PUMGO THILTO SANGPEN
Semtilbu 22:1-19
A THUSIM..........
I-puluiyu’n Pathen awgin ajah pet chun van jong athim nalaiye.
“Abraham ... tuhin nachapa changkhat seh na ngailut pen Isaac chu kipuiyin chetan, keiman kaseina mun moriah lhang chu jon inlang keima henga pumgo thilto din gatoh tan.” Semtilbu 22:1, 2
Abraham in hitobanga thupeh ajah chun ati-akihot in paoji
helouvin aumtan ahi. Pathen in Isaac akona chitin nampi Pa kasosah
ding nahi tia kitemsa ahi. Hiche achapa changkhat seh hi Abraham
leh sarah in ateh nunga ahinlhon ahin, ama chunga hi akinepna
lunggel jouse akoi ahi. Ipijeh a Pathenin achapa chu pumgo thilto
dinga athum ahidem ti ahethem theipoi, hijeng jongleh aman Van
Pathen chu lungboina khonteh dinmun lhung jongleh katahsan jeng
ding ahi tichu ahei.
Hitichun Abraham in Isaac toh asohte mini athoukhang in,
amaho cheng chun moriah lam mano in nithum lampi ahin jon tauve.
Pumgo thilto bolna ding lhang anai phat uvin, Abraham in asohteni
chu hilai muna umden a Ama leh achapa hung kinungle anga diuvin
thu apetai. Hichun achapa chu pumgo thiloa ti ding thinglom
apohsah in, jangmoul lep dingin pheiphung ahinsong lhontai.
Isaac chun thil umdan chu avetleh alhinglal khat ahen, ahinsei tai,
“Hepa meiya ti ding thinglom aumin; ahinlah pumgo thilto maicham
ding kelngoi hoiba ham? Hichun Abraham in adonbut in, “Kachapa
Pathenin pumgo thilto maicham ding kelngoi hinpe nante atitai.”
Moul vum alepdoh lhon phatin, Abrahamin lonlhi tongnem toh thon athu umdol chu achapa koma aseitai. Hepa chung Pathen thupeh bangin keijong lungoisel in kakipedoh tai. Anukhah pen dinga aki-ngongkoi joulhon phat in Apa chun achapa chu olchan maicham thinglom chunga govam dingin alupsahtai. Abraham chun akhut adom sangin chem a achapa chu sutlih ding ahinti tah in, kiningchanglouvin vantil in akhut atuhtang in achapa athasah tapon, akhel dingin akoma lingle khao lah’a kelngoichal ohden khat chu akomutai.
Hiche thusim hi mipa khat in lainatah’a achapa ngailutpen pumgo thilto dinga akatdohna thusim umsun hilou ahi.
SIM DING
Bible hohi sim cheh inlang a onglai sudim in.
1. Pumgo thilto dinga Isaac khel dia kipe gancha chun koi avetsah ham?
John 1:29 Ajingin ahenga ______ ahung amun, “Hichun veuvin,
vannoi chonset pomang Pathen ______khu!”
2. Ipijeh a Jesu Christa athi khel khel ngaiya ham?
Rome Mite 3:23 Ajeh chu mi ______ hi chonsea ahitai, Pathen
loupina chu changlela ahiuve.
Rome Mite 6:23 Ijeh ham itile chonset man ______ ahi, Pathen thil
mohpeh vang hi Pakai Christa Jesu vanga tonsot hinna ahi.
Hebrew Mite 9:22 Danthu dungjuiya chu ima jouse aboncha thisana suh theng soh himaiya ahi, chule ______ so louva ngaidamna um lou ahi. Kilhaina gantha banga Christa akithan chonset suhbeiyin aumtai.
1 Corinth Mite 15:3 Ajeh chu amasapena Pathen lekhabu dungjuiya ______ chonset jala Christa ______, ti thuhil pipen kamu chu nangho kapehdoh ahitai;
1 Peter 3:18 Ajeh chu Christa n jong chonsetna chengsepi jeh a ______ chun ______ louho dinga eiho chengse hi Pathen kom eilhut theina dinguva khatvei hesoh genthei athoh gim ahi: ama chu tahsa a kithat, lhagaova hinga ahi:
NOTE: Bible hi eiho din aphabehseh e ajeh chu hiche leiset’a chonset iti hunglut a chuleh ipity kisumang kit ding ham tihi eihil uve. Pathen in chonset natna hi athoh theilou ahi. Chonset man chu thina hijeng ahi. Akhohcheh a, Adam leh Eve achonset lhon chun, hiche thina chu mihem jatle nam jouse chunga kipeson son ahitai. Pathen danthu leh adanthu palkeh hi thildang a suhdam thei ahipoi, hijeh a chu mijouse hi thidinga lom kihitai. Hijengta jongleh Pathein athilsemsa khattoh kikhen jeng ding chu ageltheipoi. Hijeh chun lungsetna sangpen vetsahna din, Aman Achapa chu hiche leiya hinsol a nangle keikhel a thisah ding ahinglheng jo tai. Eiho chonsetna chengse leh gotna ithoh diuva lom chengse chu amachunga koidoh ahitan, eiho ichamlhat sah tauve.
3. Hiche huhingna tohgon hin ipia eikouvu ham?
Thuphon 14:6 Chujouvin vanlaijol’a Vantil khat leng le le kamui; ama chun leiset chunga cheng chitin namtin le phungtin, chule paotin paotang le mite ho henga seiphong le dinga tonsot ______ Thupha anei ahin.
NOTE: Pathen huhhingna tohgon hi “gospel” hichu kipana thupha tina ahi. Chuleh atahbeh a hiche mite ho henga dinga thulhut kipa umtah chu ahi. Eiho thina ding khel in Jesu athitan, chuleh ithenmo nau lahmang ahitai.
4. ipijeh a Pathen in hibanga loupi pumgo thilto eipeh uham?
John 3:16 Ajeh chu Pathenin hibanga hi vannoi ______ ahin, koi hijongle ama tahsan chan chu mangthah louva tonsot hin kemlou anei theina dingin, Achapa ______ chu apetan ahi.
NOTE: Leiset a ngailutna sangpen chu nule pa in chate angailutna ahi. Pa Pathenin achapa Jesu Christa eiho khel a genthei ding leh thidinga ahinphal chu, Pathen in mihem te itobang angailut hitam ti vetsahna dinga van paova thu asei ahi.
5. Jesu ka dinga athi hi ipi kabol a kaphatchompi ding ham?
Solchahte 16:31 Chuin amanin, “Pakai Jesu ______, chutile huhhinga naum ding ahi, nainsunga cheng chengsetoh,” ati lhone.
John 1:12 Ahivangin aman anasanga ama mina tahsan chan chu Pathen ______ ahi theina ______ apetai;
NOTE: Huhhingna hi Jesun thil thonpeh a eipeh u ahi (Rome Mite 6:23). Hichu atah ahi chuleh tahsan jal a kakisan ding hi keima kin ahi.
6. Ahileh, tua hi keima ngaidam leh suhtheng kahitam?
Solchahte 3:19 Hijeh chun, nachonsetnau chulmanga aum theina dingin ______ heiyun, hung kilehei kit’un, chutile Pakai anga konin haldohna kiledohna phat chu hung lhung theiyin tin:
1 John 1:9 Eihon chonsetna ______ vangule ama chu eiho chonsetna chengse ngaidam ding le chon-phat louna jouse sil ______ dinga tahsan umtah chule chonphatah ahi.
NOTE: Chonset phonna kiti hi lunghei kaheitai tia athu avetsahna ahi. Lungheina dihtah kiti chu chonset lhaset pia nungsun chu ahi. (Proverbs 28:13)
7. Lungheina hung umdoh hetna chu ipi kiti ham?
John 3:7 Chunga kona ______ ______ dingu ahi, tia najah a kasei chu datmo hih-un.
NOTE: Hitobang lungheina hungum doh kiti hi “thahpen kitna/penthah na” akitin ahi ajeh chu hichepet tah le chun nunglam ngaina kinaiji talou ahi. Hinkho thah vallih akisoh jin, naosen pengthah lungchang kipoji ahitai. Hinkho chensa thenmo naleh chonsetna ho kimut kittalouva suhthengna hinkho avel kinei kit chu loupitah ahi.
8. Christian pengthah ho lungsunga koi lutji em?
John 14:17 “Nang hon ______ neiheleu chun ka-Pa jong chu nahet dingu ahitai; tua kal vang he jong naheuvin mu jong namutauve,” ati.
NOTE: Jesu amatah ngei lhagao thenga kona Christian ho lungsunga cheng ahi.
9. lhagaoo theng akona Jesu kalunga achen tengleh, ipi kabol ding ham?
Philippi Mite 2:13 Ajeh chu alung deilam ______ dinga lunggotle natohna dinga nasunguva natonga chu Pathen ahi.
NOTE: Keiman ama lunglam kabol nomin, chuleh tohtheina ding thahat jong aman eipei.
10. Ka penthahna hinkho lolhing ding ahi tia ipijeh a kinemtah a kaum ngai ham?
Philippi Mite 1:6 Hichea hin nangho sunga thilpha bol ______ chun Jesu Christa nikho ni geiya abol molso ding dettah-in kagingchai;
NOTE: Kakineplal louna ding ajeh chu Jesu in keiya dinga thahat tah a atoh molso ding jeh ahi. Huhhingna kiti hi ama boltheina chunga kingai ahin, keiya aumpoi.
11. Ipijeh a mi abangloi Christian hinkho hi losam jiu ham?
Isaiah 53:6 Eiho ibonchauva kelngoi banga vah-mang gam ihitauvin, Ibonchauva ______ ______ deilam cheh a kihei cheh ihitauve: Hiti chun Pakaiyin eiho themmona Abonchan ama chunga alhut tai.
2 Peter 3:2 Nang hon malai ya themgao theng ho thusei chengse le solchah ho kama kona ______ le Huhhinga thupeh najahsau chu na geldoh jingna dinguva kahinsut ahi.
NOTE: Mi abang alosapna ji ajeh chu Jesu huhhingpu din akisan uvin, ahinlah ahinkhoa Pakai dingin/ahilouleh lamkai dingin akisanji pouve. Mi atamjo hi eima deina lampia kiheinom a hin ding itijiuve. Jesu christa chu Pakai dinga ikisan tengle vang, ihinkho lampi chena ding jouse ama chunga akingaplha jin ahi. Eihon hinkho lampi ihehnau chu ikoidoh uva ama ikilamhil sah diuva ikou diu ahi. (abalap a kisei “huhhingsa khat, huhhing hijeng ham?” tichu simin).
12. Jesu’n keima eisangin kei ama cha kahitai ti iti kahet ding ham?
Titus 1:2 Chuche tonsot hinna chu jou sei theilou Pathen chun tonsot tonsot masanga ______ ahitai;
Matthew 7:7 Thumun ______ ding nahiuve, hol’un namu dingu ahi; kiuvun kihonpeh ding nahiuve.
NOTE: Itao tengleh Jesun eisange tichu iheuve, ajeh chu aman jou asei ngeipoi. Aman kasan ding nahiuve atin, atahbeh in eisanguve –hiche man’a chu lunga kikhelna umding leiya gelding ahipon, ama akitepna joh chu tahsan ding ahi.
13. Penthahna dihtah chun iti hinkho akhel em?
A. John 13:35 “Nang ho nang ho lah a ______ to cheh uva nahiu le nang ho chu keima seijui nahiu hichea chu mi jousen ahet ding ahi,” ati.
B. 2 Corinth Mite 5:17 Hijeh chun koi hile Christa a um chu ______ ahi; alui chengse chu amanggama ahitai; veuvin, athah ahitai.
C. 1 John 3:22 Chule imathem ithumu chu amaa kona kimua ahi;
hichu eiho athupeh init jeh-u chule ama mitmua alung deilam jeng
______ jeh ahi.
D. Rome Mite 12:2 Chule nangho tulai ______ leiset chon hin chon hih-un; Pathen lungdeilam, hichu apha, lah theile phat chamkim hi ipi ahi, nahetdoh theina dingun, lung thah kengunlang ______ khom puvin.
E. Solchahte 1:8 “Amavang Lhagao Theng nachunguva ahung lhun tengle nanghon thahat nanei dingu ahi; chule nangho Jerusalema jong, Judea gam sungsea le, Samaria, chule leiset chung gam jousea kolmong geiya kathu ______ a napan dingu ahi,” ati.
F. Ephesus Mite 6:18 ______ jouse le thumna tintang toh thon aimatih chanin Lhagovin tao jingun.
14. Christian hinkho hi ipi kitepna phatah toh hung em?
A. Philippi Mite 4:13 Eihatsahpa vanga chu ______ ______ thei kahi.
B. Philippi Mite 4:19 Chule ka-Pathenin loupina-in Christa Jesu a ahao dungjuiyin ______ jouseu pekim nauvinate.
C. Mark 10:27 Chuin Jesu n amaho chu aven. “Mihem dingin hitheihoi ahipon. Pathen ding vangin ahimopoi; ijeh-inem itile Pathen dingin ______ ahithciyc,” ati.
D. John 15:11 Kakipana nanghoa aum jingna ding le ______ akimna dinga, hicheng thu hi najah uva kasei ahi.
E. John 10:10 Gucha chu agu ding le athat dinga chule asumang dinga bou hung ahi. Keima vang amahon hinna ______ chehna dinguva hunga kahi.
F. Hebrew Mite 13:5 Sum ngailut lung po hih hel’un; nanei sun’uva chun lung lhaiyun; ajeh chu amatah-in. ‘Keiman nangma itinama jong le lhaponge. ______ jong ______ ponge.’ ati.
G. Hebrew Mite 13:6 Hijeh chun cihon hakat tah-a: “Pakai chu eipanpi ahi. Keima ______ ______ ; Mihemin keima I-eilo ding ham?” iti thei dingu ahi.
H. John 14:27 ______ kadalhahpeh nahiuve; kalungmon kapeh nahiuve; kapeh hi vannoi mi peh bang ahipoi; nalungu donsah hih-un, kicha jong kicha hih-un.
NOTE: Pathen in achet hi anoiya kisei kitepna manlutah hohi apei:
• Jesu Christa jal a ijakai imolso diu ahi.
• Ingaichat jouse eipeh diu ahi.
• Eiho dinga ahitheilou umlou ding ahi.
• Ikipanao dimsoh ding ahi.
• Hinna ineibe cheh cheh jing dingu ahi.
• Pakayin eilha lou diu chang jong changlha lou ding ahi.
• Mihem in i-eilo diu hijongle kichatna ima umlou ding ahi.
• Pakaiyin amaa lungmonna bukim eipeh diu ahi.
Hiche kalval a thilpha umta ding ham Pathen thangvah ute?
NA KIGELHAHNA
Tua hi Pakaiyin nang huhdohna dinga tohgon aneihi kisan dinga nakigelhah ding ham, ahilouleh athahbeh a kigelhahna joh nasem kit nom em?
DONBUTNA: ______
ABELAP
Hiche simmun hin abelap a sim ding jong eipeuve.
Huhhingsa khat, huhhing ahijing dem?
Mikhat in Christa chu ahuhhingpua akisan tengleh amangthah kit thei dem? Pathen lekhabu thenga kon bouva hiche donbutna hi imu diu ahi. Bible ama leh ama akihilchetsa ahi; “itahsan ikinepnau hi long louhel in tuhdet jingo hite; ajeh chu thuteppa chu tahsan umtah ahi. Chuleh ngailutna leh thilpha bolna lama lung soudohna dingin ki ngaitopeh cheh jiu hite; abang bang chonna bangin ikihop hai louvin, nikho chu ahungnai tul tul’e ti ihet chanun, khat le khat kitil khouto cheh jiu hite, ajehchu eihon thutah hetna inei nungun, ihenasa leh ijansan chonsnet bol leu hen, chonset jal’a longlhenna kikheh umta lou ahi.” Hebrew Mites 10:23, 24, 26.
Christian ihi jou jouleh itoh ding tham ding abeitai tina hoima Bible thumuna jong akimuppoi. Pathen thu hi akichehsel jenge: “Pakai leh huhhinga Jesu Christa het vanga vannoi leiset kisuhbohna tincheng ajamsan nunga, chuche thenlouna kikhit oh-kit joa uma chu aumchan amasa a sanga anununga seji cheh ahi. Ajeh chu ahet nunguva amaho kipea thupeh thenga kona akihei mang sangun chonphat lampi chu ahet louhel’u hileh amaho dinga phajoa ahi. Uiyin aloh lhahsa ajon kit jin, vohpi kisilngimsa jong bonlhoh lah a akibol’in akilejie, ti pao chamtuh hi amaho chunga lhung ahitai.” 2 Peter 2:20-22
Christianity kiti hi thulhuh khatvei sema kichai jeng ahipoi. Jesu in aseina’ah huhhing ichannau hi nitin’a Amatoh hinkho iman toh dungjuiya kisim ahi (John 15:4). Chuleh solchah Paul in jong aseiye, “niseh in keima kathi” 1 Corinth Mite 15:31. Hichun avetsah chu ahileh niseh a ama leh ama kingaitoma chuleh Jesu ajui ahi. Pakai amatah in jong hitin atie, “koihileh kahenga hung nom chan chu, ama leh ama kingaitom henlang, niseh in ka cross kaput henlang keima eijui hen,” ati Luke 9:23.
Thutah nung-ngat tei tei chu huhhinga umtheilou ding ahi tihi Bible in aseikit ahi. Ezekiel 18:24 in aseina’ah: “Chuleh midih chu adihna kona akihei manga, mi giloupan abolsa thet umtah tah thil abola themona aboldoh teng leh ama jong chu hing thei ding ham? Aman abolsa adoh ho chu khat cha jong kigeldoh peh louhel ding ahi; themo achanna alep chenna leh chonset aboljeh a chu thi tei tei ding ahi.” Paul in avel in eigeldoh sahkit uve, “koihileh adinga kingaitoa chu alhuh louna dingin chingthei hen.” 1 Corinth Mite 10:12.
Ihem abangloiyin abol umleh beh a “seitho” seh seh hi huhhingna dingin agel uve. Ahinlah Jesu in hitin aseiye: “Kohijongleh Pakai Pakai eiti chan vangam lut ding ahipoi, koihileh van a um kapa lunglam bolpa bou chu lut ding ahi. Hiche nikho tengle chun mitamtah in asei dingu ahi, “Pakai naming a gaothu kaseiyu hilou ham, namin thilha ho kanodoh hilou ham, chuleh namin jal a thil kidang datmo mo um kabol u hilou ham?Chunitengleh keiman kasei ding ahi, “Keiman nangho kahepha pouve, vo chonset bolte kakoma konin pot un” Matthew 7:21-23.
Solchah Paul in Christian dihtah ho kihambol jing dan hichea hin aseiye: “lhai kitet golseh a khu mijouse lhai cheh jia ahi, ahivangin khatbouvin hatman asangjin ahi, hichu nanghon nahetlouvu ham? Nasan theina dingun lhaiyun. Chuleh kibot ima hijongle golseh jouving, tia guttena chun ati chunguva atibah-u ijakaiya atimhat jiuve, Amaho chun lallukhuh kem mangthei lonaa lallukhuh loa ahiuve. Hitia chu lhaiya kahi, abi doi kichen nei louva lhaiya kahipoi, onghom lai chuma kahipoi, kati hi kachup kachupjia kathua kanunsah ahi, achutiloueh midangho thu kahille nungle ajole keimatah ijemtin lah louvin um khange.” 1 Corinth Mite 9:25, 26, 27.
Huhhing kahitahle mangkit thei kahitapoi tia tahsanna kiti hi Pathenin ka zalenna, deilhen theina chu eilah mangpeh ahitai ti tahsanna ahi. Alangkhat a, Pathen eima um natoh apat chu aman eisubulhit peh diu ahi tichu eiteppehsau ahinai. “Hichea hin nangho sunga thilpha pana chun Jesu Christa nikho ni geiya abol molso ding dettah in kaginchai.” Philippi Mite 1:6
Ama ijui jenguva ahileh, Ama eilamkai jenguntin amajuinom a akhut a tuhchah jeng ho chu adalhah louhel diu ahi tihi kinemtah leh thonlouva ikisonna theiyu ahi. “Koihileh akhon ni geiya thohlhum pa bou chu huhhinga um ding ahi.” Matthew 24:13.
Panorama of Prophecy, Lesson 4 ©2022 Amazing Facts International All Rights Reserved

