihna um ding ahitai. Amavang koihileh Jesu langa kitah tah’a ding jing chuleh anikho theng nit ho chu Pathenin Ama mohor anamden ding, Chuleh Ama mite hijing ding ahitaove. Chuleh dinna kaneichom poi (neutral) tiho jouse jong chu Antichrist langa ding diu ahitai (Matthew 12:30).

10. Antichrist thaneina in khelding tia agel thil ni chu ipi ham?

Daniel 7:25 Hiche lengpa hin Hatchungnung Pathen douna thu aseiya, Hatchungnung Pathen Mithengte adel jam ding, __________ jong __________ jong akhelnom ding ahi; Mithengte chu hiche lengpa khut’a hi Kum khat ham, kum ni ham, kum keh ham dia kipedoh diu ahiye.

NOTE: Kitepna luiya Daniel bung sagina hi antichrist kiphondohna bung ahi. Hiche bung sunga hi sahem in phat leh danthu akhelnom ding ahi tia kisei hoisel ahi. Hiti hin Catholic (Papacy) ten Pathen danthu akhel uve: (1) Thupeh som lah a anina “milim semthu anga kunlou ding” kiti chu athaimang uve, (2) Thupeh alina hi chang (words) 94 tobang ahin, hiche thu chu chang (words) 8 bou aso uvin, Sabbath chu ipi nikho ham? Tia hettheina chu aselmang uve, chuleh (3) Thupeh asomna chu hopni (two parts) asodoh kit uve. Chukitleh kum leh lha ho jong hiti hin Catholic (papacy) ten khel kit uve: (1) Sunday, nimasa chu Sabbath ahitai tin miho lungthim aheimang in, nisagi nikho chu ahetdoh sahpoi, chuleh (2) Nikho khat hi nisalhum apat nisalhum gei ahin, hijongleh catholic ten masanglai nisa hou sakho miho nikho sim dan atho uvin nikho khat chu jankim apat jankim in asim kit e. Pathen cholngah nikho jong hi kiginni (Friday) nilhum akon Saturday nilhum gei hiding ahi (Thempu Dan 23:32). Pathen dan thu thengtah leh phat kitetohsa hohi akhel thei ding mihem koimacha umlou ahi (Matthew 5:18).

11. Gollui thempu/pastor ho chunga Pathenin oimona thu asei chu ipi hitam?

Malachi 2:8, 9 Ahivangin nang ho hi __________ konin naki-heidoh uvin, mi nahil chatvai jeh uvin mi tamtah nakipal lhuhsah tauve; Levi toh kitepna geiyin nasuseuvin ahi. tin thaneipen Pakaiyin aseitai; hijeh a chu keiman mitin vaipi masanga nahsahmoa kaumsah uva, kasuhnem nahiuvin, nang hon __________ jouse juilouva nakoiyuva, mi nahil-chah tengu jongleh langkaina neiya thil nabol jeh uva hitobanga hi kabolu nahi,”

Hosea 4:6 Kamite chu hetna alhahsam jeh uvin suhmangin aumdoh-uvin, Nangman hetna nahsah iouva naum phat’in, Nathemput a konin nangma kapaitai; Hitobanga nangin Na Pathen __________ __________ jeh-a hi Kenjong danthu nasuhmil a kadonda ding ahitai.

NOTE: Dan thupeh som lah a ko ham, get hambou miho juisah a, Sabbath nikho jong nitlouva um Pastor/thempu mi tamtah kipallhuhsah ho chunga Pathen alungna lheh tai. Sunday nikho nitna dan hi Pathen thua kona pansatna imacha umlou ahi tijong houbung jousen apomsohkei ahi. Tijat umtah khat chu, Protestant hihen lang catholic hijongleh Bible Sabbath nitlou jeh a Pathen thutanna ang sunga dingsoh kei ding ahiuve! Ajeh chu Pathenin Sabbath nikho theng hi thilsempa ahinaleh thunei chungnung ahina, chuleh amihuhhing theina melchihna dinga Amatah in ana thupehsa ahi (Potdohbu 31:17; Ezekiel 20:12). Van leh leiset sempa leh asunga um jouse sempa kihetna chu asuhkeh ngam dingleh achotpha ngam koiham?

12. Golluiya Pathen mi lamkai masa ho chun Pathen dan thupeh nasatah chu ipi a anagel uvem?

Hosea 8:12 Ephraim dia keima danthu sang khat kajih peh ding hijongleh, Hicheng jeng jong chu __________ lou bola abol ding ahi.

NOTE: Tun jong phat akikheldeh naipoi. Pathen in ama Sabbath nikho theng thupeh chu, thupeh nasatah khat a apeh chu, thupeh som lah’a alailungpen in akoiyin, chuleh athu jong “Geldoh jing jengin” tin thupeh abol e. Chunasan jong chu mitamtah in Pathen danthu chu hetphahlou bol in abol thou thouve.

13. Sabbath chungchang thudol a Pathenin hou lamkai ho chu ipity aphosal ham?

Ezekiel 22:8 Nangman kuma thil theng ho chu __________ thap soh tan, kacholngah nikho jouse jong nasuboh gamtai.

Ezekiel 22:26 Agamsung thempu hon jong keima danthu chu pumhat’a bol agouvin, keima thil theng ho chu asuboh gamtauve; thil athengle moh thil mai mai chu __________ __________ tapouve, chule thil athengle aboh __________ jong ahilpouvin, kacholngah nikho jouse adonda tauve, hijeh chun keima jong ama ho lah a chun eimoh suhboh lo tauvin ahi.

NOTE: Hou lamkai beh kisaa ahivanga cholngah nikho athupi tapoi tia chuleh “Pakaiyin aseiye” tia ahivanga thu dihlou sei ho chu Pathenin aphohsalteh in ahi.

14. Hou lamkai ho henga Pathenin chonsetna khat anungsun diuva aseichu ipi ham?

Isaiah 58:1, 13, 14 Kho samin. na-ogin nemsah hih helin. Na-ogin sangtah-in samin lang sumkon gin toh bahsah-in; Kamite henga asuh khelnau __________ lang, Jacob insung jah a achonsetnau gaphongin. Nangman cholngah nikhoa nakeng-phang natuh tanga, Keima nitheng nia __________ nabolda, Cholngah nikho chu kipa nikho ahi natia, Pakai choldo nikho chu jatah a __________; Nangma lampi jenga chelouva, cholngah nikho najabola Nangma lunglhaina jeng hol louva, imacha louva gel louva nauma ahileh, Pakaiya nakipa thanop ding, Keiman nangma leiset chung sang lai jousea katousah ding; Napa Jacob gouva chu nangma kavah ding nahi, Ajeh chu Pakai kamsungin thu asei-tai,” ati.

NOTE: Sabbath nikho bokeh hi chonset ahi chuleh Pathen miten cholngah nikho phatah a anit diudol ahi tia hou lamkai hon aphondoh diuvin Pathenin aseiye. Masanglai seijui masa hobanga, mihem sei ngaisanga Pathen sei ngai hi eiho ding bitna lampi umsun ahi (Solchahte 5:29)

15. Jesu natahsan a Ama thu jengbou jui tange natitah le, ipiti-ji em?

Matthew 11:29 Keima lung nengtah le nun nem tah kahi; hijeh chun kanamkoljon lauvin lang kibu’uvin, keimaa konin kihil’un; chutile __________ __________ namu dingu ahi.

NOTE: Na penthah tengleh na lungsunga olna loupitah leh lungmonna lut ding ahi. Sabbath kiti “Choldona” hi penthah tengleh lungmonna leh olna vetsahna ahi (Hebrew Mite 4:1-10). Koihileh pengthah dihtah jouse chun olnagam phatthei vetsahna hiche cholngah nikho hi anit tei ding ahi(Verses 4, 9, 10 a kisei chu he in). Pengthah a Pathen cholngah nitheng nithon kipana aneikhel uva kipah ding mihem aumpon ahi.

NA KIGELHAHNA

Sahem melchihna “kadeipoi” tia naseithei masanga, Pathen mohor chu “Kadeiye” tia naseithei masat ngai ahi. Na donbutna theina dingin Jesu in nalungsung kot benga nangah jenge. Tua hi Jesu chu nahuhhingpu leh  nasempa ahi hetjingna dia Sabbath nikho loupitah nit dnga kigelhahna naneikigot lou ding ham?

DONBUTNA: __________

ABELAP

Hiche simmun hin abelap a sim ding eipeuve.

Catholic (papacy) ten Protestant ho henga thudoh poimotah khat abol chu ipi ham?”

“Iti dan a ngampel a Pathen dan thu nakhel ham?.” Ti hi Protestant ten catholic (Papacy) te adoh jingkeiyu ahi. Ahinlah Catholic in protestant te koma thudoh khohjo cheh khat ahinbol kit uve: “Nanghon Saturday chu Jews te Sabbath ahi natiuvin, amavang Christian te Sabbath chu Sunday nikho joh a ki-lhehdoh ahitai natiuve. Lhehdoh natim! Koiyin alhehdoh ham? Pathen dan thupeh khat lhehdoh thei dinga thuneina nei chu koiham? Pathen in nisagi nikho chu thengtah a nanit dingin geldoh jing jengin atiboume, ahinlah angai-poi, nisagi nikho tengle natohnom nom tong inlang, leiset natoh natham nabol ding chan kibol in, amavang nimasa nikho chu thengtah in nitjo in tia seingam chu koiham? Hiche hi thudoh poimotah ahin, nanghon ipity donbutna peh ding ham nehepouve. Keiho protestant kahin, Bible in aseibou chu kasei uvin, Bible in jui dia aseibou chu kajui e nakitiuve; ahinlah nit ding doltah nisagi nikho theng nit louva, nikhat ni nanit uchu Bible thu toh jangkeiya kikaldel ahi hi helou nahiuvam. Nisagi nikho nanit dingin geldoh jing jengin kiti hi thupeh som lah’a thupeh khat ahi; ahinlah adang ko chengse bou chu juithei ding ahi natiuvin. Ahileh koiyin thaneina napeh uva thupeh alina chu nasuhkeh uham? Nathusei banguva che mi nahiuva, Bible leh Bible thusei bouseh jui kahiuve natileu, kitepna thah sunga konin thupeh alina hi akikheldoh tai tia Bible chang pansatna thei khatbeh hin vetsah uvin.

Panorama of Prophecy, Lesson 20 ©2022 Amazing Facts International All Rights Reserved