DOI LHAGAO
1 Samuel 28:3-25
A THUSIM..........
Saul lengpa chun lunggelji jang ahetapon kicha in akithing jenge. Phillistines sepai hochun Israel sepai te chu anokhum cheh cheh tauvin ahatcheh cheh jeng tauve. Hichun saul jong amaolele jengin, “Samuel themgao um henlang hileh kabol ding eiseipeh thei dinga oh! atitai. Hijeng jongleh Samuel themgao chu kum masajep a thi anahitai.
Lengpa jong alungdon manin kolgam phaigam kimvel jousea themgao athumop thei ding ahol lele jengin, hijeng jongleh Pathenin ama dingin themgao khatcha akoitapoi. Saul jong agollhan tillaiya chu Pathen toh kinaicha um mi ahi. Hijongleh leng ahung hiphat in, agilouvin Pathen thu hatah’in adou tai. Khatvei jong khosunga khat’ah Pakai houin thempu jouse anathat kit nalaiye. Hichan gei chun aman Pathen thu akal in tuhin alung linglao lheh tai, ajeh chu Pakaiyin ama adonbut tapoi.
“Hichun saul in asohte koma aseitan, “Numei gaochang mi khat gaholdoh temuvin ahenga cheng ting phun gasan tem inge,” ati 1 Samuel 28:7. Pathenin themka holeh doithem ho henga chehih uvin tia aseisadem dema ahi (Thempu Dan 19:31; 20:27), ahinlah Saul in Pathen thupeh hi nasahmo in abol teiteiyin ahi.
Amahon jong Endor kho kitia chun gaochang numei khat mithi toh kihouji chu agamudoh phat un, saul lengpa jong alim amel akhel lamdang in gaochang nukoma chun achetai aseitai, “Samuel lhagao neikou doh pehtan ahi.” Chuin gaochang nun jong phui asamin aphun sesu in ahileh ponchol kisil mikhat Samuel themgao danin ahung doh in chuin lengpa dingin lunglhahna thu lentah ahinseidoh tai. Jing nilhah tengleh Saul leh achapa chu galmun’a melma hon athauva thilhon ding ahitai tichu aseipeh tai.
Atahbeh in ajing nikho in phitlistine tehon Saul chapa jonathan chu athat tauve, hichephat chun lengpa jong chu akingaiselheh jengin amale ama achemjam muhem achun akiphutlut in amale ama akithattai (1 Samuel 31:2-4). Gaochang nu akona hung potdoh a saul henga thusei chu koi ahidem –Pathen themgao chu ham, ahilouleh doi lhagao satan akon ahidem?
SIM DING
Bible hohi sim cheh inlang a onglai sudim in.
1. Saul in amu chu Samuel themgao lhagao tahbeh ham?
1 Lengte 22:22 Chuin Pakaiyin jong adongin ajah a ‘lna-galo ding ham’? Alia ahileh; aman jong aseitai, ‘Keima kondoh pai pai ying ting athemgaote kamsunga khu __________ __________ thei Ihagaova kagapan ding ahi,’ atin ahileh; hichun Pakaiyin aseipeh tan, ‘Nang hin Ahab nagatildoh ding ahin, najotei ding ahi; kipatdoh loiyin gabol tan,’ ati.
Thuphon 16:14 Hite ho chu __________ __________ ho Ihagao ahiuvin, melchihna kidang dang vetsah ahiuve. amaho chun imajouse bolthei Hatchung-nung Pathen nikho loupi chungnung nia galsat dinga vannoi leiset pumpia leng ho kikhopsah dinga amaho henga chu chea ahiuve.
2. Mithi hohi ahing nalai hotoh kimutoa kihoupi thei dinga hungdoh theiyu vem?
Job 14:21 Achate atute ama op’a jabol din ahungu-vin Amanla __________ kho __________ aumtai; Amaho chu amit amaiyu ajum lheh jengin, Aman hetphah-in anei tapon ahi.
Thuhilpa 9:5, 6, 10 Ijeh-inem itileh ahing chun athi diu akihet’-uvin, milhin vang __________ __________, kipa-man jong aneibe tapouve; chujongleh amaho chu koiman ahetphah lou ahitau-vin ahi. Amahon mi __________ nau hihen. mi __________ hileh, athangset nau geiya amangthah soh ahitai. nipi noiya thil kibol lah a hin amahon chan him him aneitapouve. Ipi hijongleh nakhut te nin natoh ding atham khah chan chu, nathahat sunin tong jengin; ajeh chu nangin najotna ding noimigama chun natoh ding jong abeitan, lung gelna jong aumpon, hetna le chihna jong __________.
NOTE: Mithi hohi ahing hotoh akihou thei tapoi tihi Bible akichen lheh jenge. Ajeh chu Mithi in imacha ahepon chuleh leiset a ipi aso asolou hetna imacha aneitapouve.
Labu 115:17 Mithin Pakai avahchoi ngeipoi
Labu 6:5 Noimigama nangma geldohna jong aumtapoi.
Job 7:10 A innlam a jong hung kile kit talou ding ahi.
Isaiah 38:18 Thinan jong nangma navahchoi theilou ding ahi.
Labu 146:4 Mihem cha chu ahaisam teng leh Leiset’a akilen leivui asoh jin, Hiche nima ma hileh Athilgon abonchan abeisoh ji tai.
3. Thuphon lekhabu dungjuiya, thina kot heh neichu koi ahi atiem?
Thuphon 1:18 Chule __________ jinga chu kahi; __________ athisa kahi; ahinla ven, aimatih chan a dingin __________; chule thina le thikhol khul kot-heh kaneiye.
NOTE: Jesu christa bouvin thihna kot-heh aneiye tihi Bible akichenset e. Thina thudol a thudoh donbutna ihol jouseu Ama thutheng Bible hi ivetdiu ahi.
4. Pathenin atil a mihem hi itobanga asem doh ham?
Semtilbu 2:7 Hichun Pakai Pathenin tola leiset __________ hin mihem
ahinsemin, mihem nahhom te ni sunga chu ama __________ hu __________ a
ahileh mihem chu mihing khat ahung hidohtai.
NOTE: Pathenin mihem hi thil chini mangcha in asemdoh e: (1) Pathenin mihem hi leingan/ bonlhoh akonin asemdoh e, chuleh (2) Anahhom te nia chun hinna hu ahailut peh e. Hiti chun mihem chu mihing ahung hitai.
5. Thi tengleh ipity em?
Thuhilpa 12:7 __________ chu masanga anahinasa leiset’a akile kit masang, chule __________ jong lhagao pea pang Pathen henga akile kit masanga.
NOTE: Thi teng leh thilsoh ji hi Pathen in atil’a mihem asemna toh kitohlouva (opposite) thilsoh khat ahi. Tahsa chu leivui akisoh in, chuleh alhagao ahilouleh ahaina hu hi apepa Pathen koma kileji ahi. Bible chun “lhagao” kiti Pathen koma kilekit ji chu haina hu kiseina hi ahiti kichentah in aseiye, atil a Pathenin mihem nahhom te nia ahailut chu ahi (Jacob 2:26, Job 27:3, Job 33:4). Labu 104:29, 30 naa hitin aseiye: “Nangin ahainau hu nalah peh jin, leivui a kiledin athiji tauve. Nangin nalhagao (haina hu) nasoljin, akisemdoh kit jiuve.”
6. Mithi ho hoilanga chejiu vem?
Job 21:32 Ama chu __________ lama akiput tengleh, Mihon alhan angah jiuvin ahi.
John 5:28, 29 Hiche hi datmo hih-un; ijeh-inem itile phat ahung lhunge, hichea chu __________ __________ a um ho jousen o ajah dingu, chule hungdoh ding ahiuve; thilpha bolte ho chengse hinna a thoudoh kit ding, chule thilphalou bolte ho chengse themmo changa thoudoh ding ahiuve.
NOTE: Michonpha hihen, michonse hijongleh mithi jouse lhankhuh a um sohkeiyu ahi, amahon kipaman asanna diuleh thenmo achanna diuva Jesu Christa hungna awgin chu ajah sohkei diu ahi.
7. Leng David chu sohcha ding ahi tihi Bible in kichehtah a aseiyin ahi. Ahileh tua hi ama van a um hitam?
Solchahte 2:29 “Sopiteho, iphung bulpiu David thu hi olmo louhelin najah-uva kasei theiye, ama chu __________, __________ abuikhuh tu geiyin ilah-uva aum jinge.
Solchahte 2:34 David chu __________ __________, ahivangin amatah-in hiti hin aseiye, ‘Pakai chun ka-Pakai jah a Kakhut jet lamah tou jingin,
NOTE: Aum naipoi! Solchah Peter in kichehsel in aseiyin David chu athi in chuleh akivuiye – van a aume atipoi. Chuban’ah, Hebrew Mite 11:32-40 hin akichehjo in aseikit in ton’a pat tahsan chate jouse chu koimacha kipaman peh in aum naipoi, ahinlah abonchauva thakhat a kipaman asan khom diu nikho hung lhung ding ahi ati (verse 39, 40)
8. Ahileh lhagao hi thitheilouva tahsa bou thiji hilou ham kiti hi dih hinam?
Ezekiel 18:4 Ven, hinkho jouse hi keiya ahiuvin mipa hinkho hihen lang achapa hinkho hijongle keiya ahi cheh-e; __________ __________ bolpa vang chu thitei ding ahi.
Job 4:17 ‘Thi thei mihem hi Pathen angsunga dih chang mong hinaa, __________ hi Asempa angsunga Thengjou mong ding hinam?
1 Timothy 6:15, 16 Thunei khatseh, leng ho leng le pakaiho __________. pachat umtah chu aphatcha hung kilah ding ahi; ama __________ bou chu thilou-na neiya ahin, nailut theihoi hilou vah a chenga ahi; ama chu koiman mukha lou chule mu jong mu thei lou ahi. ama jenga chun choiat le tonsot thilbol thei thahat chu um jing hen. Amen.
NOTE: Eiho hi lhagao (soul) ihiuvin, lhagao kiti chu thithei ahi. Mihem hi thithei ahi. Pathen amabou hi thitheilouna nei ahi. Mitam tah in atahsan mi lhagao thitheilou kiti hi Bible a muding aumpoi. Hitobang kihilna hi mihem hon aseithu kihilna eibouve.
9. Chondih bolte ho chu iti tengleh thitheilouna kipe ding hiuvem?
1 Corinth Mite 15:51-53 Veuvin, keiman nangho thugil khat kaseipeh nahiuve, ibonchauva ina ihmut lou dingu ahi; ahinla __________ gin nunungpena chu hai khat sunga mitphet kah louva ibonchauva __________ sohkei dingu ahi; ajeh chu sumkon hung gin ding, chule athiho chu monmang theilouva __________ um ding; chule eiho ikikhel dingu ahi. Ijeh inem itile hiche monmang thei hin monmang theilou chu akivona thi thei hin thi theilou chu akivon ding ahi.
1 Thessalonica Mite 4:16 Ajeh chu Pakai chu amatah aotoh, vantil pipui awgintoh, chule Pathen sumkon gintoh, kithoa vana kona hung kumlha ding ahi; chule Christa a __________ chengse __________ ding ahiuve;
NOTE: Chondih bolte ho hi thokit nikho jingkal leh thitheilouna chu kipe ding ahitauve. Chondilou bolte vang hichu kipe lou ding ahiuve.
10. Bible in mithi hi ipi ahi tia asei jingkei em?
John 11:11, 14 Hicheng chu aseiyin, chujouvin ajah uva, “Igolpau Lazarus __________, ahin a-ihmut sukhang dinga kache ding ah,’’ ati. Hijeh chun Jesu n ajah uva asei chenin, “Lazarus chu athia ahitai;
Matthew 27:52 Chule lhankhuh ho akihongin __________ mitheng ho long tamtah kaithouvin a-umin ahi;
2 Samuel 7:12 Nangma nahin nikho alhina napu napate toh __________ khom teng leh nanunga chu keiman nachikhai ding mi katundoh ding ahin, amahi nangma tahsaphe vouva hung kondoh mong mong hiya, keiman ama lenggam chu kaphudet peh ding ahiye.
1 Thessalonica Mite 4:14 Jesu athin athoudoh kittai, ti hi itahsanuva ahile. Pathenin Jesu a __________ jong chu amatoh thakhat’a ahinpui ding ahi, ti iheuve.
NOTE: Bible in thina hi imut tobang ahi ati. Thina kiti hi kho pum hettalou dinmun ahin, hichea chu minute 15 leh kum 1000 jong asot achomdan kibang tobang ahitai. Thina kiti hi Jesu in ajou tengleh ahin kaithou kit ding ahin, hiche thokit nikho alhun takahsea lhan a “imut” chu thina kiti ahie. Mithi ho lhagao chu vantil hohi ahi, ahilouva leh thilha tobang ahin amahochu milhem thei kisukhahpi thei ahi tia tahsanna thuhil hi abul abal umlou jouthu thang ahi.
11. Ahileh Themka, mitpheldoi, doichoi leh adang dang hohin mithi tah tah toh akihou theilou leh, akihoupi jiu lhagao hohi ipi hitantem?
Thuphon 16:14 Hite ho chu thi lha ho lhagao ahiuvin, __________ kidang dang vetsah ahiuve. amaho chun imajouse bolthei Hatchung-nung Pathen nikho loupi chungnung nia galsat dinga vannoi leiset pumpia leng ho kikhopsah dinga amaho henga chu chea ahiuve.
NOTE: Van a vantil hochu “Lhachale lhagao” tia kisah ahiuve (Hebrew Mite 1:14) amaho hin leiset a mihemte akithopi ahi. Ahinlah van a satan toh deldoh a hung um vantil ho jong chu (Thuphon 12:7-9) lhagao mama ahiuve – ahinlah amaho chun lhagao gilou ahiuvin thil kidang datmo umtah tah bola mihem alhep lhah jiu ahi (Thuphon 16:13, 14). Melchina leh thilboltheina jouse amanchah uva (2 Thessalonica Mite 2:9), chuleh mihemte mu dinga van apat meikong kisan koulha thei ahiuve (Thuphon 13:13). Hijeh a chu gaochang hon mithi toh kakihouve atiji phatleu, amaho chu satan solchah vantil gilou hotoh kimuto jiu ahibouve (Isaiah 8:19, 20).
12. Ipijeh a satan in mithi ho lhagao hi ahing monge tihi hatah’a itahsan diu adei ahidem?
Matthew 24:24, 25 Ijeh-inem itile Christa lhem ho le themgao lhem ho hung sohdoh untin, __________ loupitah tah le __________ mu kidang ahinvetsah dingu ahi; ahithei le __________ tah jeng jong __________ lhah dingu ahi. Veuvin, keiman kahil masah dem nahitauve.
NOTE: Satan in amaspen’a mi analhep lhahna chu “Nathi tahbah lou ding ahi” kiti thuchang hi ahi (Semtilbu 3:4). Mihon mithi ho lhagao hi ahinge tia atahsan ding adeina jeh chu ahileh ama solchah vantil hon mitheng ho, themgao ho leh mi chonpha anathi ho athoa hitia chu michonphatah dan kilahsah ding ati ahi (2 Corinth Mite 11:13-15). Hitia chu, mihem hi asang aja lheplhah a puimang ding ati ahi. Hitobanga lhepna amanchah hi “Doi lhagao (spiritism)” aktie. Atahsan kipatna chu chini ahi: (1) Athi ho ahinge, chuleh (2) athi hon mi ahingho akihoupi theiye, ahilouleh ahing hon athiho akihoupi theiye ti ahi. Hiche hi satan thuhil hoise pen khat ahitai. Ahivangin vannoi mihem atamjo in hitobang thu hi apom a atahsan ahi. Endor a gaochang nu chun Samuel akihoupi ahipoi, ahinlah lhagao gilou vantil khat chu Samuel lima hungjoh ahie.
13. Satan in hiche doi lhagao (Spiritualism) hi machal tah’a phat nunung leh itobang ahin manchah ding ham?
Thuphon 18:23 A-imatih chan a nalah a meivah kivahta louhel ding ahi, chule nalah a mounu le moulang o kijadoh ta louhel ding ahi; hichu nasumkolvei ho chu vannoi leiset pipuho milen milal ahiuva, chule nangma doi choiya __________ vaipi __________ jeh ahi.
Thuphon 18:2 Ama chun o-sang chungnung tah-in “Babylon khopi chungnung chu achimtai, achimtai; thi lha ho chenna le lhagao boh ho __________-kihen khomna, chule vacha boh thet umtah ho __________ bom asoh tai.
Thuphon 12:9 Chuin dragon len chu gul lui, diabol le satan kiti vannoi __________ lhemiha a chu, ama chu leiyah lelhah-in aumtan ahi; chule asolchah ho jong chu amatoh lelhah than aumtauve.
NOTE: Satan in asolchah vantil phalou ho mancha a melchihna kidang abol a, vannoi pumpi ahinlhep lhah ding ahi.
14. Pathen in hiche melchihna kidang hocu vantil phalou hoa kon ahidan itobanga asei em?
Thempu Dan 20:27 “Pasal hihen lang numei hijongle __________ pang ham, mitphel doithem ham chu tha jeng ding ahi; hitobang miho chu songa __________ jeng ding ahi, athisan jal uva mona jong achunguva chunante,” ati.
1 Timothy 4:1 Ahin Lhagao Thengin kichentah-in aseiye, ni nunung lam le mi kimkhat tahsana kona __________, lhagao ho misuh lamvaina doha le thilha ho __________ hung lunglut ding ahiuve;
Ephesus Mite 5:11 Ahin __________ natohho ga __________ chu kikoppi hih un; amaho chu sosalun phohsal jovin;
Galatia Mite 5:19-21 Chule tahsaphe lam thilbol chengse vang chu akilange: hichu jonthanhoi, thenlou, huh, milim hou, __________, kidou, kinah kinel, kimitthip, lunghan, loitum sem, kilangkhin, kibung-khen, kithangset, jukham, eltol golnop bol chule chutobang adang dang jong chu ahi; hichenga chu masanga kahilchah banguva chu amasanga kahilchah masah nahiuve, chutobanga chonho chun Pathen gam alo lou dingu ahi.
Thuphon 21:8 Ahin mi kichase ho. tahsan neilouho, thet umho, tolthat te ho, jon panho, doi choiho, milim houho, chule mijouho jouse meile kath __________ al leng lung jing ieng __________ chu achan dingdol cheh chang ding ahiuve; hichu thi nina ahi,” ati.
NOTE: Mose nikho laiyin, doichoi ho chu tha jeng dinga thupeh anahi. Tunia hi doichoi hinkho kiti hi tahsapeh natoh ahi atin, hichea chu mihemte hung mangthah ding ahi ati. Doichoi ho toh ikinai tengleh tahsan akon vahvai ihitai ti aseiye, chuleh hitobang doi lhagao choiho chu medil a thi ding, hichu thi nina ahi.
15. Pathenin in amite ipi thahatna loupitah apeh ham?
Philippi Mite 3:10 Chutia chu ama le __________ thilbol theina thahat chu kahet theiya. athohgim naho chu kikoppia kahia, chule ama thitoh kithakhat kahidoh theiya;
NOTE: Jesu in ama thinaa kon kaithoupa thahat thilbol theina mama chu eiho hinkho manna ding in eipekit uve. Hitobang thahat thilbol theina choi puma idia ilosap nahlai diu ham – aman jong athon a hilou ham? Jesu’n eilungset val jeh uva, lhagao gilou ho melchihna kidang holah akona kivengdoh dia eiseipeh uva chuleh Ama lenggam ilutna theina diuva thilbol theina kidangjoh chu eipeh u ahi (Philippi Mite 1:6).
NA KIGELHAHNA
Pathen hi leiset chung a thilsoh jouse chunga vaihompa ahi ti het puma, nangma hinkho a jong vaihom tahen tia nakigel lhah em?
DONBUTNA: __________
ABELAP
Hiche simmun hin abelap a simding eipeuve.
Thingpel chunga gucha pa
Jesu Christa in thingpel chunga “Tunia hi keimatoh gam loupia ium ding ahitai” tia asei gucha pa chu hiche nikhoa chu vangam lut pai jeng dinga aseina ham? Jesu Christa Luke 23:43 naa asei hi ahetchetna ding chu: Jesu amatah ngei jong hiche nikhoa chu vangam che ham che nailou ham? Tia donbut na hin asuhchet ding ahi.
Bible dungjui loutah in. Thokitni jingkah a chun Jesu in honsung a Mary toh akimupet chun, hitin aseiye, “Neitong kha naihih in, ajeh chu keima kapa koma kache naipoi” ati John 20:17. Jesu in Sunday ni jingkah geiya kapa koma kache naipoi atia ahileh Friday nikhoa chu vangam a agache na ding thu umlou ahitai!
Ahileh ipijeh a Jesu in “Tunia hi nangtoh gam loupia ium ding ahi” tia asei ahidem? Hiche boina hi suhlhapna ding iti tengleh a thuchang hung kilahson na Greek paova chun “punctuation mark” ho aneipoi ti het ngai ahi. Hichelaiya comma, hung kikoi hohi Bible translator hon amaho deina muna ahin koikhah jeh uva boina umkha ahi. Atahbeh a comma khat seh ikoi khel ahileh thu kiti hi akoudoh jatchom jeng thei ahi! Luke 23:43 naa Pakai thuchang chu hitia hi kijih ding dol ahi: “Tunia hi tahbeh kaseipeh nahi, keimatoh gam loupi ium ding ahi.” Hiche hi Jesu doh dantah chu ahi. Tunia hi imajouse mang bang jongleh; tuni hi, Pakai leh leng toh kilou hih jongleng, chuleh kaseijuiten eijamsen nungjeng jongleh; tunia hi, kakhut teni thingpel a khatbei hijongleh, Keiman nang kahuhhing thei nai ati ahi. Nikhat tengleh, hiva gucha pa hihen chuleh midang akoi jouse Christa kisan chan chu, amahon thokit kinepna aneidiu chuleh Jesu toh gam loupia cheng diu ahi.
Bible a “lhagao (spirit) leh “haina hu (Breath) hi ipi kiseina ham?
Job 27:3 hin aseina’ah lhagao leh haina hu kiti hi akibange. Job in aseibe naa, ka lhagao ahilouleh ka haina hu hi kanahhom sunga aume ati. Semtil a Pathenin Adam nahhom te ni sunga haina hu ahaikhum ahi chu haimil poute (Semtilbu 2:7). Hijeh a chu mihem athi tengleh alhagao Pathen koma kileji chu ihinnau haina hu chu ahibouve – achombeh a tahsa khoikhah theilou lhadam tobang umji ahipoi. Eiho hin isunga eitobang lhadam khat ineiyuvin ithi phat leu Pathen koma acheji kiti hi Bible in aseikhahlou ahi.
Mi athi tengleh alhagao (Soul) chu hoiya cheji ham?
Semtila chu lhagao (Soul) semdohna dinga thilni kigom khom ahi – tahsa leh haina hu ahi. Hiche teni hi akigop khom masang sea, lhagao kiti hi umlou ahi. Thi tengleh, hiche teni hi kikhen ji ahi. Tahsa leivui akisoh in, chuleh haina hu chu Pathen koma kileji ahi. Lhagao (soul) chu hoima acheji pon; umlou ahijenge.
Panorama of Prophecy, Lesson 9 ©2022 Amazing Facts International All Rights Reserved

